2011 جىلعى 3 اقپان استانا, ۇكىمەت ءۇيى
تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) باعا بەلگىلەۋ قاعيداسىن (ادىستەمەسىن) بەكىتۋ تۋرالى
«ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2008 جىلعى 5 شىلدەدەگى زاڭىنىڭ 10-بابى 10-تارماعىنىڭ 3) تارماقشاسىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى قاۋلى ەتەدى:
1) قوسا بەرىلىپ وتىرعان تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) باعا بەلگىلەۋ قاعيداسى (ادىستەمەسى) بەكىتىلسىن.
2) وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ ون كۇنتىزبەلىك كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ك.ءماسىموۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2011 جىلعى 3 اقپانداعى №74 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) باعا بەلگىلەۋ قاعيداسى (ادىستەمەسى)
1. جالپى ەرەجەلەر
1. وسى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) باعا بەلگىلەۋ قاعيداسى (ادىستەمەسى) (بۇدان ءارى – قاعيدا) تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمشارتتارىنا سايكەس جاسالاتىن مامىلەلەر بويىنشا تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) وتكىزۋ باعاسىن بەلگىلەۋ (ەسەپتەۋ) ءتارتىبىن انىقتايدى.
2. وسى قاعيدادا پايدالانىلاتىن تەرميندەر, انىقتامالار جانە اببرەۆياتۋرالار
2. وسى قاعيدادا پايدالانىلاتىن تەرميندەر, انىقتامالار جانە اببرەۆياتۋرالار:
1) ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارت – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋعا-ساتۋعا ءۇش جىلدان جانە ودان دا كوپ جىل قولدانىلۋ مەرزىمىمەن جاسالعان كەلىسىمشارت;
2) ورتا مەرزىمدى كەلىسىمشارت – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋعا-ساتۋعا ءبىر جارىم جىلدان ءۇش جىلعا دەيىنگى قولدانىلۋ مەرزىمىمەن جاسالعان كەلىسىمشارت;
3) سپوتتىق كەلىسىمشارت – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋعا-ساتۋعا التى ايدان ءبىر جارىم جىلعا دەيىنگى قولدانىلۋ مەرزىمىمەن جاسالعان كەلىسىمشارت;
4) قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋعا-ساتۋعا التى ايدان اسپايتىن قولدانىلۋ مەرزىمىمەن جاسالعان كەلىسىمشارت;
5) وفەرتا – ەگەر ول جەتكىلىكتى تۇردە انىقتالعان بولسا جانە ول (اكتسەپت) قابىلدانعان جاعدايدا ۇسىنىس جاساعان تۇلعا ءوزىن بايلانىستى دەپ سانايتىن نيەتىن بىلدىرگەن بولسا, تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋ كەلىسىمشارتىن جاساسۋ تۋرالى ۇسىنىس. ەگەر وندا شارتتىڭ ەلەۋلى تالاپتارى نەمەسە ونى انىقتايتىن ءتارتىبى كورسەتىلگەن بولسا, ۇسىنىس جەتكىلىكتى تۇردە انىقتالعان بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە وسى قاعيدانىڭ ماقساتتارى ءۇشىن وفەرتانىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى ونىڭ نەگىزىندە قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت جاسالاتىن وفەرتانى قوسپاعاندا, ونى بەرگەن كۇنىنەن ونى (اكتسەپت) قابىلداۋ كۇنىنە دەيىن التى ايدان اسپاۋعا ءتيىس. قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت بويىنشا وفەرتانىڭ قولدانىلۋ مەرزىمى ونى بەرگەن كۇننەن ول (اكتسەپت) قابىلداعانعا دەيىن ەكى ايدان اسپاۋعا ءتيىس;
6) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان باعا – «Ux Consulting LLC» (اقش) جانە «Trade Tech LLC» (اقش) كومپانيالارىمەن امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ (بۇدان ءارى − اقش) دوللارىمەن جاريا ەتىلگەن, U3O8 فۋنتى ءۇشىن اقش دوللارىمەن بەلگىلەنگەن تابيعي ۋران (U3O8) كونتسەنتراتىنىڭ فۋنتىنا ۇزاق مەرزىمدى, ورتا مەرزىمدى نەمەسە سپوتتىق باعانىڭ ينديكاتورى;
7) مامىلە باعاسى – وسى قاعيداعا سايكەس تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلگەن تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىن وتكىزۋ باعاسى. ەگەر كەلىسىمشارت بويىنشا تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولىپ تابىلماسا, وندا مامىلە باعاسىنا اقش دوللارىن مەنشىك قۇقىعى اۋىسقان كۇنى قولدانىستاعى باعام بويىنشا تولەم ۆاليۋتاسىنا اۋىستىرۋ كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى;
8) ەسكالاتسيا كوەففيتسيەنتى – تولەم ۆاليۋتاسىن شىعارۋشى ەلدىڭ ۋاكىلەتتى ورگانى جاريالاعان دەرەكتەر بويىنشا تولەم ۆاليۋتاسىنىڭ قۇنسىزدانۋ دەڭگەيىن كورسەتەتىن (ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولىپ تابىلسا, وندا اقش كوممەرتسيا دەپارتامەنتى; ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى ەۆرو بولسا, ورتالىق ەۋروپالىق بانكى, باسقا ۆاليۋتا ءۇشىن – تولەم ۆاليۋتاسىن شىعارۋشى ەلدىڭ كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن ۋاكىلەتتى ورگانى) جانە بازالىق باعاعا قولدانىلاتىن كورسەتكىش;
ەسكالاتسيا كوەففيتسيەنتى جالپى ىشكى ءونىمنىڭ (بۇدان ءارى − ءجىو) ساتىپ الۋشىعا تاۋاردىڭ مەنشىك قۇقىعى وتەتىن توقساننىڭ الدىنداعى ءبىر توقسانعا جاريالاناتىن باعا دەفلياتورى يندەكسى جانە ءجىو-ءنىڭ كەلىسىمشارتتى جاساعان توقساندا نەمەسە وفەرتانى بەرگەن توقساندا جاريالاناتىن باعا دەفلياتورى يندەكسى مولشەرلەرىنىڭ اراسالماعى رەتىندە انىقتالادى;
9) تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىن ۋران كيلوگرامىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى – زاۋىت-كونۆەرتورمەن انىقتالعان ۋراننىڭ ءبىر كيلوگرامىنداعى تابيعي ۋران كونتسەنتراتى فۋنتىنىڭ مولشەرىن بەلگىلەيتىن مولشەر;
10) ديففەرەنتسيال – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىندا نەمەسە ۋران كيلوگرامى ءۇشىن تەڭگەدە كورسەتىلگەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس, مامىلە باعاسىن نەمەسە اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان باعانى سالىستىرمالى ەكونوميكالىق جاعدايعا كەلتىرۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن تۇزەتۋ مولشەرى; ديففەرينتسيالدىڭ قۇرامالارى قۇجات رەتىندە نەمەسە رەسمي قابىلدانعان اقپارات كوزدەرىمەن بەكىتىلۋى ءتيىس;
11) ديسكونت – ساتۋشى ساتىپ الۋشىعا ۇسىناتىن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا انىقتالاتىن, ۋران نارىعىنداعى ساۋدانىڭ جالپى قابىلدانعان پراكتيكاسىنا سايكەس سەگىز پايىزدان اسپايتىن باعا جەڭىلدىگى, پايىزبەن (%) كورسەتىلەدى;
12) FP – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن كورسەتىلگەن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن مامىلە باعاسىنىڭ تومەن شەگى;
13) سر − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن كورسەتىلگەن, مامىلە باعاسىنىڭ تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن جوعارعى شەگى.
3. قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسىن انىقتاۋ ءتارتىبى
3. قىسقا مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا ارقىلى ەسەپتەلەدى:
P = SP ح (100% – D) : 100% – ت, مۇندا:
P – مامىلە باعاسى (U3O8 فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
SP – وفەرتانى بەرۋ نەمەسە كەلىسىمشارتتى جاساسۋ كۇنىنە تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
D – ديسكونت, %;
T – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) جەتكىزۋ شارتتارىنا بايلانىستى ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ەسكەرىلەتىن ديففەرەنتسيال (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن).
4. ەگەر تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا ديسكونت كوزدەلگەن جاعدايدا, وندا مامىلە باعاسىن ەسەپتەۋ ترەيدەردىڭ, ساۋدا دەلدالىنىڭ نەمەسە اگەنتتىڭ مارجاسىن ەسەپتەمەي جاسالادى.
5. ەگەر ر ۋران كيلوگرامى ءۇشىن اقش دوللارىمەن ەسەپتەلسە, وندا تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتى ءۇشىن Aقش دوللارىمەن ەسەپتەلگەن ر-عا تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتتارىن ۋران كيلوگرامدارىنا اۋىستىرۋ كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى, ال مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x س, مۇندا:
س − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىمەن بەلگىلەنگەن, ۋراننىڭ كيلوگرامىنا ءبولىنگەن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتتارىن ۋران كيلوگرامدارىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
6. ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولماسا, وندا كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x ER, مۇندا:
ER (exchange rate) مولشەرى – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن ساتقان كۇنى قولدانىستا بولعان جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) 12-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 10) تارماقشاسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن ۆاليۋتا ايىرباستاۋدىڭ نارىقتىق باعامى بويىنشا اقش دوللارىن تولەم ۆاليۋتاسىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
7. وسى قاعيدانىڭ 5 جانە 6-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن جاعدايلاردى ءبىر ۋاقىتتا قولدانعان جاعدايدا, مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x س x ER.
4. سپوتتىق كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە
باعاسىن انىقتاۋ ءتارتىبى
8. سپوتتىق كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا ارقىلى ەسەپتەلەدى:
P = SP ح (100% – D) : 100% – ت, مۇندا:
P – مامىلە باعاسى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
SP − مەنشىك قۇقىعى ساتىپ الۋشىعا وتەتىن كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى. رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىندە مەنشىك قۇقىعى ءوتۋ كۇنى سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى بولماعان كەزدە مەنشىك قۇقىعى وتەتىن كۇن الدىنداعى كۇنى جاريالانعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى قولدانىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
D – ديسكونت, %;
T – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) جەتكىزۋ شارتتارىنا بايلانىستى ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ەسكەرىلەتىن ديففەرەنتسيال (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن).
9. تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا ديسكونت كوزدەلگەن بولسا, وندا مامىلە باعاسىن ەسەپتەۋ ترەيدەردىڭ, ساۋدا دەلدالىنىڭ نەمەسە اگەنتتىڭ مارجاسىن ەسەپتەمەي جاسالادى.
10. ەگەر ر ۋراننىڭ كيلوگرامى ءۇشىن اقش دوللارىمەن ەسەپتەلسە, وندا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتى ءۇشىن Aقش دوللارىمەن ەسەپتەلگەن ر-عا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتىنىڭ ۋران كيلوگرامىنا اۋىستىرۋ كوەففيتسيەنتى قولدانىلادى, ال مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x س, مۇندا:
س − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىمەن بەلگىلەنگەن, ۋراننىڭ كيلوگرامىنا ءبولىنگەن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتتارىن ۋران كيلوگرامدارىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
11. ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولماسا, مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x ER, مۇندا:
ER (exchange rate) مولشەرى – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن ساتقان كۇنى قولدانىستا بولعان جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) 12-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 10) تارماقشاسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن ۆاليۋتا ايىرباستاۋدىڭ نارىقتىق باعامى بويىنشا اقش دوللارىن تولەم ۆاليۋتاسىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
12. وسى قاعيدانىڭ 10 جانە 11-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن جاعدايلاردى ءبىر ۋاقىتتا قولدانعان جاعدايدا, مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (SP ح (100% – D) : 100% – ت) x س x ER.
5. ورتا مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسىن انىقتاۋ ءتارتىبى
13. ورتا مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = (1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت, بۇل رەتتە:
ەگەر ر < FP, مۇندا ر = FP
ەگەر ر > CP, مۇندا ر = CP , بىراق ەگەر CP < (SP – 10%), وندا ر = (SP − 10%)*, مۇندا:
P – مامىلە باعاسى, (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
ۆر – بازالىق باعا – مامىلە باعاسىنىڭ قۇراۋشى كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق ورىندالۋ مەرزىمىنە تۇراقتى وفەرتانى بەرۋ نەمەسە كەلىسىمشارت جاساسۋ كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق جانە ورتا مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
SP – سپوتتىق باعا – مامىلە باعاسىنىڭ اۋىسپالى قۇراۋىشى − ساتىپ الۋشىعا مەنشىك قۇقىعى ءوتۋ كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى. رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىندە مەنشىك قۇقىعى وتەتىن كۇنى سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى بولماعان كەزدە مەنشىك قۇقىعىنىڭ ءوتۋ كۇنىنىڭ الدىنداعى كۇنى جاريالانعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى قولدانىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
K – رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدى ورتا مەرزىمدى باعالاردىڭ سەرپىنىمەن جانە وزگەرۋ دەڭگەيىنە بايلانىستى ءتاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن مامىلە باعاسىنىڭ فورمۋلاسىمەن بازالىق باعانىڭ جانە سپوتتىق باعانىڭ ۇلەستەرى انىقتالاتىن كوەففيتسيەنت.
ك مىناداي فورمۋلا بويىنشا انىقتالادى:
K = 0,5 x k, مۇندا:
0.5 – كەلىسىمشارت باعاسىن ەسەپتەۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە بازالىق باعا مەن سپوتتىق باعا ۇلەستەرىنىڭ تەڭدىگىن انىقتايتىن ك كوەففيتسيەنتىنىڭ تۇراقتى بولىگى;
k – رەسمي تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدىق باعالار وزگەرىسىنىڭ دەڭگەيىن بەلگىلەيتىن K كوەففيتسيەنتىنىڭ اۋىسپالى بولىگى. ەگەر k ەكىدەن كوپ بولعان جاعدايدا, وندا ەسەپتەۋ ءۇشىن ەكىگە تەڭ ءمان الىنادى. ەسەپتەۋلەردە ۇتىردەن كەيىن ءبىر بەلگىلەۋشى تسيفراسى بار ءمان قولدانىلادى;
k مىناداي فورمۋلامەن انىقتالادى:
k = رر : ۆر, مۇندا:
ۆر – بازالىق باعا – مامىلە باعاسىن قۇراۋشى كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق ورىندالۋ مەرزىمىنە تۇراقتى − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) وفەرتا بەرۋ نەمەسە كەلىسىمشارت جاساسۋ كۇنى رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق جانە ورتا مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيتيكالىق ءمانى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
رر – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدى باعالار ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى. ەسەپتەۋ ءۇشىن تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (Mid Price Annual Midpoint), Ux Consulting LLC«Uranium Market Outlook» ەسەپ بەرۋىندە جانە Trade Tech LLC «Uranium forecast report» ەسەپ بەرۋىندە توقسان سايىن جاريالاناتىن باعا ينديكاتورلارىنىڭ وزگەرۋ بولجامىنىڭ بازالىق ستسەناريىنىڭ ورتاشا ءمانى پايدالانىلادى. كەزەكتى جەتكىزۋ جۇزەگە اسىرىلعان توقسان رر ءۇشىن ەسەپتەسۋ كەزەڭىنىڭ باستالۋى بولىپ سانالادى. ورتا مەرزىمدى كەلىسىمشارتتىڭ قولدانىلۋ مەرزىمىنىڭ سوڭعى توقسانى رر ءۇشىن ەسەپتەسۋ كەزەڭنىڭ اياقتالۋى بولىپ تابىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
D – ديسكونت, %;
T – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) جەتكىزۋ شارتتارىنا بايلانىستى ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ەسكەرىلەتىن ديففەرەنتسيال (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن).
تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا جاسالعان كەلىسىمشارتتا ديسكونت كوزدەلگەن بولسا, وندا مامىلە باعاسىن ەسەپتەۋ ترەيدەردىڭ, ساۋدا دەلدالىنىڭ نەمەسە اگەنتتىڭ مارجاسىن ەسەپتەمەي جاسالادى;
Esس – ەسكالاتسيا كوەففيتسيەنتى.
14. ەگەر ر ۋراننىڭ كيلوگرامى ءۇشىن اقش دوللارىمەن ەسەپتەلسە, وندا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتى ءۇشىن Aقش دوللارىمەن ەسەپتەلگەن ر-عا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتىنىڭ ۋران كيلوگرامىنا اۋىستىرۋ كوەففيتسيەنتى قولدانادى, ال مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت) x س, مۇندا:
س − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىمەن بەلگىلەنگەن, ۋراننىڭ كيلوگرامىنا ءبولىنگەن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتتارىن ۋران كيلوگرامدارىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
15. ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولماسا, وندا مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت) x ER, مۇندا:
ER (exchange rate) مولشەرى – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن ساتقان كۇنى قولدانىستا بولعان جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) 12-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 10) تارماقشاسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن ۆاليۋتا ايىرباستاۋدىڭ نارىقتىق باعامى بويىنشا اقش دوللارىن تولەم ۆاليۋتاسىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
16. وسى قاعيدانىڭ 14 جانە 15-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن جاعدايلاردى ءبىر ۋاقىتتا قولدانعان جاعدايدا, مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت) x س x ER.
6. ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسىن انىقتاۋ ءتارتىبى
17. ۇزاق مەرزىمدى كەلىسىمشارت ءۇشىن مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا ارقىلى ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100%– ت), بۇل رەتتە:
ەگەر ر < FP, مۇندا ر = FP
ەگەر ر > Cر, مۇندا ر = سر, بىراق ەگەر سر < (SP – 10%), وندا ر = (SP – 10%), مۇندا:
P – مامىلە باعاسى, (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن) ;
ۆر − بازالىق باعا – مامىلە باعاسىن قۇراۋشى كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق ورىندالۋ مەرزىمىنە تۇراقتى − وفەرتانى بەرۋ نەمەسە كەلىسىمشارتتى جاساسۋ كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى, ول كەلىسىمشارت قولدانىلۋى ونىڭ كۇشىنە ەنگەن كۇنىنەن باستاپ ءاربىر بەس جىلدا قايتا قارالۋى ءتيىس. وسىنداي ءاربىر قايتا قاراۋ كەزىندە ۆر, كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلداعى كەلەتىن كۇنگى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق مانىنە سايكەستىككە كەلتىرىلەدى.
كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلدىعىنا كەلەتىن كۇنگى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىندە بولماعان كەزدە, كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلدىعى كەلەتىن كۇننىڭ الدىنداعى بولاتىن كۇنى جاريالاناتىن تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارى قولدانىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن).
SP – cپوتتىق باعا – باعانىڭ اۋىسپالى قۇراۋىشى − مەنشىك قۇقىعى ساتىپ الۋشىعا وتەتىن كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى. مەنشىك قۇقىعى وتەتىن كۇنگە سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى رەسمي تۇردە مويىندالعان اقپارات كوزدەرىندە بولماعان كەزدە مەنشىك قۇقىعىنىڭ وتەتىن كۇنى الدىنداعى كۇنگە جاريا ەتىلگەن سپوتتىق باعا ينديكاتورلارى قولدانىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
K – ول ارقىلى رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدى ورتا مەرزىمدى باعالاردىڭ سەرپىنىمەن جانە وزگەرۋ دەڭگەيىمەن بايلانىستى تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ ءۇشىن مامىلە باعاسىنىڭ فورمۋلاسىمەن بازالىق باعانىڭ جانە سپوتتىق باعانىڭ ۇلەستەرى انىقتالاتىن كوەففيتسيەنت.
ك مىناداي فورمۋلا بويىنشا انىقتالادى:
K = 0,5 x k, مۇندا:
0.5 – كەلىسىمشارت باعاسىن ەسەپتەۋدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە بازالىق باعا مەن سپوتتىق باعا ۇلەستەرىنىڭ تەڭدىگىن انىقتايتىن ك كوەففيتسيەنتىنىڭ تۇراقتى بولىگى;
k – رەسمي تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدىق باعالار وزگەرىسىنىڭ دەڭگەيىن انىقتايتىن, K كوەففيتسيەنتىنىڭ اۋىسپالى ءبولىگى. ەگەر k ەكىدەن كوپ بولعان جاعدايدا, وندا ەسەپتەۋ ءۇشىن ەكىگە تەڭ ءمان الىنادى. ەسەپتەۋلەردە ۇتىردەن كەيىن ءبىر بەلگىلەۋشى تسيفر بار ءمان قولدانىلادى;.
k مىناداي فورمۋلامەن انىقتالادى:
k = رر : ۆر, مۇندا:
ۆر – بازالىق باعا – مامىلە باعاسىن قۇراۋشى كەلىسىمشارتتىڭ بارلىق ورىندالۋ مەرزىمىنە تۇراقتى - وفەرتانى بەرۋ نەمەسە كەلىسىمشارت جاساسۋ كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى, كەلىسىمشارتتىڭ قولدانىلۋى ونىڭ كۇشىنە ەنگەن كۇنىنەن باستاپ ءاربىر بەس جىلدا سايىن قايتا قارالۋى ءتيىس. وسىنداي ءاربىر قايتا قاراۋ كەزىندە ۆر, كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلدىعى كەلەتىن كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق مانىنە سايكەستىككە كەلتىرىلەدى.
كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلدىعىنا كەلەتىن كۇنگى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىندە بولماعان كەزدە, كەلىسىمشارت كۇشىنە ەنگەن كۇننەن باستاپ ءاربىر بەسىنشى جىلدىعى كەلەتىن كۇننىڭ الدىنداعى كۇنى جاريالاناتىن تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) ورتا مەرزىمدى جانە ۇزاق مەرزىمدى باعا ينديكاتورلارى قولدانىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
رر − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان بولجامدى باعالار ينديكاتورلارىنىڭ ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى. ەسەپتەۋ ءۇشىن تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (Mid Price Annual Midpoint), Ux Consulting LLC «Uranium Market Outlook» ەسەپ بەرۋىندە جانە Trade Tech LLC «Uranium forecast report» ەسەپ بەرۋىندە توقسان سايىن جاريالاناتىن باعالار ينديكاتورلارىنىڭ وزگەرۋ بولجامىنىڭ بازالىق ستسەناريىنىڭ ورتاشا كورسەتكىشى پايدالانىلادى. كەزەكتى جەتكىزۋ جۇزەگە اسىرىلعان توقسان رر ءۇشىن ەسەپتەسۋ كەزەڭىنىڭ باستالۋى بولىپ سانالادى. كەزەكتى جەتكىزۋ كۇنىنەن باستاپ بەس جىلدىعى كەلەتىن توقسان رر ءۇشىن ەسەپتەسۋ كەزەڭىنىڭ اياقتالۋى بولىپ تابىلادى (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن);
D – ديسكونت, %;
T – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) جەتكىزۋ شارتتارىنا بايلانىستى ترانسفەرتتىك باعا بەلگىلەۋ تۋرالى زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن ەسكەرىلەتىن ديففەرەنتسيال (تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىنا اقش دوللارىمەن).
تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا جاسالعان كەلىسىمشارتتا ديسكونت كوزدەلگەن بولسا, وندا مامىلە باعاسىن ەسەپتەۋ ترەيدەردىڭ, ساۋدا دەلدالىنىڭ نەمەسە اگەنتتىڭ مارجاسىن ەسەپتەمەي جاسالادى;
Esc – ەسكالاتسيا كوەففيتسيەنتى.
18. ەگەر ر ۋراننىڭ كيلوگرامى ءۇشىن اقش دوللارىمەن ەسەپتەلسە, وندا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتى ءۇشىن Aقش دوللارىمەن ەسەپتەلگەن ر-عا تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتىنىڭ ۋران كيلوگرامىنا اۋىستىرۋ كوەففيتسيەنتى قولدانادى, ال مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت) x س, مۇندا:
س − تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنىڭ (U3O8) فۋنتىمەن بەلگىلەنگەن, ۋراننىڭ كيلوگرامىنا ءبولىنگەن, تابيعي ۋران كونتسەنتراتى (U3O8) فۋنتتارىن ۋران كيلوگرامدارىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
19. ەگەر تولەم ۆاليۋتاسى اقش دوللارى بولماسا, وندا مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت) x ER, مۇندا:
ER (exchange rate) مولشەرى – تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن ساتقان كۇنى قولدانىستا بولعان جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى كودەكسىنىڭ (سالىق كودەكسى) 12-بابىنىڭ 1-تارماعىنىڭ 10) تارماقشاسىنا سايكەس بەلگىلەنگەن ۆاليۋتا ايىرباستاۋدىڭ نارىقتىق باعامى بويىنشا اقش دوللارىن تولەم ۆاليۋتاسىنا اۋدارۋ كوەففيتسيەنتى.
20. وسى قاعيدانىڭ 18 جانە 19-تارماقتارىندا كورسەتىلگەن جاعدايلاردى ءبىر ۋاقىتتا قولدانعان جاعدايدا, مامىلە باعاسى مىناداي فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلەدى:
P = ((1-K) x BP ح (100% - D1) : 100% x Esc + K x SP ح (100% - D2) : 100% – ت)x س x ER.
ەسكەرتپە:
* وسى قاعيداعا سايكەس تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا جاسالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلگەن مامىلە باعاسى FP-دان تومەن بولعان جاعدايدا, FP ءمانى مامىلە باعاسى رەتىندە قولدانىلادى.
وسى قاعيداعا سايكەس تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا ارنالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن فورمۋلا بويىنشا ەسەپتەلگەن مامىلە باعاسى سر-نەن جوعارى بولعان جاعدايدا, سر ءمانى مامىلە باعاسى رەتىندە قولدانىلادى. ەگەر سر مەنشىك قۇقىعى ءوتۋ كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ون پايىزعا ازايتىلعان, ورتاشا اريفمەتيكالىق كورسەتكىشتەن تومەن بولعان جاعدايدا, مەنشىك قۇقىعى وتەتىن كۇنى تابيعي ۋران كونتسەنتراتىنا (U3O8) رەسمي تۇردە تانىلعان اقپارات كوزدەرىنەن الىنعان سپوتتىق باعا ينديكاتورلارىنىڭ ون پايىزعا ازايتىلعان, ورتاشا اريفمەتيكالىق ءمانى مامىلە باعاسى رەتىندە قولدانىلادى.
تومەنگى جانە (نەمەسە) جوعارعى شەكتەر ءمامىلە باعاسى رەتىندە, ەگەر وسىنداي شەكتەر تابيعي ۋران كونتسەنتراتىن (U3O8) ساتىپ الۋ-ساتۋعا جاسالعان كەلىسىمشارتتا بەلگىلەنگەن جاعدايدا عانا قولدانىلادى.