مەن ۋارا نۇرسەيىتوۆپەن 1960-شى جىلدارى تانىسقان ەدىم. ول كەزدە گورودەتسكي ورتا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى قىزمەتىندەمىن. قالامى ۇشقىر ءجۋرناليستىڭ وبلىستىق «لەنين تۋى» گازەتىندە ىستەيتىنىن سىرتتاي بىلەتىنمىن. وتكىر سىن, پروبلەمالىق ماقالالارى مەن وچەركتەرى ءجيى جاريالانىپ تۇراتىن. سويلەسە كەلە جىبەكتەي مىنەزىنە, كىشىپەيىلدىلىگىنە ءتانتى بولدىم.
قاراپ وتىرساق, ۋاكەڭنىڭ ءجۇرىپ وتكەن ءومىر وتكەلدەرى وزگەلەرگە ۇلگى بولارلىق. ەڭبەك جولىن اۋاتكومنىڭ ءىس باسقارۋشىلىعىنان باستاپ, ءبىراز تاجىريبە جيناقتاعاننان كەيىن 1935-1938 جىلدارى الماتى جۋرناليستيكا ينستيتۋتىندا وقيدى. ونى ۇزدىك تامامداعاننان كەيىن قىزىلجار وڭىرىندەگى جالعىز قازاقشا باسىلىم – «لەنين تۋى» گازەتىنە جاۋاپتى حاتشى ەتىپ جىبەرىلەدى. كەيىن ۇگىت جانە ناسيحات بولىمىنە جەتەكشىلىك ەتەدى. سوعىس باستالعان كەزدە 101-ءشى دەربەس اتقىشتار بريگاداسىنىڭ قۇرامىندا «وتان ءۇشىن» اتتى قازاق گازەتىن شىعارۋعا اتسالىسادى.رەداكتور ەتىپ تاعايىندالىپ, كوشپەلى باسپاحانا ۇيىمداستىرادى. گازەت بەتىندە قازاقتىڭ حالىق اقىنى نۇرپەيىس بايعانيننىڭ ماسكەۋدەگى ەرلىكپەن قورعاعان 28 قازاقستاندىق پانفيلوۆشىلاردىڭ ەرەن ەرلىگى تۋرالى داستانى جاريالانىپ, جاس جاۋىنگەرلەردىڭ وتانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمىن كوتەرىپ تاستايدى. كىشى كوماندير مۇزافار ءالىمباەۆتىڭ دا وتتى جىرلارى باسىلادى. ساياسي ءبولىم كوميسسارى ۋاكەڭە گازەتتىڭ رەداكتورلىق جۇمىسى پارتيالىق تاپسىرما رەتىندە جۇكتەلسە دە, ادال اتقارادى. كالينين, 1-ءشى پريبالتيكا مايداندارىندا شايقاستارعا قاتىسىپ, قاندى جورىقتاردى باستان وتكەرەدى. ول تۋرالى ك.ابەنوۆتىڭ «وپەراتسيا «مارس». كازاحي ۆ «دولينە سمەرتي» دەگەن كىتابىندا جاقسى باياندالعان. پودپولكوۆنيك حاكىم بەكىشەۆ تە «باتالون, العا!» كىتابىندا ونىڭ ەسىمىن ءسۇيسىنىسپەن اتايدى.ۋاكەڭنىڭ جيەنى ماعجان قاحارمانوۆ ىزدەستىرىپ ءجۇرىپ مايدانگەردىڭ ناگراداعا ۇسىنىلعان قۇجاتىن تاۋىپ الادى. وندا بىلاي دەلىنگەن: «ۆ ناستۋپاتەلنىح بوياح س 27 پو 29 سەنتيابريا 1943 گودا زا ناسەلەننىە پۋنكتى ۆەرحوۆە ي سەنكوۆو سۋراجينسكوگو رايونا ۆيتەبسكوي وبلاستي مايور نۋرسەيتوۆ پروياۆيل سەبيا مۋجەستۆەننىم ي وتۆاجنىم رۋكوۆوديتەلەم. ناحودياس ۆسە ۆرەميا ۆ بوەۆىح پوريادكاح ون ۋمەلو رۋكوۆوديل پارتينو-كومسومولسكيمي ورگانيزاتسيامي ي دوبيۆالسيا اۆانگاردنوي رولي كوممۋنيستوۆ-كومسومولتسەۆ ۆ بويۋ, ۆ رەزۋلتاتە چەگو بويتسى باتالونا نە سموتريا نا جەستوكيە كونتراتاكي پروتيۆنيكا ۆىبيلي ەگو يز زانيماەمىح يم ۆىگودنىح ۆ تاكتيچەسكوم وتنوشەني رۋبەجەي ناسەلەننوگو پۋنكتوۆ ۆەرحوۆە ي سەنكوۆو.
ۆ ەتوم بويۋ نۋرسەيتوۆ بىل تياجەلو رانەن – پوتەريال پراۆۋيۋ رۋكۋ.توۆ. نۋرسەيتوۆ دوستوين پراۆيتەلستۆەننوي ناگرادى وردەنا «وتەچەستۆەننوي ۆوينى 1-ي ستەپەني».
سوعىستان اۋىر جاراقاتپەن ورالعان جاس جاۋىنگەردى كوكشەتاۋ وبلىستىق «كوكشەتاۋ پراۆداسى» گازەتىنىڭ رەداكتورى ەتىپ تاعايىندايدى. كوكپ ورتالىق كوميتەتى جانىنداعى جوعارى پارتيا مەكتەبىن بىتىرگەن سوڭ اقمولا وبلىستىق «ەسىل پراۆداسى», «تىڭ ولكەسى», «باتىس قازاقستان», «زاپادنىي كازاحستان» گازەتتەرىنە باسشىلىق جاسايدى. دەنساۋلىعىنا بايلانىستى 1967 جىلى ەلگە ورالىپ, ەڭبەك جولىن «لەنين تۋى» گازەتىندە ابىرويمەن جالعاستىرادى. «ول مادەنيەت بولىمىنە جەتەكشىلىك ەتكەن تۇستا كوپتەگەن جاس تالانتتاردىڭ تۇساۋىن كەستى. بىلىمدىلىگىنە قوسا ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن», دەپ ەسكە الادى ارىپتەستەرى. قىرىق جىلداي عۇمىرىن جۋرناليستيكا سالاسىنا ارنادى. ل.لينكوۆتىڭ «كاپيتان ستاروي چەرەپاحي» دەگەن كىتابىن قازاق تىلىنە اۋداردى. رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى دەربەس زەينەتكەرلىككە شىقسا دا, قول قۋسىرىپ وتىرا المادى. قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاستى. «جارالى وڭ قولى جۇمىس ىستەمەي قالعاندا سول قولىمەن جازاتىن. ول ءتىپتى سول قولىمەن فورتەپيانودا ويناۋدى دا مەڭگەرىپ الدى. قازاقتىڭ حالىق اندەرىن وتە ۇناتاتىن. انامىز ەكەۋى قوسىلىپ «بالقاديشا», «ماۋسىمجان», «ەكى جيرەن» تاعى باسقا حالىق اندەرىن ناقىشىنا كەلتىرىپ ايتاتىن. «قىز جىبەك» وپەراسىنىڭ اريالارىن كەلىستىرىپ شىرقايتىن», دەپ ەسكە الادى قىزى ميرا.
ابزال ازاماتتىڭ سوعىستاعى ەرلىكتەرى مەن شىعارماشىلىق ەڭبەكتەرى جوعارى باعالاندى. ءى ءدارەجەلى وتان سوعىسى جانە ەكى مارتە «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن, كوپتەگەن مەدالدارمەن ماراپاتتالدى. ونىڭ ەسىمى رجەۆسك قالاسىندا ورناتىلعان مەموريالدىق تاقتاعا جازىلعان.
زايىبى بيكاش ەكەۋى 6 بالا تاربيەلەپ ءوسىردى. بۇگىندە ورنى ويسىراپ تۇرعان كورنەكتى جۋرناليستى, بىلىكتى رەداكتوردى تۋعان تۋىستارى, ۇرپاقتارى, ونى بىلەتىن جولداستارى مەن ارىپتەستەرى ەسكە الىپ, 100 جىلدىعىن ۇلكەن ءىلتيپاتپەن اتاپ ءوتتى.
قايروللا مۇقانوۆ,
ولكەتانۋشى
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى