بيىك باعا
پا دەلەگاتسياسى (ەكپا) 2011 جىلدىڭ 3 ءساۋىرىندە بولىپ وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىن قۋانا قۇتتىقتايتىنى ايتىلعان. سايلاۋعا جاۋاپتى لاۋازىمدى ادامدار ءوز جۇمىستارىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرىپ, وزدەرىنىڭ كاسىبي شەبەرلىكتەرىن كورسەتتى. ءبىز بايقاعان سايلاۋ ۋچاسكەلەرى سايلاۋدى ءوز دەڭگەيىندە وتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعاندىعىمەن ەرەكشەلەندى. جالپى, سايلاۋ اۋانى ىسكەرلىك جاعدايىن بايقاتتى. ادامداردىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلۋى جوعارى دەڭگەيدە بولدى, بۇل جۇرتشىلىقتىڭ ۇدەرىسكە سەنىمدىلىگىن كورسەتتى.
دەلەگاتسيا باق-تاردا سايلاۋالدى ناۋقانى تەڭدەستىرىلگەن جاعدايدا وتكەندىگىن ايعاقتايتىن تاۋەلسىز بايقاۋشىلاردىڭ اقپاراتتاندىرىلۋىنان دا ايقىن كورىندى. سايلاۋ ۇدەرىستەرى جۇرتشىلىقتىڭ اتالعان ناۋقانعا كەڭ كولەمدە دايىندالعاندىعىن انىق كورسەتىپ بەردى, دەلىنگەن مالىمدەمەدە.
وسى ۋاقىتتا ەكپا دەلەگاتسياسى تەڭدەي ەمەس سايلاۋ جاعدايىنا, كەيبىر ساياسي كۇشتەردىڭ سايلاۋعا بويكوت جاريالاۋ تۋرالى شاقىرۋلارىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, ەلەكتورات ءۇشىن سايلاۋ قىسقارعان تۇرعىدا ءوتتى. سوعان قاراماستان, سوڭعىلار قازاقستاندا كۇشتى وپپوزيتسيا قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. سوندىقتان ەكپا قازاقستانداعى ساياسي مادەنيەتتىڭ ودان ءارى دامۋىنا سەپتەسۋگە اركەز دايىن. بۇل ءوز كەزەگىندە ساياسي تۇعىرنامالاردىڭ كەڭ مۇمكىندىگىن تاڭداۋعا كومەكتەسەدى. سونىمەن بىرگە, بۇرىنعى سايلاۋلارمەن سالىستىرعاندا ۇدەرىستىڭ ءوز دەڭگەيىندە وتكەنىمەن, شىنايى دەموكراتيا مارتەبەسىن يەلەنۋ ءۇشىن قازاقستانعا ءالى دە بولسا كەيبىر نارسەلەردى جاقسارتقان ارتىقتىق ەتپەيدى.
ەكپا قازاقستانداعى سايلاۋلارعا بۇعان دەيىن-اق بايقاۋ جۇرگىزگەن بولاتىن. سوعان وراي سايلاۋدان سايلاۋعا دەيىنگى احۋالدىڭ جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرگەنىن قاناعات سەزىمىمەن اتاپ كورسەتەدى. دەلەگاتسيا كەز كەلگەن ەلدەگى سايلاۋلاردا كورىنىس بەرەتىن كەيبىر كەمشىلىكتەرگە قاراماستان, بۇل سايلاۋدىڭ ناتيجەلەرى قازاقستاندىق سايلاۋشىلاردىڭ ەركىن شىن مانىندە انىق كورسەتەتىنىن اتاپ وتەدى.
قازاقستان ەۋروپا كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلمايدى, دەي تۇرعانمەن, ەل پارلامەنتى ەكپا-مەن ىنتىماقتاستىعىن جالعاستىرۋعا ىقىلاستى. قازىرگى كەزدە ەۋروپاداعى ەڭ كونە حالىقارالىق ۇيىم مەن قازاقستان اراسىنداعى بايلانىستى ودان ءارى كەڭەيتۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلىپ جاتىر.
بەس مۇشەدەن تۇراتىن ەكپا-نىڭ پارتياارالىق دەلەگاتسياسى قازاقستاندا مەملەكەتتىك حاتشى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆتىڭ شاقىرۋى بويىنشا بولدى. ول پرەزيدەنتتىككە كانديداتتار, ساياسي پارتيالار, سونداي-اق باق-تار جانە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. سونداي-اق دەلەگاتسيا قانات ساۋداباەۆتىڭ قابىلداۋىندا بولدى. سايلاۋدان كەيىنگى كۇنى دەلەگاتسيا باسشىسىن وسى سايلاۋدا پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە قاتىسقان پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ قابىلدادى.