بىلتىر قاڭتار ايىندا وبلىس ورتالىعىندا №10 جىلۋ ماگيسترالى جارىلدى. سالدارىنان 25 تۇرعىن ءۇي جىلۋسىز قالدى. «پاۆلودارەنەرگو» اق № 3 جەس-ءنىڭ جىلۋىن تۇتىنۋشى ۇيلەردى №1 جەس-كە اۋىستىردى. اپات قايتالانباسا ەكەن دەدىك. الدىمىزدا تاعى دا قىس كەلە جاتىر. ءبىر ءۇمىت, ءبىر كۇدىك.
وبلىس اكىمى بولات باقاۋوۆ وبلىس ورتالىعىنداعى جىلۋسىز وتىرعان ۇيلەردىڭ بارلىعىن جىلۋ جۇيەسىنە قوسۋدى تاپسىردى. كۇزدىڭ سۋىعىنان بۇرىن جاڭبىر ارالاس قار جاۋدى. پاتەرلەرىندە جىلۋ جوقتىعىنا بايلانىستى وتكەن اپتادا وبلىس اكىمىنىڭ سايتىنا 100-دەن استام شاعىم ءتۇسىپتى. سوندىقتان اكىمدىكتە وتكەن كەڭەستە جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنىڭ باستالۋىنا وراي ورىن الىپ وتىرعان ماسەلەلەر تالقىلاندى. قالا اكىمى نۇرجان اشىمبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, 41 كوپقاباتتى جانە 120 جەكەمەنشىك ءۇي جىلۋسىز وتىر. جىلۋ بەرىلدى دەگەن ۇيلەردىڭ ءوزى ءجاي اتى عانا, ال پاتەرلەر بولسا سالقىن. بۇعان سەبەپ – جەلىلەردەگى اپاتتىق جاعداي, كەيبىر ۇيلەردە ءۇيىشىلىك كوممۋنيكاتسيالار دايىن ەمەس. بىرنەشە بالاباقشادا, باسقا دا الەۋمەتتىك نىسانداردا دا وسىنداي جاعداي. ال قىركۇيەكتىڭ ءبىرىنشى ونكۇندىگىندە استانادان كەلگەن كوميسسيا پاۆلودار وبلىسىنىڭ ەنەرگەتيكا ينفراقۇرىلىمىنىڭ, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى جانە الەۋمەتتىك سالا نىساندارىنىڭ 2016-2017 جىلداردىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق دەڭگەيىن تەكسەرىپ, جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىن» دەپ شەشىم شىعارىپ كەتىپتى.
– جەلىلەردەگى كەز كەلگەن اقاۋلىقتى اپاتتىق جاعداي دەپ تانىپ, ونى ءبىر تاۋلىك ىشىندە جويۋ قاجەت. اپاتتىق جاعداي ورىن العان جەرلەردە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەۋ كەرەك, – دەيدى بولات باقاۋوۆ.
ەشتەن كەش جاقسى دەدى مە, باقاۋوۆ دەرەۋ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءدۇيسەنباي تۇرعانوۆقا جىلۋ ەنەرگياسى ورتالىقتارىن ارالاپ, شىنايى احۋالدى انىقتاۋدى تاپسىردى.
ال كوممۋنالدىق سالانىڭ قىسقى كەزەڭدەگى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى جازعى دايىندىق جۇمىستارىنىڭ ساپاسى مەن ۋاقتىلى ورىندالۋىنا بايلانىستى. ءتىپتى, مامىر ايىندا د.تۇرعانوۆتىڭ توراعالىعىمەن جۇمىس توبى ىسكە كىرىسكەن. جۇمىس كەستەلەرىنەن اۋىتقۋلارعا باقىلاۋ جاساۋ جانە دەر كەزىندە ارەكەت ەتۋ ءۇشىن شىلدە ايىنان قىركۇيەككە دەيىن باسقارما باسشىلارى ءاربىر اۋدانداعى نىسانداردىڭ دايىندىق بارىسىن تەكسەرىپ شىقتى. ناتيجەسىندە قىسقا دايىندىقتىڭ ءوز دەڭگەيىندە جۇرگىزىلمەگەنى كورىندى. وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى 2016-2017 جىلدارداعى جوندەۋ ماۋسىمىندا ستانسالارداعى 9 ەنەرگوبلوك, 18 قازاندىق جانە 4 تۋربيناعا كۇردەلى جانە كەڭەيتىلگەن جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بيىلعى قىسقا 820,0 مىڭ توننا كومىر, 18,0 مىڭ توننا مازۋت دايىندالىپتى. ەلەكترمەن, جىلۋمەن, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلىلەرىندە جوندەۋ جۇمىستارى تولىق كولەمدە اياقتالدى. بارلىعى 1917,2 كم ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جەلىسى, 644 كىشى ستانسا, 39,2 كم جىلۋمەن جابدىقتاۋ, 41,9 كم سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ جەلىلەرى جوندەلدى, 360 الەۋمەتتىك سالا نىساندارىنىڭ قازاندىقتارى, 661 مەكتەپ, 370 اۋرۋحانا, 378 مادەنيەت ۇيلەرى دايىندالدى. بارلىق 2422 كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيدە قىسقى كەزەڭدە اپاتتى جاعدايلاردىڭ الدىن الۋدى كوزدەيتىن نەگىزگى ءىس-شارالار ورىندالدى, دەپ وتىر باسقارما. سوندا وبلىس ورتالىعى بۇل شارالاردان تىس قالعان با دەگەن سۇراققا كەلەتىن بولساق, «پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس جانە «تەپلوسەرۆيس-اقسۋ» كمك قىزمەت كورسەتۋشى كاسىپورىندارىنىڭ جەكە قاراجاتى ەسەبىنەن پاۆلودار, ەكىباستۇز جانە اقسۋ قالالارىندا 558,5 ميلليون تەڭگەگە 7,7 كم قايتا جاڭارتۋ ءىس-شارالارى ورىندالىپتى.
2016 جىلى «پاۆلودار قالاسىنداعى جىلۋ جەلىلدەرىن جاڭعىرتۋ ءۇشىن 3 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا 1 206,6 ملن تەڭگە ءبولىنىپتى. قالاىشىلىك جىلۋ, سۋ قۇبىرلارى جەلىلەرىن تازالاۋ جوباسىنىڭ جالپى قۇنى 1 679,9 ميلليون تەڭگە. جوبانى ىسكە اسىرۋ 2014 جىلى باستالىپ, وعان 269,5 ميلليون تەڭگە, 2015 جىلى 698,864 ميلليون تەڭگە يگەرىلىپتى.
جەلىلەردەگى جىلدا قايتالانا بەرەتىن اقاۋلاردىڭ ەندى ءبىر-ەكى كۇندە جوندەلىپ, ىسكە قوسىلۋى كۇماندى, جاماۋ-جاسقاۋمەن تۇرسا سوڭى بەلگىلى. ەرتەڭ سولتۇستىكتىڭ قاتاڭ قىسى كەلگەندە جامان ايتپاي جاقسى جوق, بىلتىرعىداي اپاتتىڭ بەتىن ءارى قىلسىن. ەكىنشىدەن, «پاۆلودارەنەرگو» اق باسشىسى و.پەرپيلوۆ ورتالىققا قاراستى قازاندىقتاردىڭ جوندەۋ جۇمىستارىن اياقتاۋعا ءالى دە ءبىراز ۋاقىت كەرەك دەپ وتىر.
ايتپاقشى, قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا «پاۆلودار جىلۋ جەلىلەرى» جشس № 3 جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ جىلۋ جەلىسىندە وقشاۋلاعىش قاپتاما ورتەنىپ, قالا ماڭى قارا تۇتىنگە ورانعانى بار. ءورت ءسوندىرۋ قىزمەتى ونى 2 ساعات ىشىندە ءوشىرىپ ۇلگەرىپتى. سول كەزدە جىلۋ ورتالىعى بۇل جاعداي قالانىڭ جىلۋ ماۋسىمى دايىندىعىنا ەش كەدەرگى كەلتىرمەيدى دەپ حابارلاعان بولاتىن. سونىمەن, «جىلۋ ورتالىعى» جشس-ءنىڭ باسشىسى مارات يماناەۆتىڭ ايتۋىنشا, قالاداعى 1342 تۇرعىن ءۇيدى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 700 شاقىرىمعا جۋىق جىلۋ جەلىسى تارتىلعان, 300 شاقىرىم جىلۋ جەلىسى جەكە سەكتوردىڭ يەلىگىندە. جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. ولاردىڭ بۇدان ءارى شىداپ تۇرۋىنىڭ ءوزى دە مۇمكىن ەمەس. بۇل تالاي جىل بويى ايتىلىپ كەلە جاتقان ماسەلە. بىراق ناقتى ءىس جوق.
ماسەلەنىڭ ءمانىسى دە سوندا, توزعان جىلۋ جەلىلەرى ەندى قاشان جوندەلەدى؟..
جالپى, ءبىز ءسوز ەتىپ وتىرعان «پاۆلودارەنەرگو» اق-تىڭ قۇرامىندا №2, №3 جىلۋ ورتالىقتارى, ەكىباستۇز جەو, «پاۆلودار ەلەكترجەلىلىك تاراتۋ كومپانياسى» اق, «پاۆلودارەنەرگوسبىت» جشس قارايدى. كومپانيانىڭ ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسى سىرتقى ينۆەستورلاردىڭ قاراجاتىن تارتۋدىڭ ەسەبىنەن ءوز ينۆەستيتسيالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. ينۆەستيتسيالىق باعدارلاما ەكى نەگىزگى باعىتتا جۇزەگە اسىرىلادى, ولار: قولدا بار جابدىقتى جوندەۋ ارقىلى ونىڭ جۇمىس ىستەۋگە جارامدى كۇيىن قامتاماسىز ەتۋ جانە بەلگىلەنگەن قۋات كوزدەرىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا جابدىقتار الۋ. بۇدان ءبىر-ەكى جىل بۇرىن عانا «پاۆلودارەنەرگو» اق-تىڭ №3 جىلۋ ورتالىعىندا قايتا جاڭعىرتۋدان كەيىن №5 تۋربينا ىسكە قوسىلدى. «جاڭعىرتۋدان وتكەن تۋربواگرەگات ەلەكتر ەنەرگياسىن 20 مۆت-قا ارتىق وندىرەدى. №5 تۋربينانىڭ روتورلارى مەن جوعارى جانە ورتاشا قىسىمداعى تسيليندرلەرى اۋىستىرىلدى. ستانسا قۋاتى 110-نان 130 مۆت-قا دەيىن ۇلعايدى. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 6 ملرد تەڭگەگە جۋىق. قايتا جاڭعىرتىلعان تۋربينا جىلۋ ورتالىعىندا ىسكە اسىرىلعان ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا...», دەپ «ەگەمەندە» جازدىق تا. قاراپ تۇرساڭ ءبارى جاقسى-اق. بىراق جىلۋ بىردە بار, بىردە جوق. ول قايدا كەتىپ جاتىر؟ توزعان جەلىلەردىڭ جىرتىعىن جاماۋدان باسقا امالى قايسى؟..
بۇعان قوسا, «پاۆلودارەنەرگوسبىت» جشس-ءنىڭ حابارىنشا, وبلىس جۇرتشىلىعىنىڭ ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن تاراتاتىن كومپانيا الدىنداعى قارىزى 1 ملرد 600 ملن تەڭگەدەن اسسا, وبلىس ورتالىعى تۇرعىندارىنىڭ قارىزى 711 ملن تەڭگەگە جەتكەن كورىنەدى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار