سەرگەي دياچەنكو كىم ەدى؟

2016 جىلعى 26 قازاندا كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قاي­راتكەرى, II, III, IV, V, VI ساي­لانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى سەرگەي الەكساندروۆيچ ديا­چەنكو 64 جاسقا تولعان شا­عىندا ۇزاققا سوزىلعان اۋىر ناۋقاستان قايتىس بولدى. سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەن­كو اقمولا وبلىسىنىڭ شورتاندى ەلدى مەكەنىندە 1952 جىلى 18 قىركۇيەكتە دۇنيەگە كەلگەن. 1973 جىلى كۋيبىشەۆ جوسپارلاۋ يستيتۋتىنىڭ ونەر­كاسىپ-ەكونوميكا فاكۋلتەتىن ەكونوميست ماماندىعى بويىنشا ءبىتىردى. ەڭبەك جولىن وسى جىلى پەنزا وبلىسى, كۋزنەتسك قالاسىنداعى اسپاپتىق جابدىقتاۋ جانە كوندەنساتورلار زاۋىتىندا ينجەنەر-ەكونوميست بولىپ باستادى. اسكەري قىزمەتتەن سوڭ تۋعان ەلى قازاقستانعا قايتا ورالىپ, ون جىلعا جۋىق شورتاندى اۋداندىق كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى قىزمەتىنەن قازاقستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسىنا دەيىنگى ەڭبەك جولىنان ءوتتى. 1985-1991 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان كومپارتياسى كوكشەتاۋ قالالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى جانە سونىمەن قاتار, حالىق دەپۋتاتتارى كوكشەتاۋ قالالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولدى. ال 1991-1993 جىلدارى قازاق كسر جاستار ءىسى, دەنە تاربيەسى جانە سپورت جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۋريزم, دەنە تاربيەسى جانە سپورت ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتتەرىن اسقان جاۋاپەرشىلىكپەن اتقارا ءجۇرىپ, تاۋەلسىزدىك العان جاس مەملەكەتىمىزدىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە ارالاستى. سەرگەي دياچەنكو تاۋەلسىزدىك العان العاشقى قيىن كەزەڭدەردە ءوزىنىڭ ەڭبەكقورلىعىنىڭ, ىسكەرلىگىنىڭ, بىلىكتىلىگىنىڭ, كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ جانە تۋعان ەلىنە دەگەن شىنايى پاتريوتتىق رۋحىنىڭ ارقاسىندا تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ جوعارى سەنىمىنە يە بولىپ, جاڭا قازاقستانىمىزدى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى بارلىق باستامالارىن قولداپ, جۇزەگە اسىرۋ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى. سەرگەي دياچەنكو 1999 جانە 2005 جىلداردا وتكەن مەم­لەكەت باسشىسىن سايلاۋ ناۋقاندارىندا الما­تى قالاسى بويىنشا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ سەنىم ءبىل­دىرىلگەن وكىلى بولۋى, سونىمەن بىرگە, وسى جىلدارى ەكىنشى شاقىرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلانۋى پرەزيدەنتىمىزدىڭ سەرگەي دياچەنكوعا دەگەن سەنىمىن بۇرىنعىدان دا جوعارىلاتا ءتۇستى. وزىنە جۇكتەگەن جاۋاپكەرشىلىك پەن زور سەنىمدى ابىرويمەن كوتەرە بىلگەن سەرگەي الەكساندروۆيچ ودان ءارى III, IV, V جانە VI سايلانعان پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ءماجىلىس توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ, مەملەكەتىمىزگە, حالقىمىزعا قاجەتتى ساپالى زاڭدار شىعارۋ ىسىنە بەلسەنە ارالاستى. كەي جىلدارى ەلباسىنىڭ تاعايىنداۋىمەن اقمولا وبلى­سىنىڭ اكىمى, قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى سىندى لاۋازىمدى قىزمەت­تەردى دە جوعارى دەڭگەيدە اتقاردى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وزىنە دەگەن سەنىمىنە داق تۇسىرمەۋدى ماقسات ەتكەن ول تۋعان جەرگە دە­گەن قۇرمەتىن بارىنەن بيىك قويىپ, ارقاشاندا قوعامنىڭ الەۋ­­مەتتىك مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن بار مۇمكىندىگىن پايدالان­دى. ءاربىر سايلاۋشىنىڭ ءوتىنىش-تىلەگىنە, ارىز-شاعىمىنا دەر كەزىندە نازار اۋدارىپ, ءار ماسە­لەنىڭ ناقتى شەشىمىن تابۋعا ات سالىستى. وسىنىڭ بارلىعى سەرگەي دياچەن­كونىڭ ازاماتتىق  كەل­بەتىن اشىپ, ناعىز حالىق قالاۋ­لىسىنا لايىقتى ابىرويىن ارتتىرا ءتۇستى. سونىمەن بىرگە, سەرگەي ديا­چەن­كو پرەزيدەن­تىمىز توراعا­لىق ەتەتىن «نۇر وتان» پارتياسى ساياسي كەڭەسىنىڭ جانە بيۋروسىنىڭ مۇشەسى بولا ءجۇرىپ, پارتيا قۇرىلعان كۇننەن باستاپ, وسى ۋاقىتقا دەيىن پارتيا جۇمىسىن جەتىلدىرۋگە ۇزدىكسىز ۇلەس قوستى. وتانعا ادال ءارى ءادىل قىزمەت ەتۋدى ومىرلىك ۇستا­نىمى ەتكەن سەرگەي دياچەنكو ادامگەرشىلىك, ىزگى قاسيەتتەردى الدىڭعى  ورىنعا قويىپ, كۇن سايىن بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋدەن دە جالىققان ەمەس. ناتيجەسىندە, ساياسي عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى اتانىپ, جۇزدەن استام عىلىمي جۇمىستاردىڭ, كىتاپتاردىڭ, وقۋلىقتار مەن ادىستەمەلىك قۇرالداردىڭ اۆتورىنا اينالدى. ساياسي عىلىمدار دوكتورى دارەجەسىنە كوتەرىلدى. سەرگەي دياچەنكو ءومىرىنىڭ سوڭعى ساتىنە دەيىن ەلباسىنىڭ ماڭىزدى تاپسىرمالارىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا, پارلامەنت ءماجىلىسى جۇمىسىنىڭ زامان تالابىنا ساي بولۋىنا, ەل ازاماتتارىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ, قازاقستاندىقتاردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ, قوعامدا تۇراقتىلىق پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ابىرويىن كوتەرۋ جولىندا بۇكىل كۇش-جىگەرىن, ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن, كاسىبي شەبەرلىگىن جۇمساپ, ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەتتى. وسى جولداعى ەلەۋلى ەڭبەكتەرى مەملەكەت تاراپىنان جوعارى باعالانىپ,  «قۇرمەت بەلگىسى», «پاراسات», I دارەجەلى «دوستىق» وردەندەرىمەن, تمد-نىڭ «دوستاستىق» وردەنىمەن, كوپتەگەن مەدالدارمەن, قازاق كسر جوعارى كەڭەسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى. ونىڭ قاسيەتتى وتانىمىز الدىنداعى ءاربىر ەڭبەگى كەلەر ۇرپاققا جالعاسىپ, ۇلگى-ونەگە بولارى ءسوزسىز. سانالى عۇمىرىن مەملەكەتتىڭ وركەندەۋى مەن جارقىن بولاشاعىنا ارناعان بەلگىلى ساياساتكەر, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ارداقتى ازامات, اياۋلى ارىپتەسىمىز سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكونىڭ اقجارقىن اسىل بەينەسى, ادامگەرشىلىك جارقىن كەلبەتى ءبىزدىڭ جۇرەگىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتىنىڭ ءماجىلىسى

ويى بيىك, جانى جايساڭ جان ەدى

سەرگەي الەكساندروۆيچ ديا­چەنكو ەلىمىزدەگى جاس­تايى­نان پاتريوت­تىق, وتان­سۇيگىشتىك رۋحتا تاربيەلەنىپ وسكەن ۇرپاقتىڭ كور­نەكتى وكىلى ەدى. كەزىندە جاستار ۇيىمىندا بىرگە قىزمەتتەس بولىپ ومىردە رۋحاني, ازاماتتىق سەنىممەن سەرىك­تەسىپ وستىك. ول قوعام, مەملەكەت دە­­گەن ۇع­ىمدارعا ەرەكشە جاۋاپ­كەرشىلىكپەن قارايتىن. ادام­­­­­گەرشىلىك, دوس­تىق, جول­داستىق قاتى­ناسقا بەرىك, سەنىمدى. تاۋەلسىز مەم­­لەكەتى­مىزدىڭ ەڭ جاۋاپتى قۇزىر­لى قۇرىلىم­دارىنىڭ لاۋا­­زىمدى قىز­مەتتەرىن ەلبا­سىنىڭ سەنىمى­مەن ابىرويلى اتقاردى. سىيلاستىققا تازا, ۇلتى­مىز­دىڭ سالت-داستۇرىنە, ءتىلى­نە اسا قۇرمەتپەن قارايتىن زيالى ازامات بولاتىن. ول تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ قۇقىقتىق كەڭىس­­تىگىن, ازاماتتىق قوعام قا­لىپ­تاس­تىرۋعا كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. سەرگەي جانى جاڭالىققا قۇمار, ادەبيەت, ونەر جاق­سىلىق­تارىنا قۇلاعى ءتۇرۋ­لى, كوكىرەگى اشىق, دوس­تىققا ىقىلاستى, جاي­ساڭ جان بولاتىن. ول ءبىزدىڭ پارلا­مەنتتىك ارىپتەستىك, ادامي تۇل­عالىق ورتامىزدى تولتىرىپ ءجۇرۋ­شى ەدى. جانى ءجانناتتا بولعاي. قۋانىش سۇلتانوۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى

تۇلعالىق كەلبەتى ايقىن سەزىلەتىن

ەلىمىزدىڭ بەلگىلى ازامات­تارىنىڭ ءبىرى سەرگەي الەكسان­دروۆيچ دياچەنكو ومىردەن وزدى. سەرگەي الەكساندروۆيچتى كوپتەن بىلەتىنمىن. توقسانىنشى جىل­دار­دىڭ اياعىندا استاناعا كەلگەن سوڭ جاقسىراق تانىستىق. وبلىستار اكىم­دەرى بولىپ جۇمىس ىستەگەن كەزدە­رىمىزدە ارىپتەس­تەر رەتىندە ۇنەمى بايلانىسىپ تۇردىق. 2012 جىلى پارلامەنت ءماجى­لىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى بولعان كەزىمىزدە ابدەن جاقىن ارالاستىق. جۇمىسقا بايلانىستى كەيدە قيىن ماسەلەلەردى دە بىرگە اقىلداسىپ, شەشىم ازىرلەپ جۇردىك. سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ ۇستامدى مىنەزى, كورەگەندىلىگى ابدەن بايقالىپ تۇراتىن. ەكەۋمىز وتكەن ءومىر جولدارى جونىندە سىر شەرتكەن كەزدە ونىڭ سوناۋ كومسومول باسشىلارىنىڭ ءبىرى بولعانىن, ۇلكەن ءومىر مەكتەبىنەن ءوتىپ, تاربيە كورگەنىن تالاي ەستىگەنمىن. سەرگەي باۋىرىمىزدىڭ قىزمەتتەس جولداس­تارىمەن قارىم-قاتىناسى ونىڭ ءۇل­كەن تۇلعا ەكەنىن سەزدىرىپ تۇراتىن. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ VI شاقى­رىلىمىندا قايتا كەزدەسكەننەن كەيىن ءبىراز جىل قاتار جۇرگەن جولداسىمنىڭ سىرقاتىن ەستىپ, قولىمنان كەلگەنشە دەمەۋ­گە تىرىستىم. بىراق تاعدىردىڭ جازعانى ءوز دەگەنىن ىستەدى. ەلىمىز, حالقىمىز ءۇشىن ەلەۋلى, ادال قىزمەت ەتكەن بەلگى­لى ازامات بۇل دۇنيەمەن قوشتاستى. ەندى ەسىمىزدە سەرگەي الەك­سان­درو­ۆيچتىڭ ەسىمى, ونىڭ ادام­گەر­شىلىگى, ەڭبەكسۇيگىشتىگى, قارا­پايىم­دىلىعى, ادال جار, سۇيىكتى اكە بولعانى قالادى. وتباسىنا, ۇلى مەن قىزدارىنا قاتتى قايعىرىپ كوڭىل ايتامىن. باقتىقوجا ىزمۇحامبەتوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى

تەك ابىروي بيىگىنەن كورىنىپ ءجۇردى

مەملەكەت جانە قوعام قاي­رات­­كەرى سەرگەي دياچەنكو دا مى­­ناۋ جالعاننان ءوتتى... قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلا­مەنتى ءماجىلىسىنىڭ ەكىنشى شاقى­رىلىمىنان بەرى قاراي ۇزدىك­سىز حالىق قالاۋلىسى بولىپ ءبىرا­زىمىزعا ارىپتەس, ماعان ءماجىلىس توراعاسى سايلانعان جىل­دا­رىمدا ورىنباسار – سەنىمدى سەرىكتەس بولعان ازامات ەدى. اقمولا توپىراعىندا ءدۇ­نيەگە كەلگەن ول ەرتە اتقا قوندى. وتىزعا ەندى شىق­قانىندا كوكشەتاۋ كومپارتياسى قالالىق كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولدى. سول كەزدەن باس­تاپ قولىنان ءىس كەلەتىن بىلىكتى باسشى كادر رەتىندە ەلگە تانىلا باستا­دى. الماتى قالالىق فيليا­لىندا قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلى رەتىن­دە قوعامدىق شتاب باسشى­سىنىڭ ورىنباسارى بولدى. 1999-2005 جىلدارعى سايلاۋدا دا ن.نازارباەۆتىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن وكىلى بولدى. قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسى ءتور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى قىز­مەتىن دە ابىرويلى اتقاردى. ەلباسى سەنىمىنىڭ ارقاسىندا پارلا­مەنت ءماجىلىسىنىڭ ەكىن­شى شا­قىرى­لىمىنان باستاپ دە­پۋتاتتىققا سايلاندى. ءۇشىن­شى, ءتورتىنشى جانە بەسىنشى شا­قىرىلىمداردا ارىپتەستەرى وعان سەنىم ءبىلدىرىپ, ءماجىلىس ءتور­اعاسىنىڭ ورىنبا­سار­لىعىنا سايلاپ وتىردى. وسىنداي جاۋاپ­تى قىزمەتتە بىلىمدىلىگى مەن بىلىكتىلىگى ءاردايىم كورىنىپ تۇراتىن. ءماجىلىس دەپۋتاتى كەزدە­رىمدە ارىپتەس, سپيكەر كەزىمدە ۆيتسە-سپيكەر بولعان, سەرىكتەسىم بولعان قيماس زامانداسىم ەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە بار قاجىر-قاي­راتىن قوسقان پاتريوت, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى رەتىندە ەلدىڭ ەسىندە قالارى انىق. قابيبوللا جاقىپوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى

ەسىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى

مەن سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەن­كومەن پارلامەنت ءماجى­لىسىن­دە 2004 جىلدان بەرى بىرگە قىزمەت ىستەدىم. وسى جىلدار ىشىندە سەرگەي الەكساندروۆيچتى تەك جاقسى جاعىنان ءبىلدىم. ول ادامگەرشىلىگى زور, قاراپايىم, ءوز ىسىنە تياناقتى, تالاپ قويا بىلەتىن ازامات ەدى. سەرگەي الەكساندروۆيچ مەملە­كەتتىڭ, حالىقتىڭ مۇددەسىن ارقا­شان جوعارى قوياتىن, زاڭداردىڭ دا ساپالى, ەل يگىلىگى ءۇشىن قابىل­دانۋىنا ەرەكشە نازار اۋداراتىن. قازاقستان­نىڭ دامۋىنا, ۇلتارالىق قاتىناس­تاردىڭ ساقتالۋىنا, ەلدەگى تۇراقتى­لىققا دا ۇلكەن ۇلەس قوسقان ازامات. س.دياچەنكو پارلامەنت ءما­جىلىسى ءتور­اعاسىنىڭ ورىنباسارى رەتىندە دە پالاتا جۇمىسىن جوعارى دەڭگەيدە ۇيىم­داستىرىپ, باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن قارىم-قاتىناستى جاقسى ۇيلەس­تىرەتىن, زاڭ شىعارۋ ورگانى­نىڭ قىز­مەتىن مەملەكەتتىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ كوتە­رىلۋىنە بۇرا بىلە­تىن. وسىنداي اتقارعان ادال ەڭبەگىن كۇندەلىكتى قىزمەتىنەن كورىپ, ءبىلىپ جۇردىك. ءتىپتى, ءومىرىنىڭ سوڭعى كۇنىنە دەيىن ول پار­لامەنت ءماجىلىسىنىڭ, كوميتەتتىڭ, جۇمىس توپتارىنىڭ وتىرىستارىنا بەلسەنە قاتىسىپ, ءوز وي-پىكىرىن, ۇسىنىستارىن ايتىپ ءجۇردى, وزىنە جۇكتەلگەن دەپۋتاتتىق مىندەتتى ابىرويمەن ورىندادى. ارىپتەسىمىز, دوسىمىز سەرگەي الەكسان­دروۆيچ دياچەنكونىڭ جار­قىن بەينەسى ءبىزدىڭ ەسىمىزدە ءاردايىم ساقتالادى.  نۇرتاي سابيليانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى

وتانىنىڭ پاتريوتى بولاتىن

تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ قالىپ­تاسۋىندا جاۋاپتى قىز­مەت اتقارعان ءاربىر ازاماتتىڭ ەل تاريحىندا وزىندىك ورنى بار. بۇگىنگى جەتكەن جەتىستىك, شىققان بيىگىمىزگە ۇلەسى بول­عان سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى – سەرگەي الەكساندروۆيچ دياچەنكو. سەرگەي الەكساندروۆيچپەن پارلامەنت قابىرعاسىندا ءبىراز جىل ارىپتەس بولعان ۋا­قىت­تا مەملەكەتشىل, ىسىنە ادال, مادەنيەتتى, سەرگەك ويلى, قىزمەتىنە تياناقتى كاسىبي تۇلعانى تانىدىق. وزىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەرىنە ادال, ءار ءىستىڭ بايىبىنا ءۇڭىل­گەن ازامات قاشاندا ساي­لاۋ­شىلارىنىڭ مۇڭ-مۇق­تاجىنا بەيتاراپ قاراي المايتىن. دەپۋتاتتىق لاۋازىمىندا, اسىرەسە, الەۋمەتتىك ماسەلەلەرگە بەلسەنە كىرىسەتىن سەرگەي الەكساندروۆيچ ويعا العان ءىسىن اياعىنا دەيىن اپارۋعا ۇمتىلاتىن. سول جولدا دىتتەگەن ماقساتىنا جەتە ءبىلۋى ۇزاق جىلعى باسقارۋشىلىقتان كەلگەن ومىرلىك تاجىريبەسى عانا ەمەس, جەكە باسىنداعى ادامگەرشىلىك قاسيەتىنەن دە بولسا كەرەك. ول تاۋەلسىز قازاقستانعا, ەلباسىنا ادال قىزمەت اتقاردى. جيعان تاجىريبە, كورگەن ءتالى­مىن, كۇش-جىگەرىن سول جولعا جۇمسادى. قازاق مادەنيەتىنە ايرىقشا قۇرمەتپەن قارايتىن س.دياچەنكومەن قارىم-قاتىناسىمىز وتە جىلى بولاتىن. سوڭعى كۇندەرىنىڭ بىرىندە سەرگەي الەكساندروۆيچپەن جۇزدەسىپ قالعانىمدا, دەندەگەن اۋىر ناۋقاسىنا قايراتىن جەڭگىزبەي, ادەتتەگىدەي جادى­راڭقى كەيىپ تانىتىپ, جاي سۇراسقانى جادىمدا. تۋعان ەلىنە قالتقىسىز قىزمەت ەتكەن سىپايى دا سىرباز جان, اياۋلى ارىپتەس سەرگەي الەكساندروۆيچتىڭ ومىردەن وزعانىنا قيماستىق سەزىمىمىزدى جەتكىزە وتىرىپ, جاقىن-جۋىق, تۋىس-تۋمالارىنا كوڭىل ايتامىز. بەكبولات تىلەۋحان, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى