مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «ادىلدىك تەك سوتتاردا عانا سالتانات قۇرۋى كەرەك» دەپ تەككە ايتقان جوق. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزدە, شىن مانىندە, ادىلدىك تەك سوتتاردا عانا سالتانات قۇرا الادى دەگەن ۇلكەن باعا. سوندىقتان قاشاندا ەلباسى رەسپۋبليكالىق سوت جۇيەسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىپ, نەگىزگى ماقسات-مىندەتتەردى ايقىنداپ وتىرادى. ول مىندەتتەر قازىرگى كۇندە قارقىندى جۇزەگە اسىرىلىپ, الداعى قازاقستان سۋديالارىنىڭ ءVىى سەزىن بيلەردىڭ وزدەرى دە ۇلكەن جەتىستىكتەرمەن قارسى الماقشى. اتاپ وتسەك, 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ جاڭا قىلمىستىق, قىلمىستىق پروتسەستىك جانە قىلمىستىق-اتقارۋ كودەكستەرى كۇشىنە ەندى. پرەزيدەنت جاريالى تۇردە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكستىڭ جاڭا رەداكتسياسىنا قول قويدى. وندا كوزدەلگەن تاتۋلاسۋ پروتسەدۋرالارى مەن داۋلاردى بالامالى تاسىلمەن شەشۋدى قولدانۋدى جەڭىلدەتۋ ءۇشىن سوتتاردا مەدياتسيا كابينەتتەرى اشىلدى. ەندى سۋديالاردىڭ ادەپ كودەكسىن قابىلداۋ دا كۇتىلىپ وتىر. وسىنداي كوپتەگەن وزگەرىستەرگە وراي ءبىز استانا قالالىق سوتىنىڭ توراعاسى
تىلەكتەس بارپىباەۆقا جولىعىپ, سۇراقتارىمىزعا جاۋاپ الدىق.
– تىلەكتەس ەشەي ۇلى, ەلىمىز سۋديالارىنىڭ ءVىى سەزى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا وتپەكشى. بۇل جاعداي مەملەكەت پەن سوت جۇيەسىنىڭ دامۋ جولىنىڭ تىعىز بايلانىستىلىعىن, ءبىر-بىرىنەن اجىراتۋعا بولمايتىن ءۇردىس ەكەنىن دالەلدەيدى. ەندەشە, وسىعان وراي, اۋەلى وتاندىق سوت جۇيەسىنىڭ دامۋىنا از-كەم توقتالا كەتسەڭىز.
– تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى وتاندىق سوت جۇيەسىنىڭ دامۋ رەفورمالارى ەلىمىزدە دەموكراتيالىق, زايىرلى, قۇقىقتىق جانە الەۋمەتتىك مەملەكەت قالىپتاستىرۋ جولىنداعى جۇزەگە اسىرىلعان ساياسي, الەۋمەتتىك ءىس-شارالارمەن تىعىز بايلانىستى. قازاقستاندا ءوز الدىنا بولەك جانە تاۋەلسىز سوت بيلىگى تاريحي تۇرعىدان العاندا, وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە قالىپتاستى جانە قوعامداعى الەۋمەتتىك داۋلاردى زاڭ نەگىزىندە ءادىل شەشۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ, ادامنىڭ جانە ازاماتتىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدىڭ سەنىمدى كەپىلىنە اينالدى. سوندىقتان سوت جۇيەسىندە ىسكە اسىرىلعان رەفورمالاردىڭ ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىنداعى ەلىمىزدە وتكىزىلگەن سۋديالاردىڭ التى سەزىنىڭ ارقايسىسىنىڭ دا الار ورنى ەرەكشە. ءاربىر سەزد سوت جۇيەسىندەگى ماڭىزدى وقيعا عانا ەمەس, بەلگىلى ءبىر كەزەڭدەگى اتقارىلعان جۇمىستاردى قورىتىندىلايتىن جانە الداعى ۋاقىتتاعى دامۋ جوسپارلارىنا باعىت-باعدار بەرەتىن سۋديالار قاۋىمداستىعىنىڭ نەگىزگى فورۋمى بولىپ تابىلادى.
– وسى ورايدا, تىلەكتەس ەشەي ۇلى, سوناۋ 1996 جىلى وتكەن سۋديالار وداعىنىڭ العاشقى سەزىنەن باستاپ, كەيىنگىلەرىنە دە قىسقا شولۋ جاساپ وتسەڭىز.
– ءيا, الماتى قالاسىندا 1996 جىلدىڭ 19 جەلتوقسانىندا وتكەن سۋديالاردىڭ تۇڭعىش سەزىنىڭ ءمانى ونىڭ بىرىنشىلىگىندە عانا ەمەس. وسى فورۋمدا سۋديالار وداعى قوعامدىق بىرلەستىك رەتىندە قۇرىلدى. سۋديا ادەبىنىڭ كودەكسى جانە وداقتىڭ فيليالدارى جونىندە ەرەجە قابىلداندى. وداقتىڭ جارعىسى ونىڭ ماقساتى مەن مىندەتتەرىن ايقىنداپ بەردى. تاۋەلسىز سوت تورەلىگىنسىز قوعامدا زاڭعا باعىنۋشىلىق پەن الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتى ورناتۋ ءۇشىن سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋ قاجەتتىلىگى اتاپ ءوتىلدى. سەزگە قاتىسقان ەلباسى ن.نازارباەۆ ءاربىر سۋديانىڭ پرەزيدەنت جارلىعىمەن تاعايىندالۋى سوتتىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بىردەن-ءبىر شارا ەكەنىن, سونداي-اق «سوتتار مەن سۋديالاردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا ءى سەزدە كوزدەلگەن شارالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا سوت قاۋىمداستىعىنىڭ, سۋديالاردىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ءۇشىن اتا زاڭىمىزدا سوت بيلىگى مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ ءبىر سالاسى رەتىندە بەكىتىلدى. سۋديالار تۇراقتى تاعايىندالاتىن بولدى. سوت پريستاۆتارى ينستيتۋتى پايدا بولدى. سوت شەشىمدەرىن ورىنداۋدىڭ جاڭا جۇيەسى ەنگىزىلدى. سۋديالاردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ ورتالىعى قۇرىلدى.
ال 1999 جىلدىڭ 25 قاڭتارىندا وتكەن ءىى سەزدە دەلەگات-سۋديالار قازاقستان سۋديالار وداعىنىڭ «حالىقارالىق ورتالىق ازيا سۋديالار اسسوتسياتسياسى» مەن «حالىقارالىق زاڭگەرلەر وداعىنا» كىرۋگە ءبىراۋىزدان داۋىس بەردى. العاش رەت پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا سۋديالىق لاۋازىمعا تاعايىنداۋ پروتسەسىنىڭ اشىقتىعى, سۋديالىققا كانديداتتاردىڭ باق قۇرالدارىندا ءتىزىمى جاريالانۋى تۋرالى, سۋديالاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جونىندە ماسەلەلەر كوتەرىلدى. وسىلايشا سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋدىڭ ەكىنشى كەزەڭى باستالدى.
2000 جىلدىڭ 25 جەلتوقسانىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى سوتتارىنىڭ جانە سۋديالارىنىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ قابىلدانۋىن ءىى سەزدە بەلگىلەنگەن سوت رەفورماسىنىڭ قورىتىندىسى دەپ اتاۋعا بولادى.
سول سياقتى سوت رەفورماسىن ءارى قاراي جالعاستىرۋ جولىندا جاڭا ەكپىن بەرگەن سۋديالاردىڭ 2001 جىلدىڭ 6 ماۋسىمىندا وتكىزىلگەن ءىىى سەزى وتاندىق سوت جۇيەسىنىڭ دامۋىندا اتاپ ايتارلىقتاي ورىن الدى. ءبىرىنشى رەت سۋديالار سەزى استانا قالاسىندا ءوتتى. وسى فورۋمدا ءسوز سويلەگەن ەلباسىمىز: «سوت-قۇقىقتىق جۇيەسىنىڭ ەڭ باستى ناتيجەسى – ادامدار, ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋ ءۇشىن ولار ءتۇپتىڭ تۇبىندە سىزدەرگە جۇگىنەدى, مۇنداي ءجايت وركەنيەتتى قوعامدارعا عانا ءتان. وسىنداي سوت جۇيەسىنىڭ بولۋى ءبىزدىڭ قوعامىمىزدا ءجۇرىپ جاتقان ساياسي جانە ەكونوميكالىق وزگەرىستەر تۇراقتىلىعىنىڭ ەڭ وزىق كەپىلى بولىپ تابىلادى», – دەپ اتاپ كورسەتتى. جوعارى مىنبەدەن بەرىلگەن سوت جۇيەسىنە دەگەن وسىنداي باعا تەك ماقتانىپ قانا قويماي, الداعى ۋاقىتتا دا بۇل سەنىمدى اقتاۋ ءۇشىن سوتتاردىڭ الدىنا ۇشان-تەڭىز مىندەتتەر قويدى.
– جالپى وسى ايتۋلى سەزدەن كەيىن قىلمىستىق ساياساتتى ىزگىلەندىرۋ اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ءولىم جازاسىنا موراتوري جاريالاندى ەمەس پە؟
– دۇرىس ايتاسىز, وسى سەزدەن كەيىن قىلمىستىق جازانى ىزگىلەندىرۋ ءۇشىن 2003 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا پرەزيدەنتتىڭ جارلىعىمەن ءولىم جازاسىن تولىق جويۋ ماسەلەسى شەشىلگەنشە ەلىمىزدە ءولىم جازاسىنا موراتوري جاريالاندى. سوتتاردى مامانداندىرۋ قولعا الىندى. بارلىق وبلىستاردا مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتتار قۇرىلدى. 2004 جىلى ءىرى ەلدى مەكەندەردە مامانداندىرىلعان اكىمشىلىك سوتتار قۇرىلا باستادى. بۇگىنگى تاڭدا اتالعان سوتتاردىڭ جۇمىس ناتيجەسىنەن مامانداندىرىلعان سوتتاردى قۇرۋ شەشىمىنىڭ دۇرىس جانە تيىمدىلىگىن كورىپ وتىرمىز. ماسەلەن, ءىىى سەزدەن كەيىنگى كەزەڭدە قابىلدانعان «ارالىق سوتتار تۋرالى», «حالىقارالىق كوممەرتسيالىق اربيتراج تۋرالى», جوعارعى سوتتىڭ «ارالىق سوتتاردىڭ شەشىمدەرىن ماجبۇرلەپ ورىنداتۋ جونىندەگى زاڭداردىڭ كەيبىر نورمالارىن سوتتاردىڭ قولدانۋى تۋرالى» نورماتيۆتىك قاۋلىلارى ەلىمىزدە داۋلاردى بالامالى تاسىلدەرمەن شەشۋدى دامىتۋ تاريحىندا جاڭا بەتتەر اشتى.
ەلباسى 2005 جىلدىڭ 5 ماۋسىمىندا ءىV سەزدە سويلەگەن سوزىندە سوت جۇيەسىندە بولىپ جاتقان جەتىستىكتەرگە باعا بەرىپ, سوت تورەلىگىن اتقارۋدىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا, سوت ءوندىرىسىن وڭتايلاندىرۋعا, باقىلاۋ ساتىلارىن ازايتۋ ارقىلى سوت ءوندىرىسىن قىسقارتۋعا, سۋديالىققا كانديداتتارعا تالاپتى كۇشەيتىپ, سۋديالاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ بويىنشا جاڭا مىندەتتەر جۇكتەدى. سەزدەن كەيىن اتاپ وتىلگەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا سۋديالىققا كانديداتتاردىڭ كونكۋرس ارقىلى ىرىكتەلۋى, ولاردىڭ مىندەتتى تۇردە تاعىلىمدامادان ءوتۋى تۋرالى جاڭا زاڭ نورمالارى ەنگىزىلدى.
2005 جىلى سوت تورەلىگى ينستيتۋتى پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىنىڭ سوت تورەلىگى اكادەمياسى بولىپ قۇرىلدى. سوت ءوندىرىسىن قىسقارتۋ باعىتىندا جوعارعى سوتتىڭ قۇزىرىنان قىلمىستىق ىستەردى ءبىرىنشى ساتىدا قاراۋ الىنىپ تاستالدى. وبلىستىق سوتتىڭ قۇزىرىنان ءبىرىنشى ساتىداعى سوت تارتىبىمەن قارالاتىن ىستەر اۋداندىق سوتتاردىڭ قۇزىرىنا اۋىستىرىلدى. بۇل پروتسەستەر داۋلاردى قاراۋ مەرزىمىن قىسقارتۋعا, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن تەز ارادا قالپىنا كەلتىرۋدە بىردەن-ءبىر ءتيىمدى جول بولىپ سانالادى. 2007 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەلىمىزدە اسا اۋىر قىلمىستار بويىنشا ىستەردى قاراۋ القا بيلەردىڭ قاتىسۋىمەن وتكىزىلەتىن بولدى. ءىس بويىنشا قوعام وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن شەشىم شىعارۋ حالىقتىڭ سوتقا دەگەن سەنىمىن ارتتىراتىنى, ىزگىلەندىرەتىنى ءسوزسىز. 2008 جىلدىڭ تامىز ايىنان باستاپ كۇدىكتىنى قاماۋعا الۋدى سانكتسيالاۋ پروكۋروردىڭ قۇزىرىنان سوتتىڭ قۇزىرىنا كوشىرىلىپ, قوعامدا سوتتىڭ ءرولى ارتا ءتۇستى جانە قۇقىق نورمالارى حالىقارالىق ستاندارتقا جاقىنداتىلدى.
– ءالى ەسىمىزدە, سوناۋ 2009 جىلى سۋديالار وداعىنىڭ بەسىنشى سەزى شەتەلدىك قوناقتاردىڭ كوپتەپ قاتىسۋىمەن وتكەنى بەلگىلى. سونداعى ەرەكشەلىكتەرگە توقتالا كەتسەڭىز.
– ءيا, سۋديالاردىڭ 2009 جىلى 18 قاراشادا وتكەن V سەزى كوپتەگەن شەتەلدىك سوت وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ەرەكشەلەنگەنى راس. سول كەزدە «سوتتار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگى, ولاردىڭ شىعاراتىن شەشىمدەرىنىڭ ادىلەتتىلىگى مەن جەدەل جانە تولىق ورىندالۋى – كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ دەموكراتيالىق دامۋىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشى. سوتتاردىڭ شەشىمدەرىنە قاراپ, قوعامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن كوزقاراسى قالىپتاسادى, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ازاماتتاردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ قابىلەتى باعالانادى», – دەپ ەلباسى سەزدە سويلەگەن سوزىندە سوتتىڭ قوعامداعى جانە مەملەكەتتەگى ءرولىن اشىپ كورسەتتى. سونداي-اق, وسى سەزدە جوعارعى سوتتىڭ توراعاسى قايرات ءمامي: «ەلىمىزدە حالىقارالىق ستاندارتقا جانە قازىرگى قوعام تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن سوت تورەلىگى قالىپتاستى», دەپ اتاپ ءوتتى.
بۇل جيىننىڭ قويعان مىندەتتەرىنىڭ نەگىزىندە داۋلاردى بالاما تاسىلدەرمەن شەشۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا «مەدياتسيا تۋرالى» زاڭ قابىلدانىپ, الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىمەن ازاماتتار اراسىنداعى داۋلار سوتقا دەيىنگى ۇدەرىستە شەشىلە باستادى. سوتتاردى مامانداندىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستىڭ جالعاسى رەتىندە 2012 جىلى رەسپۋبليكادا كامەلەتتىك جاسقا تولماعانداردىڭ ءىسى جونىندە مامانداندىرىلعان 12 سوت قۇرىلدى. سۋديالاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن جوعارىلاتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار ءارى قاراي جالعاسىن تاپتى, كانديداتتىڭ بىلىكتىلىك ەمتيحانىن تاپسىرۋ, سوتتاردان تاعىلىمدامادان ءوتۋ, جوعارى سوت كەڭەسىندە قاراۋ ماسەلەلەرى قايتا قۇرىلدى. سۋديالىققا كانديداتتاردىڭ ءتىزىمى ءباسپاسوز قۇرالدارىندا, جوعارعى سوتتىڭ سايتىندا جاريالانىپ, بۇكىل قوعامنىڭ قاراۋىنا ۇسىنىلاتىن بولدى. 2011 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ قازاقستاننىڭ سۋديالار وداعى حالىقارالىق سۋديالار اسسوتسياتسياسىنا تولىققاندى مۇشە بولدى.
– ءوزىڭىز بايانداپ شىققان سەزدەردىڭ ىشىندە سوڭعى التىنشى سەزدىڭ تاريحتا الار ورنى ەرەكشە سەكىلدى. مۇندا ەلباسى بيلەردىڭ الدىنا بىرقاتار ماڭىزى زور مىندەتتەردى قويدى دەيمىز.
– راسىندا, 2013 جىلدىڭ 20 قاراشاسىندا استانا قالاسىندا وتكەن ءVى سەزدە پرەزيدەنت سوت قاۋىمداستىعىنىڭ الدىنا 5 مىندەت قويدى: زاڭ نورمالارىن جۇيەلى تۇردە جەتىلدىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتكە جوعارعى سوتپەن بىرگە ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكستىڭ جاڭا جوباسىن جاساۋ تاپسىرىلدى; سوتتاردىڭ قۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ; داۋلار مەن كەلىسپەۋشىلىكتەردى شەشۋدىڭ بالامالى جولدارىن ەنگىزۋ; ازاماتتاردىڭ كەڭ كولەمدە سوتقا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ; سۋديالار كورپۋسىنىڭ كاسىبيلىگىن ارتتىرۋ. سوت قۇرىلىمى 5 ساتىلى سوتتان 3 بۋىندى سوت جۇيەسىنە اۋىستىرىلدى, ءسويتىپ سوت ءوندىرىسى حالىقارالىق ستاندارتقا كوشىپ, سوتتىڭ شەشىمدەرى كۇشىنە تەز ارادا ەنىپ, سوت ۇدەرىسىن جاساندى سوزبالاڭعا سالۋدان بوساتتى. سوت ساتىلارىنىڭ ازايۋى ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ساتىداعى سوتتىڭ بەدەلىن ارتتىردى. ازاماتتىق ىستەر بويىنشا پروكۋروردىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن ىستەر ازايتىلدى. جوعارعى سوتتا ءىرى ينۆەستورلاردىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن داۋلاردى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ شەشىمدەرى مەن ارەكەتتەرىنە شاعىم بويىنشا جانە اكىمشىلىك ىستەردى قارايتىن مامانداندىرىلعان سوت القاسى قۇرىلدى.
2016 جىلدىڭ 15 قاڭتارىندا الدىڭعى قاتارلى حالىقارالىق ستاندارتتار مەن تاجىريبەلەردى ەنگىزۋ ماقساتىندا جوعارعى سوتتىڭ جانىنان حالىقارالىق كەڭەس قۇرىلدى, ونىڭ جۇمىسىنا كەڭەسشى رەتىندە بەدەلدى شەتەلدىك سۋديالار مەن زاڭگەرلەر قاتىساتىن بولدى. سوتتاردىڭ حالىقارالىق كەڭەستەگى عالىمدار مەن مامانداردان ينۆەستيتسيالىق داۋلار بويىنشا قورىتىندى سۇراۋ قۇقىعى زاڭ جۇزىندە بەكىتىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا العاشقى ساراپتاما قورىتىندىلارى بەرىلدى. ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدىڭ بىردەن-ءبىر تەتىگى قىلمىستىق پروتسەسكە تەرگەۋ سۋديالارىنىڭ كىرگىزىلۋى بولدى.
«100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە 2016 جىلدان باستاپ «جوعارى سوت كەڭەسى تۋرالى» جاڭا زاڭ قولدانىسقا ەنگىزىلدى, سونىمەن قاتار, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوت جۇيەسى مەن سۋديالاردىڭ مارتەبەسى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇل زاڭدا كاسىبي ەمەس, تاجىريبەسى جوق جانە كەزدەيسوق ادامداردىڭ سۋديالار قاتارىنا ەنۋىن بولدىرماۋ ماقساتىندا كوزدەلگەن شارالار زاڭدى نورما بولىپ بەلگىلەندى. زاڭداعى جاڭا شارتتارعا ساي سۋديالىققا كانديداتتارعا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلۋىمەن قاتار, ولاردى دايىنداۋ ءتارتىبى دە قاتاڭداتىلدى, ولاردىڭ سوتتاردا تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءتارتىبى دە وزگەرتىلدى.
قازىرگى تاڭدا نەگىزگى حالىقارالىق رەيتينگ كورسەتكىشتەرىنە سايكەس قازاقستاننىڭ سوت جۇيەسى «سوت تاۋەلسىزدىگى» يندەكسى بويىنشا 14 ورىنعا كوتەرىلگەن. مىنە, وسى ايتىلعانداردىڭ ءبارى – جوعارعى سوت باسشىلىعىنىڭ سوت قۇرىلىمى مەن سوت ءوندىرىسىن جاڭعىرتۋ باعىتىندا جۇرگىزگەن جوسپارلى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى. وسىلايشا ەلىمىزدە وتكىزىلگەن قازاقستان تاريحىنداعى التى سەزدىڭ العا قويعان مىندەتتەرى مەن ماقساتتارىن ورىنداۋ بارىسىندا ءادىل دە مىقتى سوت بيلىگى قۇرىلدى. قوعامىمىزدا تۇراقتىلىق, سەنىمدىلىك, قاۋىپسىزدىك سەزىمدەرىن تۋدىراتىن زاڭدار جۇمىس ىستەيدى, ادام ءوز مۇددەسىن قورعاي الادى. بۇل دەگەنىمىز – مەملەكەتكە دەگەن سەنىم, ياعني, وتاندىق سوتتاردىڭ قابىلەتتىلىگى. وسىنداي جەتىستىكتەرمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق مەرەكەسى مەن ەلىمىز سۋديالارىنىڭ ءVىى سەزىن قارسى الايىن دەپ وتىرمىز.
– اڭگىمەڭىزگە راقمەت.
اڭگىمەلەسكەن
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان»