وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءماسليحات دەپۋتاتتارى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىندەگى پروبلەمالارعا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر. دەپۋتاتتار جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە تولىققاندى مۇمكىندىكتەر جاسالماعاندىعىن, ولار ءالى دە ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ ءبىر قۇرىلىمى رەتىندە عانا جالتاقتاۋمەن ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتقاندىعىن, جەكە-دارا جەدەل شەشىم قابىلداي المايتىندىعىن, ولاردىڭ ماتەريالدىق بازاسىنىڭ ناشارلىعىن ايتقان. وسىنداي نارازىلىقتار وڭىرلەردە بولعان كەزدەسۋلەردە دە ايتىلىپ قالىپ ءجۇر. ءجۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر مەن قابىلدانعان نورماتيۆتىك قۇجاتتاردىڭ تالداۋلارى تۇرعىنداردىڭ ايتقان سىن-ەسكەرتپەلەرىنىڭ دۇرىس ەكەندىگىن كورسەتىپ وتىر.
وكىنىشكە قاراي, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قۇرىلعانىنا ءبىر جىلدان اسسا دا, قىلمىستاردىڭ سانى ازايماعان. قولداعى بار مالىمەتكە سۇيەنسەك, رەسپۋبليكا بويىنشا تۇرمىس سالاسىنداعى قىلمىستار – 2,8%, ماساڭ كۇيدە جاسالعان قىلمىستار – 13,1%, كامەلەتكە تولماعانداردىڭ قىلمىسى – 13,6%, ال رەتسيديۆتى قىلمىستاردىڭ سانى 94,1%-عا ءوسكەن. اۋىلدى جەرلەردە مال ۇرلىعى كوبەيگەن. وعان قاتىستى قىلمىستار ايلاپ اشىلماۋعا اينالعان.
وسى ۋاقىتقا دەيىن ءۇش ءوڭىردىڭ جەرگىلىكتى پوليتسياسىندا جەكە عيمارات جوق. رەسپۋبليكا بويىنشا 800-دەن استام ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتسياسى ءمۇلدەم عيماراتسىز, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنە 2500-دەي اۆتوكولىك, 2700-دەن استام راديوستانسا, 2600-گە جۋىق كومپيۋتەرلىك تەحنيكا, 14000-داي بەينەتىركەۋىشتەر جەتىسپەيدى.
شىنىندا دا, قازىرگى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ىشكى ىستەر ورگاندارىنا تولىق تاۋەلدى. قولدارى بايلاۋلى بولعاندىقتان, ولار ءوز مىندەتتەرىن تولىق اتقارا المايتىندىعى بەلگىلى. ءبىر جىلعا جەتپەي جاتىپ جەرگىلىكتى پوليتسيا باسشىلارىنا وڭىرلىك ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ سەنىمسىزدىك تانىتا باستاۋى سونىڭ ايعاعى.
قابىلدانعان زاڭنامالىق-نورماتيۆتىك قۇجاتتاردىڭ بارلىعىندا «ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جەرگىلىكتى پوليتسياسى» دەپ جازىلعان. ءتىپتى, ۇكىمەت قابىلداعان قاۋلى دا «ىشكى ءىستەر ورگاندارى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» دەپ اتالادى. وسىلايشا جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى 2014 جىلدىڭ 23 ساۋىرىندە قابىلدانعان, 2015 جىلدىڭ 2 قاراشاسىندا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەن «ىشكى ىستەر ورگاندارى تۋرالى» زاڭنىڭ اياسىندا قالىپ قويعان. ءتىپتى, اتالعان زاڭنىڭ 7-بابىنىڭ 2-تارماعىنا سايكەس, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ اكىمشىلىك پوليتسياسىنىڭ قۇرامىنا ەنىپ كەتكەن. تيىسىنشە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىقتارى دا سولاي جاسالعان.
جوعارىدا قابىلدانعان شارالار وتپەلى كەزەڭدە قاجەت شىعار, جاڭا قۇرىلىمعا پايداسىن تيگىزۋى دە مۇمكىن. بىراق, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن ەلىمىزدەگى قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋدىڭ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋدىڭ نەگىزگى ساتىسى رەتىندە ۇيىمداستىرۋ جونىندەگى ەلباسىنىڭ تالابىنان شىعا قويماسى بەلگىلى. وسىنىڭ بارلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇكىمەت جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ماسەلەگە قايتا ورالۋى كەرەك.
جەرگىلىكتى پوليتسيا تەك قانا اتقارۋشى بيلىككە باعىناتىن, ءماسليحاتتار الدىندا جاۋاپ بەرەتىن, حالىقتىڭ الدىندا ەسەپ بەرەتىن, اۋىلدار مەن ەلدى مەكەندەردەگى, اۋداندار مەن قالالارداعى, وڭىرلەردەگى قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋعا, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋعا, تۇرعىنداردىڭ تىنىشتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە تىكەلەي جاۋاپتى, ءوزىنىڭ دەربەس بيۋدجەتى, ماتەريالدىق بازاسى, عيماراتى, كادرلار رەزەرۆى, جۇمىس ىستەۋ ءتارتىبى, ءوزىنىڭ ءداستۇرى مەن تاجىريبەسى جيناقتالعان قىزمەت ورگانىنا اينالۋى ءتيىس.
قورىتىندىلاي كەلە ايتارىم, قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ, تۇرمىستىق قىلمىسپەن كۇرەسۋ, جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ, جەرگىلىكتى جەرلەردە ورىن الىپ وتىرعان كەلەڭسىزدىكتەردى جويۋ جانە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن رەتتەۋ ماقساتىندا: جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن قاجەتتى ماتەريالدىق بازامەن قامتاماسىز ەتۋدى; جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ, قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىنىڭ دەڭگەيىن كورسەتەتىن ناقتى ينديكاتورلار مەن باسشىلارىنىڭ جۇمىسىن باعالاۋ كريتەريلەرىن ءازىرلەۋدى; جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ جونىندە قابىلدانعان ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسى مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىقتارىنا قاجەتتى تولىقتىرۋلار مەن وزگەرىستەر ەنگىزۋدى; «جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى تۋرالى» دەربەس زاڭ قابىلداۋدى ۇسىنامىن.
وسى ۇسىنىستاردى ۇكىمەت ءبىزدىڭ اتىمىزعا جولدانىپ وتىر دەپ قابىلداسا قۇبا-قۇپ.
ءالي بەكتاەۆ,
سەنات دەپۋتاتى,