الماتىدا 29 قاڭتار مەن 8 اقپان ارالىعىندا وتەتىن XXVIII قىسقى ۋنيۆەرسياداعا ارناپ جاڭادان سالىنعان سپورت نىساندارىنىڭ قاتارىندا «الماتى ارەنا» كوپفۋنكتسيالى مۇز سارايى دا بار. ول الەمدىك دەڭگەيدەگى سپورت كەشەنى بولىپ تابىلادى. الداعى ستۋدەنتتىك سپورت ويىندارىنىڭ اشىلۋ جانە جابىلۋ سالتاناتى وسىندا وتەدى. بۇدان بولەك, بۇل سارايدا ۋنيۆەرسيادا باعدارلاماسىنداعى مانەرلەپ سىرعاناۋ, كەرلينگ تۋرنيرلەرى وتەدى.
سپورت كەشەنى بەلگىلەنگەن مەرزىمنەن 3 اي بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلدى. قازىرگى تاڭدا مۇندا ىسكە قوسۋ, جوندەۋ جۇمىستارى جانە ونىڭ اينالاسىن كورىكتەندىرۋ جۇرگىزىلۋدە. ونداعى قازاقستاندىق قامتۋ ۇلەسى 60 پايىزدى قۇرايدى.
كەشەننىڭ جوباسىن وتاندىق ماماندار جاسادى. جوبالاۋشى رەتىندە «سترويتەكس» كومپانياسى» جشس ىسكە قاتىسسا, قۇرىلىسىن «بازيس-ا» كومپانياسى جۇرگىزدى.
ساۋلەتشىلەر كەشەننىڭ عيماراتى ادەتتەگى قولدانىستاعى انگارلىق تيپتەگى سپورت نىساندارىنا مۇلدەم ۇقسامايتىنىن جانە قالانىڭ, اسىرەسە, تۇنگى كەزدە ەرەكشە اسەم كورىكتەندىرۋشىلەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ كورسەتتى.
سارايدىڭ ساۋلەتتىك ءتۇپكى ويى اينەك پەن بەتوندا ەرەكشە كورىنىس تاپقان جانە كەرەگە, كوك مۇز, مۇزداعى ورنەكتەر سياقتى كوركەمدىك بەينەلەردىڭ سينحروندىق ۇيلەسىمىن بەينەلەيدى. ول مىناداي ماندەرگە يە: «كەرەگە» – كيىز ءۇي كونسترۋكتسياسىنىڭ بولىگى. كوشپەندىلەردىڭ تۇسىنىگى بويىنشا كيىز ءۇي تورتكۇل دۇنيەنىڭ شاعىن كورىنىسى بولىپ تابىلادى جانە حالىقتىڭ الەمنىڭ بارلىق قۇرىلىمىنا دەگەن كوزقاراسىن كورسەتەدى. «مۇز» – قاتىپ قالعان سۋدىڭ ديناميكاسى, رۋح بەرىكتىگى مەن نيەتتەردىڭ مىزعىماستىعىن ءبىلدىرەدى. «مۇزداعى ورنەكتەر» – سپورتشىلاردىڭ كونكيلەرىنەن قالعان ىزدەر. كوركەمدىك بەينەلەر بىرىڭعاي ءمادەني-ەستەتيكالىق كومپوزيتسياعا تۇتاسىپ, مۇز ارەناسى عيماراتىنىڭ ەرەكشە ساۋلەتىن قۇرايدى.
«الماتى ارەنا» 3 بلوكتان تۇرادى. «ا» بلوگى – 12 000 كورەرمەن ورىندارىنا ارنالعان امبەباپ سپورتتىق-كورىنىستىك مۇز ارەناسى. «ب» بلوگى – دەنە شىنىقتىرۋ-ساۋىقتاندىرۋ كەشەنى بار جاتتىعۋ مۇز ايدىنى. «ۆ» بلوگى – ءجۇزۋ باسسەينى.
«الماتى ارەنانىڭ» قۇرىلىسى 2 جىلدا اياقتالىپ, رەكوردتىق مەرزىمدى كورسەتتى.
«الماتى ارەنا» – سەيسميكالىق تۇراقتىلىق جاعىنان 10 باللعا ەسەپتەلگەن بىرەگەي قۇرىلىم. عيماراتتىڭ ىرگەتاسى مونوليتتىك, ەشقانداي دەفورماتسيالىق جىگى جوق ەكەندىگى دە وسىنداي سيپاتتاعى نىساندار ءۇشىن بىرەگەيلىگىن كورسەتەدى. مۇز سارايىن جوبالاۋعا قازاق سەيسميكالىق قۇرىلىس عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى بەلسەندى اتسالىسىپ, كومەك بەردى. جوبالاۋ جانە جوسپارلاۋ كەزىندە «ايسبەرگ» (سوچي), «حارتۆالل ارەنا» (حەلسينكي), «جاڭا ارەنا» (كراكوۆ) «و2» (پراگا) سياقتى اتاقتى زاماناۋي سپورتتىق نىسانداردىڭ قۇرىلىسىن سالۋ مەن پايدالانۋعا بەرۋ تاجىريبەلەرى قولدانىلدى.
نىسان اۋقىمدى الەمدىك سپورتتىق ءىس-شارالاردى بارىنشا قولايلى وتكىزۋگە ارنالعان, سونىڭ ءبىرى 2017 جىلعى قىسقى ۋنيۆەرسيادا بولىپ تابىلادى. «ا» نەگىزگى بلوگىندا جاتتىقتىرۋشىلار مەن جارىس تورەشىلەرىنە ارنالعان جەكە ايماقتار قاراستىرىلعان. كوماندالار ءۇشىن بارلىق جاعدايى جاسالعان 14 كيىم اۋىستىراتىن بولمە بار. دوپينگ-باقىلاۋ سىنامالارىن تاپسىرۋ جانە ساقتاۋعا ارنالعان ارنايى بولمەلەر بولىنگەن. مانەرلەپ سىرعاناۋ قاتىسۋشىلارى ءۇشىن گريمدەۋ ءبولمەلەرى قاراستىرىلعان. مۇزدىڭ جوعارى ساپاسىن 4 جوعارى ءوندىرىستىك مۇز تازالايتىن كولىك قامتاماسىز ەتەدى.
ۋنيۆەرسيادا الەمدىك ماسشتابتاعى وقيعا بولىپ تابىلادى جانە جالپى سانى 1 ميلليارد ادام تەلەكورەرمەندى قۇرايتىن ونداعان مەملەكەتتەردە كورسەتىلەتىن بولادى. سول سەبەپتى كەشەن جۋرناليستەر جۇمىسىنا بارىنشا ىڭعاي جاساۋدىڭ ەسەبىمەن جوبالانعان. مۇز سارايىنىڭ جانىندا جىلجىمالى تەلەۆيزيالىق ستانسالارعا ارنالعان ارنايى الاڭ قاراستىرىلعان. مۇز ارەناسىندا جۋرناليستەرگە ارنالعان لوجا, كوممەنتاتورلىق كابينالار, ءباسپاسوز ورتالىعى جانە ءبىرنەشە ميكس-ايماقتار بار.
ارەناعا كىرگەن بەتتەن-اق كورەرمەندەر ءۇشىن بارشا جايلىلىق سەزىلەدى. عيماراتتىڭ سولتۇستىك جانە شىعىس جاقتارىندا 2 ايالدامالىق كەشەن بار. كوشەلىك جانە جەراستىلىق تۇراقتارى دا جەتكىلىكتى. (546 كوشەدەگى جانە 113 جەراستىلىق كولىك ورىندارى, ب بلوگىندا 1 ورىن, ونىڭ ءىشىندە 60 ورىن حالىقتىڭ قيمىلى شەكتەۋلى توبىنا ارنالعان). جەكە 1 جانە 2 قاباتقا كىرۋ جولدارىنىڭ پاندۋستارى كورەرمەن لەگىنىڭ سپورتشىلار, جۋرناليستەر, تورەشىلەر جانە قىزمەت كورسەتۋشى قىزمەتكەرلەرمەن قيىلىسپايتىنداي ەتىپ جوبالانعان. عيمارات قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىمەن, ۆەندينگ-اپپاراتتارمەن جابدىقتالعان. سونىڭ ىشىندە «الماتى ارەنانىڭ» قوناقتارىنا قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن كەشەننىڭ ءۇش قاباتىندا ا بلوگىندا 2 فۋتكورت, 4 بۋفەت جانە 2 كافە, ب بلوگىندا 1 كافە, 1 بۋفەت ورنالاسقان.
كورەرمەن ورىندارى سەكتورلارعا بولىنگەن. وليمپيالىق وتباسى دەپ اتالاتىن, ياعني ۋنيۆەرسيادا قاتىسۋشىلارىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە ارنالعان سەكتور, FISU جانە حالىقارالىق سپورت فەدەراتسيالار باسشىلىعىنىڭ سەكتورلارى, سونداي-اق VIP-سەكتور بار.
ارەنا وسىنداي قۇرىلىسقا ارنالعان ەڭ جوعارعى ستاندارت بويىنشا جابدىقتالعان. الەمنىڭ ەڭ جاقسى وندىرۋشىلەرى جاساعان كونتسەرتتىك دىبىس پەن كونتسەرتتىك جارىق ورناتىلعان. قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە اسا ءمان بەرىلگەن. مۇنىڭ ءبارى كورەرمەندەر مەن جارىسقا قاتىسۋشىلارعا سپورتتىق ءىس-شارالاردان ۇمىتىلماس اسەر الۋعا سەنىم سىيلايدى.
سپورت كەشەنىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى ونىڭ كوپ فۋنكتسيونالدىلىعى بولىپ تابىلادى. ارەنا بولاشاقتا مۇز ءۇستىندەگى جارىستاردان باسقا دا ءىس-شارالار وتكىزۋگە بولاتىنداي ەتىپ جوبالانعان. حوككەي كورتى كوپتەگەن ويىن جانە جەكە سپورت تۇرلەرىنە (ۆولەيبول, باسكەتبول, فۋتزال, كۇرەس, بوكس ت.ب.) ارنالعان الاڭدارعا وزگەرتىلە الادى. ول ءۇشىن مۇز بەتىندە سپورتتىق جابىننىڭ ارنايى تەحنولوگياسى قاراستىرىلعان.
سونىمەن قاتار, كەشەننىڭ تەحنيكالىق جابدىقتالۋى كورنەكتى كونتسەرتتىك-ساۋىقتاندىرۋ ءىس-شارالارىن وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەشەننىڭ كوز تارتارلىق ەرەكشەلىگى – جۇك كولىگىنىڭ تىكەلەي مۇز ايدىنىنا كىرە الۋ ءمۇمكىندىگى. وسىلايشا كونتسەرتتەردى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ورىنداۋشىلار وزدەرىنىڭ كونتسەرتتىك ارنايى جابدىقتارىن ەشقانداي ۋاقىت جوعالتپاي جانە ارتىق شىعىنسىز اكەلىپ, مونتاجداي الادى.
مۇز سارايىن جوبالاۋشىلاردىڭ الدىنا قويعان ەڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – كەشەندى ءارى قاراي تابىستى پايدالانۋعا بەرۋ ەسەبىمەن جاساۋ ەدى. كەشەن جىل سايىن 600 000 كەلۋشىلەردى تارتۋعا قابىلەتتى. ول باستاپقى كەزەڭنەن-اق قالاۋشىلاردىڭ بارلىعىنا, سونىڭ ىشىندە جاستارعا دەنە شىنىقتىرۋدى دامىتۋ جانە دەنساۋلىق مادەنيەتىنە جاقىن بولۋ ءمۇمكىندىگىن بەرۋگە ەسەپتەلگەن.
كاسىبي جاتتىعۋشىلىق ۇدەرىستى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ جانە مۇزدا كوپشىلىك سىرعاناۋدى وتكىزۋ ءۇشىن كەشەن جىل سايىنعى نەگىزدە كوپشىلىك پايدالانۋعا قولجەتىمدى بولاتىن جاتتىعۋ ايدىنىمەن جابدىقتالعان.
«الماتى ارەنادا» تەك قانا مۇز ارەنالارى عانا ەمەس, سونداي-اق, زاماناۋي فيتنەس ورتالىعى دا بار. وعان ءارتۇرلى سپورت ءتۇرلەرىمەن اينالىسۋعا ارنالعان 7 كەڭ زال جانە بالالار مەن ەرەسەكتەرگە ارنالعان ەكى باسسەين كىرەدى.
الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى, بالالى وتباسىلار, جاستار مىندەتتى تۇردە وزىنە ۇنايتىن سپورت ءتۇرىن (كونكيدە سىرعاناۋ, حورەوگرافيا, بي, بوكس, كۇرەس, ۇستەل تەننيسى, جاتتىعۋ زالدارى, باسسەيندەر, فيتنەس, سپا جانە باسقالارى) وزدەرىنە قولايلى فورماتتا (ابونەمەنت, ءبىر رەت قاتىسۋ, دەمالىس كۇنىنىڭ وتباسىلىق باعدارلامالارى, اشىق ەسىك كۇندەرى, ت.ب.) جانە قولجەتىمدى باعا بويىنشا تاباتىندىعى ءسوزسىز.
وزىندىك فۋنكتسياسى مەن تەحنيكالىق جابدىقتالۋى بويىنشا مۇز سارايى الەمدەگى ەڭ كەمەل قۇندى عيماراتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. بۇل رەتتە, اسىرەسە, الماتى قالاسى ورنالاسقان كليماتتىق جاعدايدى, قىسقى جانە جازعى تەمپەراتۋرا دەڭگەيىنىڭ ۇلكەن ايىرماسى مەن اۋا رايىنىڭ ءتۇرلى قۇبىلىستارىن ەسكەرۋ ءجون بولادى.
جالپى العاندا, ۋنيۆەرسيادا اياسىندا جاڭا مۇز كەشەندەرىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشەدى:
– سپورتتىڭ بىرنەشە ءتۇرىنەن حالىقارالىق جارىستاردى ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ۋلترا وزىق الاڭداردى قۇرۋ;
– ەلىمىزدە سپورتتاعى جوعارعى جەتىستىكتەردى دامىتۋ, كاسىبي جاتتىعۋ پروتسەسىن جوعارعى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ;
– بۇقارالىق سپورتتى ىلگەرىلەتۋ جانە دامىتۋ, كوپشىلىك تۇتىنۋشىنىڭ جوعارى كلاسس نىساندارىنا قول جەتكىزۋى, حالىقتىڭ سپورت مادەنيەتىن ارتتىرۋ;
– حالىقتىڭ ءارتۇرلى توپتارى ءۇشىن جوعارى كلاستاعى دەمالىس ورتالىقتارىن, ونىڭ ىشىندە وتباسىلىق دەمالىس ورىندارىن قۇرۋ.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان»