2016 جىلعى 9 قىركۇيەكتەگى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى جانە 13 قىركۇيەكتەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەمەر-مينيستر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى الدىنا اۋقىمدى ماقساتتار مەن بىرقاتار مىندەتتەر قويعان بولاتىن. بۇل مىندەتتەمەلەر كەشە پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن مينيسترلىكتىڭ وڭىرلەرمەن بەينەبايلانىس رەجىمىندەگى القا ماجىلىسىندە كەڭىنەن تالقىعا ءتۇسىپ, ولاردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جول كارتاسى جاسالدى.
بىرىنشىدەن, جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسى نەگىزىندە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ازىرلەنەتىن بولادى. جاڭا باعدارلاما اشم جەلىسى بويىنشا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن ازىق-ت ۇلىك وندىرىسىنە قولداۋ ءبىلدىرۋدى عانا ەمەس, وزگە دە سالالارمەن ساباقتاسقان ماسەلەلەردى قامتيدى.
سونداي-اق, باعدارلامانى بەكىتۋ اياسىندا اوك-ءتى سۋبسيديالاۋ جۇيەسىنە بىرقاتار تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا. وسىمدىك شارۋاشىلىعىندا بۇل تارماق ەگىن القاپتارىن, ونىڭ ىشىندە, بيداي القاپتارى قۇرىلىمىن ارتاراپتاندىرۋعا قاتىستى. ال مال شارۋاشىلىعىندا تاۋەكەلى از, جەممەن قامتاماسىز ەتىلۋى وڭاي ورتا جانە شاعىن شارۋاشىلىقتاردى قامتۋ جانە جايىلىمدىق مال شارۋاشىلىعى الەۋەتىن پايدالانۋ مۇمكىندىكتەرى قاراستىرىلۋدا.
سونىمەن قاتار, «قازاگرو» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق-تىڭ نەسيەلەۋ ساياساتى قايتا قارالاتىن بولادى. اتاپ ايتقاندا, بۇل اوك سۋبەكتىلەرىن قامتۋ اياسىن ەسەلەي تۇسەتىن ورتا جانە شاعىن جوبالارعا قاتىستى.
ەكىنشىدەن, جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جۇمىسىن جانداندىرۋ ءۇشىن اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ جانە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار الەۋەتتەرىن قولدانۋ ارقىلى كاسىپورىنداردىڭ قايتا وڭدەۋ قۋاتتارىن جۇكتەۋ شارالارى قولعا الىنا باستادى. بۇل اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن جىلجىتۋدى ورتالىقتاندىرۋ ءۇشىن جاسالۋدا.
قۇرىلاتىن اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆتەرى ءسۇت, ەت, جەمىستەر مەن كوكونىستەر, ءجۇن مەن تەرى ازىرلەۋمەن, سونداي-اق, ومارتاشىلىق, قۇس شارۋاشىلىعى, تاۋارلى بالىق شارۋاشىلىعى جانە اوك-ءتىڭ باسقا دا باعىتتارىمەن اينالىسا الادى.
اۋىل تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى 3 جىلدا تاۋارلىق وندىرىسكە 226 مىڭ جقش تارتۋ جانە 70 مىڭنان اسا جۇمىس ورنىن اشىپ, قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ جۇكتەلىمىن كەمىندە 20%-عا ارتتىرۋ كوزدەلۋدە.
بۇگىندە 448 اۋىلشارۋاشىلىق كووپەراتيۆى قۇرىلىپ ۇلگەردى جانە ولار ءۇشىن ارنايى سالىقتىق رەجىمدى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا جەردىڭ بولۋى تالابىن جويۋ باعىتىندا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە.
ۇشىنشىدەن, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى ءۇشىن جەر تەلىمىن بەرۋ ماسەلەسى قارالدى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا مەملەكەت باسشىسى «نۇرلى جەر» بىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان ەدى. وندا جتۇق ءۇشىن 10 سوتىق جەر تەلىمىن ءبولۋ ماسەلەسى قوزعالادى.
بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جەر كودەكسىنە اكىمدىكتەرگە مەملەكەت قاجەتتىلىگىنە جتۇق ءۇشىن جەر تەلىمدەرىن ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ بويىنشا وزگەرىس ەنگىزۋ كوزدەلۋدە.
ايتالىق, كەزەكتە تۇرعان ازاماتتاردىڭ ءتىزىمىن جۇيەلەۋ جانە ەكى رەت تەگىن جەر تەلىمىن الۋ جاعدايلارىن بولدىرماس ءۇشىن «ەلەكتروندى ۇكىمەت» پورتالىندا بىرىڭعاي كەزەكتە تۇرعان ازاماتتار رەەسترىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جەر تەلىمدەرىن بەرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرىپ, ەل اۋماعىندا وتىنىمدەردىڭ ءبىر فورماسى ارقىلى ارنايى ەسەپ جۇرگىزۋگە جانە اعىمداعى ەسەپتى وزەكتەندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
تورتىنشىدەن, 2016-2017 جىلدارى ەكونوميكالىق ءوسىمدى ىنتالاندىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارى اياسىندا بيىلعى جىلى مينيسترلىككە 97 ملرد تەڭگە كولەمىندە قوسىمشا قارجى ءبولىندى. بۇل قاراجات العا قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ جانە ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. مينيسترلىكتىڭ ءمىندەتى – اتالعان بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ءتيىمدى يگەرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ.
سونداي-اق, جيىن بارىسىندا سۋارمالى جەردى 600 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ جانە ولاردىڭ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى.
بەسىنشىدەن, 2016 جىلى جانۋارلاردىڭ اسا قاتەرلى اۋرۋلارىنا قاتىستى ەپيزووتيالىق جاعداي جەكەلەگەن ينفەكتسيالاردىڭ تارالۋىن ەسەپتەمەگەندە, قالىپتى كۇيدە جانە بۇل باعىتتا تۇراقتىلىق بار. مىسالى, جىل باسىنان بەرى جانۋارلار اۋرۋلارىنىڭ 95 وشاعى تىركەلسە, ولاردىڭ 42-ءسى دەرەۋ جويىلىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار شەشىمىمەن جابىلدى. ال قالعان 42 وشاقتا نۇسقاۋناماعا سايكەس ۆەتەرينارلىق-كارانتيندىك ءىس-شارالار جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار, تىركەلىمگە الىنعان برۋتسەللەزدى 109 پۋنكتتە ساۋىقتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
جيىن سوڭىندا پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.مىرزاحمەتوۆ وتىرىس بارىسىندا ايتىلعان ماسەلەلەردى قورىتىندىلاي كەلە, الداعى ۋاقىتتا اوك-ءتى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ بويىنشا بىرقاتار تاپسىرمالار بەردى جانە دە ولاردىڭ ورىندالۋى قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن ەسكەرتتى.
مەرەكە تاڭاتاروۆ