كەشە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ كىتاپحاناسىندا پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق جوعارى مەملەكەتتىك باسقارۋ مەكتەبىنىڭ (ۇجمبم) تۇلەكتەرى قاۋىمداستىعى ۇيىمداستىرعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا جانە ۇلتتىق جوعارى مەملەكەتتىك باسقارۋ مەكتەبىنىڭ العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان «قازاقستاننىڭ ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتى: قالىپتاسۋ جانە دامۋ كەزەڭدەرى» اتتى فورۋم بولىپ ءوتتى.
جيىنعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ وكىلدەرى, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جانە ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ باسشىلارى, ۇجمبم تۇلەكتەرى, سونداي-اق «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەت» پەن پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ماگيسترانتتارى قاتىستى. ءىس-شارانىڭ مودەراتورى ۇجمبم تۇلەگى, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ باسقارۋشىسى قايرات كەلىمبەتوۆ بولدى.
فورۋمنىڭ اشىلۋىندا مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا ءسوز سويلەدى. ول ءوزىنىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىندە ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جاڭا الەمدىك دامۋ ترەندتەرى اراسىنداعى بىرقاتار وزەكتى باعىتتاردى اتاپ ءوتتى. «ەلىمىزدىڭ تاريحىنداعى ەلەۋلى بەلەس تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنىڭ اياسىندا وتكىزىلىپ وتىرعان ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتكە ارنالعان فورۋمنىڭ ماڭىزى جوعارى. سونداي-اق, بۇگىن ۇلتتىق جوعارى مەملەكەتتىك باسقارۋ مەكتەبىنىڭ العاشقى تۇلەكتەرىنىڭ قانات قاققانىنا 20 جىل تولىپ وتىر. ءوزدەرىڭىزگە بەلگىلى مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭى باستالعانىن حالىققا جاريا ەتتى. بۇل اسا ماڭىزدى قۇجات قازاقستاندى الەمنىڭ ەڭ وزىق 30 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنگىزۋگە باعىتتالعان. 5 رەفورمانىڭ ءبىرىنشى رەفورماسى – كاسىبي مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ بولۋى. سوندىقتان ۇلت جوسپارىندا كورسەتىلگەن ءمىندەتتەردى ىسكە اسىرۋدا ساياسي قىزمەتشىلەردىڭ جوعارى ۇلتتىق مەملەكەتتىك باسقارۋ مەكتەبىنىڭ قوسىپ وتىرعان ۇلەسى قوماقتى. ەل ءتاۋەلسىزدىگىنىڭ بيىلعى 25 جىلدىق مەرەكەسىن ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ جىلدىڭ ەڭ باستى وقيعاسى رەتىندە بەلگىلەپ, ءبىزدىڭ بارلىق ەلەۋلى جەتىستىكتەرىمىزدى ءاربىر قازاقستاندىققا جەتكىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل تاپسىرماسى ءبارىمىزدىڭ الدىمىزعا ناقتى مىندەت, ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. وسى ورايدا بۇگىنگى فورۋم ەلدىك مەرەكەنىڭ ەڭسەسىن تىكتەيتىن تاعى ءبىر تاعىلىمدى ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى», – دەدى مەملەكەتتىك حاتشى.
ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىن جاڭعىرتۋ مەن حالىقارالىق ءتاجىريبە مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى وڭىرلىك حابتىڭ باسقارۋشى توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆتىڭ بايانداماسىندا كورسەتىلدى. «تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قازاقستان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورمالارمەن قاتار, مەملەكەتتىڭ ءرولىن وتە تەرەڭ ءوزگەرتكەن ترانسفورماتسيالاردى جۇزەگە اسىردى. وسىنىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتى جەتىلدىرۋ دە بار. ارينە, 90-جىلداردىڭ ورتاسىندا جاپپاي جەكەشەلەندىرۋ مەن ليبەراليزاتسيا وتكەننەن سوڭ, نارىقتىق ەكونوميكانىڭ قىر-سىرىن بىلەتىن, نارىقتىق ەكونوميكاداعى مەملەكەتتىڭ ءرولىن انىق تۇسىنەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر قاجەت بولدى. مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ۇلتتىق مەكتەبىنىڭ ۇيىمداستىرىلۋى وسى قاجەتتىلىگىمىزدى وتەۋ ءۇشىن كەرەك بولدى. قازىر جيىرما جىلدان سوڭ سول كەزدەگى شەشىمنىڭ دۇرىس ەكەنىنە كوزىمىز جەتىپ وتىر. ويتكەنى, وسى مەكتەپتىڭ تۇلەكتەرى ءار سالادا ونىڭ ىشىندە, مەملەكەتتىك باسقارۋ سالاسىندا بيىك جەتىستىكتەرگە جەتتى. سونىمەن قاتار, جالپى ۇزاق مەرزىمدى قاجەتتىلىكتى وتەۋ ءۇشىن ەلباسى 1993 جىلى ارنايى «بولاشاق» باعدارلاماسىن قۇرىپ, بۇگىنگى ۋاقىتتا ءبىز سول «بولاشاقتىڭ» مىڭداعان تۇلەكتەرىنىڭ ەل الەۋەتىن كوتەرۋدە ۇلەس قوسىپ جۇرگەنىن كورىپ وتىرمىز. قازاقستان مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى رەفورمالاردا ايماقتىق كوشباسشى بولىپ تابىلادى. وعان ءبىر نەگىز, ءبىز ءاردايىم وزىق, حالىقارالىق تاجىريبەلەردى زەردەلەپ, سونىڭ جاقسىلارىن ەندىرۋگە تىرىستىق. ەكىنشى شەشۋشى فاكتور – ەلباسىنىڭ ساياسي جىگەرى. ءبىز قازىر قازاقستاندا مەملەكەتتىك قىزمەت رەفورماسىنىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىن ءجۇزەگە اسىرۋدامىز. مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى ايماقتىق حاب تاياۋدا عانا ۇلكەن ەڭبەكتى ءبىتىرىپ, تۇساۋكەسەرىن وتكىزدى. بۇل – الەمدەگى مەملەكەتتىك قىزمەت سالاسىنداعى جاھاندىق ترەندتەر. ءبىزدىڭ باعالاۋىمىزشا قازاقستاندا بولىپ جاتقان رەفورمالار وسى جاھاندىق ترەندتەرگە سايكەس. دەگەنمەن, ءبىز ءاردايىم العا قاراي جەتىلدىرە ءتۇسۋ تەتىكتەرىن قاراستىرۋىمىز قاجەت», – دەدى ول.
مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردى دايارلاۋ تاجىريبەسىمەن فرانتسيانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى فرانسيس ەتەن ءبولىستى.
فورۋم قورىتىندىسى بويىنشا ۇكىمەتكە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتىن جەتىلدىرۋ جانە جاڭا تۇرپاتتى باسقارۋشىلاردى دايارلاۋ بويىنشا ۇسىنىمدار ازىرلەندى.
راۋان قايدار,
«ەگەمەن قازاقستان»