كەشە استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنەن ۇمىتكەر مەلس ەلەۋسىزوۆ ءوزىنىڭ ساياسي تۇعىرناماسىن ۇسىنىپ, تانىستىردى.
كەزدەسۋدە ول تۇعىرنامانىڭ ءمانى مەن ماڭىزىنا توقتالماس بۇرىن, ءوزىنىڭ 20 جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى ساياساتپەن اينالىسىپ كەلە جاتقانىن, وسىمەن ەكىنشى رەت پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر بولىپ وتىرعانىن, وسى جولعى سايلاۋدا وتكەن سايلاۋداعىداي 3 پايىزدان استام داۋىس ەمەس, حالىقتىڭ 5 پايىز داۋىسىنا يە بولۋدان ۇمىتتەنەتىنىن ايتتى. وسى جەردە ول ساياسي تۇعىرناماسىندا كەلتىرىلگەن ءمالىمەتتەرگە قاراپ, ءوزىنىڭ سايلاۋعا مىناداي ماقساتپەن ءتۇسىپ وتىرعانىن بايانداپ بەردى. وندا م.ەلەۋسىزوۆ سايلاۋعا قاراپايىم ازاماتتاردىڭ ءمۇددەسىن قورعاپ, ەلىمىزدىڭ بايلىعىن جەكەلەگەن ادامدار مەن توپتار عانا ەمەس, بارلىق ازاماتتاردىڭ كورۋى ءۇشىن تۇسەتىنىن جەتكىزدى.
ودان ءارى ول ساياسي تۇعىرناماسىنا توقتالىپ, ونىڭ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى قورعاۋعا, حالىقتار اراسىنداعى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا, جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ ءوزىن-ءوزىن باسقارۋىنا, سوت بيلىگىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە, ءسوز بوستاندىعى مەن ءباسپاسوزدىڭ ەركىندىگىنە, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ, انا مەن بالا ماسەلەسىنە, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ مەن باسقا دا ەلىمىزدە قوردالانعان پروبلەمالارعا ارنالعانىن ايتتى.
كەزدەسۋدە كانديدات تۇعىرناماسىندا ايتىلعان وسى ماسەلەلەرگە تۇسىنىكتەمە بەرىپ, ولاردىڭ ارقايسىسىنا جەكە-جەكە توقتالىپ ءوتتى. مۇندا ول الدىمەن قازىرگى وكىمەتتىڭ شەكسىز بيلىگىنە نازار اۋدارىپ, سوت پەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ورگاندارىنىڭ وزىنە ساي قىزمەتتەرمەن اينالىسا الماي وتىرعانىن جەتكىزدى.
ودان ءارى ۇمىتكەر قازىر سايلاۋعا حالىقتىڭ 20 پايىزى عانا قاتىساتىنىن, ال باسقالاردىڭ تەك ۇيدە بيلىك پەن وپپوزيتسياعا رەنجىپ وتىرۋدان باسقا ەشنارسە ىستەمەيتىنىن ايتتى.
كەزدەسۋدە وسى ماسەلەگە بايلانىستى كانديداتتان ونىڭ سەبەبىن ءتۇسىندىرۋدى وتىنگەنىمىزدە, ول جەرگىلىكتى بيلىك پەن ءماسليحاتتىڭ جۇمىسىنىڭ ءبارى جوعارىدا شەشىلەتىنىن, ولار تەك ورىنداۋشى ورگاندار عانا ەكەنىن, وعان ەتى ءۇيرەنگەن حالىق ءوزدەرىنىڭ امان-ساۋلىعىن عانا ويلاۋمەن شەكتەلەتىنىن جەتكىزدى. وسى جەردە م.ەلەۋسىزوۆ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندا حالىقتىڭ بيلىگى جوقتىعىن, بيلىك تەك جوعارىدا عانا ەمەس, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ ءوتىنىش-تىلەكتەرىنەن دە تۇرۋى ءتيىس ەكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. «سوندىقتان, – دەدى ول, – اكىمدەردىڭ ءبارى سايلانۋى كەرەك. بىزدە اكىمدەردى سايلاۋ بولماسا حالىقتىڭ بيلىگى بولمايدى». وسىلاي دەي كەلىپ, ول سوت بيلىگىن دە سايلايتىن كەز كەلگەنىن اتاپ كورسەتتى.
ودان ءارى ول ساياسي تۇعىرناماسىنداعى سىرتقى ساياسات پەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى تۋرالى ءاڭگىمەلەدى. قازاقستان بيلىگىنىڭ رەسەي, قىتاي جانە باسقا ەلدەرمەن ۇستانعان ساياساتىن قولدايتىنىن, بىراق ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن نەگىزگى ارىپتەس رەسەي فەدەراتسياسى بولۋى كەرەكتىگىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىز ورىس حالقىمەن ەجەلدەن بەرى دوستىق جانە ىنتىماقتاستىقتا ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. رەسەي حالقىنداي ءبىزدى ەشكىم جانە ەش جەردە قارسى المايدى, كەرەك كەزىندە قولۇشىن سوزبايدى. سونىمەن بىرگە, ول ەگەر قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى شەكاراعا ءاربىر وتانداسىمىزدىڭ قولىنا مىلتىق ۇستاتىپ قويسا دا ەكى ەل اراسىنداعى شەكارانى كۇزەتۋگە ادام سانى جەتپەيتىنىن, سوندىقتان كورشى ەلمەن اراداعى قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن بىزگە رەسەيمەن ارىپتەستىك بايلانىستى نىعايتۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى.
م.ەلەۋسىزوۆ ەكونوميكا, سونىڭ ىشىندە اۋىل شارۋاشىلىعىن, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, اۋىلدىق جەرلەردى, انا مەن بالانى قورعاۋ, مادەنيەت پەن ونەر, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىن دامىتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى. كانديدات قازىر جاھاندانۋ جانە ازىق-ت ۇلىك تاپشىلىعى جىل سايىن قاۋىپ ءتوندىرىپ وتىرعان كەزدە ءاربىر ازاماتتىڭ ىسىراپشىل ەمەس, قاناعاتشىل بولۋى كەرەكتىگىن, قاناعاتشىلدىقتى مادەنيەتتى ءاربىر ادام ءوزىنىڭ بويىنا ءسىڭىرىپ, اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمدەرىن وندىرۋمەن, جەر يگەرۋمەن اينالىسسا دەگەن تىلەك ءبىلدىردى. وسىلاي دەگەن ۇمىتكەر بۇگىندە قازاقستان اۋماعىندا مەندەلەەۆ كەستەسىندە كورسەتىلگەن مينەرالدى رەسۋرستاردىڭ ءبارى بار ەكەنىن, بىراق ولاردى ءتيىمدى يگەرە الماي جاتقانىمىزدى ايتىپ, بولاشاقتا تابيعي بايلىقتىڭ كەيىنگى ۇرپاقتارىمىزعا جەتۋى ءۇشىن ولاردى قازىردەن باستاپ ۇقىپتى پايدالانۋدى ۇسىندى.
كەزدەسۋدە م.ەلەۋسىزوۆ جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارى ساياسي تۇعىرناماسىندا كورسەتىلگەنىن جەتكىزدى. وسى جەردە كانديدات قازاق ەلىنىڭ ەرتە زاماننان بەرى اۋىل شارۋاشىلىعىنا يكەمدى جانە قولايلى ەل بولعانىن, كەڭەس وداعى كەزىندە دە اگرارلىق سەكتورعا باسىم باعىت بەرىلگەنىن, ال بۇگىندە سول كسرو كەزىندەگى سوۆحوز, كولحوزداردىڭ ىدىراۋىنىڭ كەسىرىنەن حالىقتىڭ تەك 20 پايىزى عانا وزىمىزدەن شىققان ونىمدەردى تۇتىنىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ال باسقالارى وزگە ەلدەردەن كەلىپ جاتقان ونىمدەر. ولاردىڭ اراسىندا ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا زياندى ونىمدەر قانشاما. وسىعان بايلانىستى م.ەلەۋسىزوۆ ەلدە وتاندىق تاماق ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىستى ارتتىرۋ ساياساتىن جۇرگىزىپ, حالىقتى ۇشسا قۇستىڭ قاناتى تالاتىن كەڭ دالانى يگەرۋگە شاقىردى.
كەزدەسۋ سوڭىندا كانديدات سايلاۋعا بارلىق ازاماتتار قاتىسپايتىندىقتان, بولاشاقتا «سايلاۋ تۋرالى» زاڭعا وزگەرىس ەنگىزىپ, سول قۇجات بويىنشا ازاماتتاردى سايلاۋعا قاتىستىرۋ جولدارىن جاساۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىس ءبىلدىردى. وسى جەردە ول سوعىس جىلدارى, ادامداردىڭ ەكى وتتىڭ اراسىندا جۇرگەن كەزدەرى دە سايلاۋعا قاتىسقاندارىن ەسكە الىپ, ءاربىر ءوزىن پاتريوت سانايتىن ازاماتتى سايلاۋعا قاتىسۋعا شاقىردى.
داستان كەنجالين.