سارابدال ساياساتتىڭ سالتاناتى

كەشە اقوردادا مەملەكەت باسشى­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەۋروپا پار­لامەنتى دەپۋتاتتارىنان, فرانتسيا, يسپانيا, بەلگيا ۇلتتىق پارلامەنتتەرى دەپۋتاتتارىنان جانە يتا­ليانىڭ بۇرىنعى دەپۋتاتى, سونىمەن قاتار, امەريكا قۇراما شتاتتارى وكىلدەرىنەن تۇراتىن تاۋەلسىز حا­لىق­ارالىق بايقاۋشىلاردى قابىلدادى, دەپ حابارلادى قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

سايلاۋ اشىق تا ءمولدىر بولدى

كەزدەسۋدى اشا كەلىپ نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەيمانداردى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا حالىقارالىق باي­قاۋ­شى رەتىندە كەلگەندەرگە ءوزىنىڭ ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. – سايلاۋ – بۇل سىناق. اتقارىلعان جۇمىستارعا باعا بەرۋ. وزدەرىڭىز بىلەتىندەي, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا مەنىڭ وكىلەتتىگىمدى 2020 جىلعا دەيىن ۇزارتۋ تۋرالى رەفەرەندۋم وتكىزۋ بويىنشا باستاما كوتەرىلدى. بەس جارىم ميلليوننان استام ادامنىڭ قولى جينالدى. حال­قىمىزدىڭ وسىنداي شىنايى ءمۇد­دەلىلىگى مەن ەرىك-جىگەرىن ەسەپكە الا كەلگەندە, سونداي-اق دەموكراتيالىق قۇندىلىقتارعا سەنىمدىلىك تۇرعىسىنان كەلگەندە مەن كەزەكتەن تىس سايلاۋ وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم, – دەپ اتاپ كورسەتتى مەملەكەت باسشىسى. ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى, ەۋروپا پارلامەنتىنىڭ ورتالىق ازيا جانە موڭعوليا بويىنشا دەلەگاتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الفرەد رۋبيكس سايلاۋ بارىسىن جوعارى باعالادى. – سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىز پرەزيدەنتىنىڭ ساياساتىن جاستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە قولدايتىنىن كورىپ, ۇلكەن ريزاشى­لىققا بولەندىم. قازاقستان حالقى ءوزى­نىڭ كوشباسشىسى ءۇشىن داۋىس بەرەتىندەرىن اتاپ كورسەتتى, – دەدى ا.رۋبيكس جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگتە. ۇلىبريتانيا پارلامەنتى لوردتار پالاتاسىنىڭ مۇشەسى لورد ۋەيۆەرلي سايلاۋدىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس وتكەنىن اتاپ كورسەتتى. – تۇتاستاي العاندا, مەن مىنانى اتاپ كورسەتەر ەدىم, قازاقستان – ور­تالىق ازياداعى مويىندالعان كوشباس­شى. ول ءوز تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلىندا ۇلكەن بيىكتەردى باعىندىردى, – دەدى لورد ۋەيۆەرلي. – مەن بۇعان دەيىن دە قازاقستاندا بىرنەشە مارتە بولدىم جانە ەلدە ۇلكەن وزگەرىستەر بولىپ جاتقانىن انىق اڭ­عارىپ وتىرمىن. قازاقستاننىڭ وتە ما­ڭىزدى شارا – ەقىۇ-عا توراعالىعى اسا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلى دە جىل وتكەن سايىن جوعارىلاي تۇسۋدە. ءبىز قازاقستاننىڭ ءوز جۇمىسىن وسى باعىتتا جالعاستىرعانىن قالايمىز, – دەپ اتاپ كورسەتتى فرانتسيا پارلامەنتىنىڭ سەناتورى ەيمەري دە مونتەسكيۋ. يسپانيا پارلامەنتى سەناتىنىڭ ۆيتسە-سپيكەرى حۋان حوسە لۋكاس حيمەنەس پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا جۇرتشى­لىق­تىڭ كوپتەپ كەلگەنىن, اسىرەسە, جاس­تار­دىڭ قاتارى مول بولعانىن جوعارى باعالادى. – ءبىز بايقاۋشىلار ۇدەرىسىن كەلەسى جىلى دا ريزاشىلىق سەزىمىمەن ءوت­كەرەتىن بولامىز. سەبەبى, مۇنىڭ ءوزى قازاقستاندا دەموكراتيالىق قاعيداتتار مەن كوپ­پار­تيالىلىقتىڭ بۇدان ارعى دا جاقسى ۇدەرىستەرى جالعاسىن تاباتىنىنا سەنىمدىمىز, – دەپ اتاپ ايتتى ح.لۋكاس حيمەنەس. – پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ وتە جاق­سى دەڭگەيدە وتكەنىنە ەشقانداي كۇما­نىم جوق. ەڭ باستىسى, سايلاۋ ۇدەرىستەرى قازاقستان حالقىنىڭ كوڭىل-كۇي اۋانى مەن ەرىك-جىگەرىن ايعاقتايدى. ءبىز 65 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە بولىپ, جۇزدەگەن سايلاۋشىلارمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرىمەن, 9 ساياسي پارتيا وكىلىمەن كەزدەستىك. جانە دە ولاردىڭ بارلىعى سايلاۋدى قازاقستاننىڭ بولاشاعىمەن تىكەلەي بايلانىستىردى, – دەدى ينۆەستيتسيالار جانە سالىقتار بويىنشا حا­لىقارالىق ورتالىقتىڭ پرەزيدەنتى دانيەل الان ۆيتت. «دجەيمستاۋن» قورىنىڭ اعا ساراپ­شىسى ۆلاديمير سوكور قازاقستاننىڭ دەموكراتيانى ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دا­مى­تۋدىڭ تابىستى ۇلگىسىن كورسەت­كە­نىن اتاپ ءوتتى. بۇعان ەلدەگى تۇراقتىلىق پەن مىقتى پرەزيدەنتتىك بيلىك وڭ ىق­پال ەتە الىپ وتىر. – ءبىز پرەزيدەنت نازارباەۆتىڭ قايتا سايلانۋىن سىزدەردىڭ مەملەكەتتەرى­ڭىز­دىڭ جانە سىزدەردىڭ حالىقتارىڭىزدىڭ ۇلكەن تابىسى رەتىندە باعالايمىز, – دەپ مالىمدەدى ۆ.سوكور. حالىقارالىق بايقاۋشىلار مەملەكەت باسشىسىنا جەمىستى كەزدەسۋ ءۇشىن ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى. *  *  * مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نا­زارباەۆ تمد اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءتور­اعاسى سەرگەي لەبەدەۆتى قابىلدادى. اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەلبا­سىعا دوستاستىق ەلدەرىنىڭ ميسسياسى با­قىلاۋشىلارى جۇمىسىنىڭ قورىتىن­دى­سى تۋرالى حاباردار ەتتى. ميسسيا قۇ­رامىنا تمد-نىڭ 9 ەلىنەن 426 ادام ەنگەن. – جالپى, بىزدە پرەزيدەنتتىك ساي­لاۋ­عا دايىندىق جانە وتكىزۋ بارىسى تۋ­رالى وتە جاعىمدى پىكىر قالىپتاستى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنان باستاپ, ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسىنا دەيىن بارلىق دەڭگەيدە جوعارى ۇيىم­داستىرۋشىلىق اتاپ ءوتىلدى. باي­قاۋ­شى­لار ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاسالعان, قا­جەتتى قولداۋ كورسەتىلدى جانە ماتە­ريال­دارعا قولجەتىمدىلىككە يە بولدىق. سايلاۋ اشىق, دەموكراتيالىق تۇر­عىدا ءوتتى جانە ازاماتتاردىڭ ءوز ەركىن ءبىلدىرۋ قۇقىعى قامتاماسىز ەتىلدى دەپ تولىق نەگىزدە مالىمدەيمىن, دەپ اتاپ ءوتتى س.لەبەدەۆ جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگ بارىسىندا. *  *  * مەملەكەت باسشىسى ەۋروپا كەڭە­سى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى (ەكپا) ميس­سياسى باقىلاۋشىلارىنىڭ باس­شى­سى يۋليا لەۆوچكينانى قابىلدادى. ەكپا ميسسياسىنىڭ باسشىسى نۇر­سۇلتان نازارباەۆتى بولىپ وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ العاشقى ءناتي­جە­لەرىمەن قۇتتىقتادى, سونداي-اق ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ اتىنان مەملەكەت باسشىسىنا دەن­ساۋ­لىق جانە وسى جوعارى قىزمەتىندە تابىس تىلەگەن شىن نيەتتى قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى. ەلباسى ءوز كەزەگىندە قازاقستان پارلامەنتتىك اسسامبلەيامەن الدا دا بەلسەندى ىنتىماقتاستىقتا بولاتىنىن جانە ەكونوميكالىق, ساياسي جاڭعىرتۋ ساياساتىن جالعاستىراتىنىن اتاپ ءوتتى. – قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەۋروپا كەڭەسىنە مۇشە ەمەس. سوندىقتان ەكپا-نىڭ ميسسياسى تەك قانا قىسقا سا­پارمەن كەلىپ, سايلاۋ بارىسىن با­قىلاۋمەن بولدى. ءبىز پرەزيدەنتتىك سايلاۋ تاماشا ۇيىمداستىرىلعان, تىنىش, جۇمىس اتموسفەراسىندا ءوتتى دەپ سا­نايمىز. سايلاۋشىلاردىڭ قاتىسۋى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى قازاقستانداعى سايلاۋالدى ۇدەرىستەردىڭ سەنىمدى دامىپ وتىرعاندىعىنىڭ كۋاسى, دەپ اتاپ ءوتتى يۋ.لەۆوچكينا جۋرناليستەرگە ارنالعان بريفينگ بارىسىندا. سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر س.بوندارەنكو, ب.وتارباەۆ.