جاقىندا استانادا «مەنىڭ ازابىمدى توقتاتىڭىز!» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتىپ, وندا ەم قونبايتىن پاتسيەنتتەر ءۇشىن اۋرۋعا قارسى تۇراتىن تەراپيانىڭ قولجەتىمدىلىك پروبلەمالارى تۋراسىندا كەڭىنەن ويلار ايتىلىپ, قارار قابىلداندى.
ەلىمىزدە ءاربىر 15 مينۋتتا ءبىر ادامعا ونكولوگيالىق دياگنوز قويىلىپ, سونىڭ جارتىسىنا جۋىعى ەمدەلۋى مۇمكىن ەمەس, ءدام-تۇز تاۋسىلار شاققا جاقىنداعاندا انىقتالىپ جاتادى ەكەن. قازاق بالاسى «ايتىپ كەلگەن اجال» دەيتىن, بەتىنىڭ ءارى قاراعانىن ءبىلگەن ناۋقاس ءۇشىن سول اۋرۋ اتىنىڭ ءوزى وسال جاۋ ەمەس, ال وعان جاندى قيناعان دەرت اۋىرتپالىعى قوسىلعاندا شىعاردا جانى باسقا جاقىندارىنىڭ دا ەرەكشە قينالاتىنى ءتۇسىنىكتى. وسى ءبىر اۋىر كۇندەردە بارلىعىنىڭ قيىندىعىن جەڭىلدەتەر ءبىر عانا نارسە بار, ول – اۋرۋدىڭ جانعا باتقانىن سەزدىرمەيتىن, ساۋ ادام ءۇشىن ەسىرتكى اتالاتىن, ال ناۋقاس ءۇشىن ازاپتى ازايتاتىن دارىلەر. ەمدەلۋشىلەردىڭ تەڭ جارتىسى وزدەرىنىڭ اۋرۋلارىن ادام توزگىسىز نەمەسە جان تۇرشىگەرلىك دەپ باعالايدى, دەيدى ماماندار.
ەۋرازيالىق مەديتسينالىق اسسوتسياتسيانىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى نادەجدا پەتۋحوۆا: «وكىنىشكە قاراي, ءالى كۇنگە دەيىن ەسىرتكى ءدارىنى قولدانعان پاتسيەنت ناشاقورعا اينالىپ كەتەدى دەگەن ميف كۇشىن جويماي وتىر. بۇگىنگى كۇنى الەم بويىنشا اۋرۋ باساتىن وسىنداي ءدارىلەردىڭ 37 ءتۇرى بولسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ونسىز دا جانىن قويارعا جەر تاپپاي جاتقان ادامدى قينايتىن ەكپە ءتۇرى مەن پلاستىر عانا قولدانىلىپ, تابلەتكاداعى ءتۇرىن پايدالانۋ مۇمكىن بولماۋدا. ال جىل سايىن اۋرۋ قاتارى ارتپاسا, كەمىپ وتىرعان جوق, ونىڭ ۇستىنە, قاتەرلى ىسىك دەرتىنەن باسقا, اۋرۋ باساتىن دارىلەردى قاجەتسىنەتىن وزگە دە سىرقات تۇرلەرىنىڭ بارلىعى بەلگىلى. سوندىقتان دا بۇل دارىلەردى قينالعان جان ءۇشىن قولجەتىمدى ەتۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن ءىس» دەسە, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ (ددۇ) ەلىمىزدەگى ءوفيسىنىڭ باسشىسى مەليتا ۆۋينوۆيچ ءوز سوزىندە الەمدە ءپاللياتيۆتى كومەككە ءزارۋ 40 ملن ادامنىڭ بارلىعىن, جىلدان-جىلعا اۋرۋلاردىڭ سانى ارتىپ, ونىڭ ىشىندە قاتەرلى دەرتكە شالدىققان بالالار سانى ۇلعايا تۇسكەنىن العا تارتقان.
قازاقستاندىق ءپاللياتيۆتى كومەك اسسوتسياتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى, «قاتەرلى دەرتكە بىرگە قارسىمىز» اتتى قايىرىمدىلىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى گۇلنار كۋنيروۆا ددۇ تاراپىنان جاسالعان ۇسىنىم, ءادىستەردىڭ ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن كەلە بەرمەيتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. ويتكەنى, ولاردىڭ مالىمەتتەرى پاللياتيۆتى كومەك بەرۋدىڭ جوعارى دەڭگەيىنە جەتكەن ەلدەردەن الىنعان. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە مۇنداي دارىلىك پرەپاراتتاردى ساتۋعا ىقىلاستى ءدارىحانالاردىڭ دا سانى از. بۇل جۇمىسپەن اينالىسۋداعى تولىپ جاتقان قۇجاتتار, قىلمىستىق جاۋاپقا تارتىلۋ سىندى قاتاڭ شارالار ولاردى قۇلشىنتا قويمايدى. بۇعان قوسا, ءبىزدىڭ بالالار مەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اۋرۋىن جەڭىلدەتۋ ماسەلەسى دە اشىق تۇر. وكىنىشكە قاراي, ءبىز بىلتىرعى كونفەرەنتسيادا قوردالانعان ماسەلەلەردى شەشەتىن ۆەدومستۆوارالىق توپ قۇرۋ قاجەت دەپ ۇيعارىپ ەدىك, بىراق ول جۇزەگە اسپادى, دەگەن قىنجىلىسىن جەتكىزدى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار جانسىزداندىرۋ پروبلەماسىنىڭ بۇگىندە مەملەكەتتىك ورگاندار دەڭگەيىندە قارالعانىن جانە بۇل رەتتە بىرقاتار قادامدار جاسالعانىن دا ايتتى. ماسەلەن, ەلىمىزدە ءپاللياتيۆتى كومەكتىڭ ۇلتتىق ستاندارتتارى قابىلدانىپ, سوزىلمالى اۋرۋ بەلگىلەرىن ەمدەۋدىڭ كلينيكالىق حاتتاماسى بەكىتىلگەن, باقىلاناتىن پرەپاراتتار بويىنشا ءنورماتيۆتى-قۇقىقتىق بازاعا وزگەرىستەر ەنگىزىلۋدە. ءپاللياتيۆتى كومەكتىڭ قازاقستاندىق اسسوتسياتسياسى (پكقا) مۇشەلەرى جانە سەرىكتەستەرىنىڭ كۇشىمەن كوپتەگەن وقىتۋ سەمينارلارى مەن ترەنينگتەر وتكىزىلىپ, مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن ەمدەلۋشىلەردىڭ تۋىستارىنا ارنالعان ادىستەمەلىك ادەبيەتتەر شىعارۋ قولعا الىنعان.
الايدا, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جان-جاقتى كۇش سالىپ جاتسا دا, زاماناۋي اۋىرتپايتىن پرەپاراتتار مەن سوزىلمالى اۋرۋ بەلگىلەرىن ءتيىمدى ەمدەۋ مىڭداعان قازاقستاندىق ەمدەلۋشىلەر ءۇشىن قولجەتىمسىز بولىپ قالىپ وتىر. سوندىقتان دا وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن بارلىق تاراپتاردىڭ قاتىسۋىمەن كەشەندى امالداردى قاراستىرۋدىڭ قاجەتتىگى ءسوزسىز, دەدى كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار. سول رەتتەن اۋرۋعا قارسى تەراپيانىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ شارالارىنىڭ جوسپارىندا ۇلتتىق دارىلىك فورمۋلياردا سوزىلمالى اۋرۋ بەلگىلەرى كەزىندە پايدالانىلاتىن وپيويدتى انالگەتيكتەر مەن اديۋۆاتتار ءتىزىمىن كەڭەيتۋ, وپيويدتقا قاجەتتىلىك ەسەبىنىڭ ادىستەمەسىن وزگەرتۋ جانە ەبحك-كە قازاقستان كۆوتاسىن ارتتىرۋ, وتە كۇشتى انالگەتيكتەردىڭ پەرورالدى تۇرلەرىن تىركەۋ مەن وندىرۋگە مەملەكەتتىك قولداۋ, تەكسەرىلگەن الەمدىك ءتاجىريبە نەگىزىندە اۋرۋدى ەمدەۋ حاتتاماسىن قايتا قاراۋ, وزگە دە وزەكتى ماسەلەلەرگە باسىمدىق بەردى.
باسقوسۋعا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, ءىىم جانىنداعى ەسىرتكى بيزنەسىمەن كۇرەس جانە ەسىرتكى اينالىمىن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ, فارماتسەۆتيكالىق كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى, ونكولوگيالىق ورتالىق, حوسپيس, مەيىربيكەلىك كۇتىم اۋرۋحانالارىنىڭ باسشىلارى, حالىقارالىق ساراپشىلار مەن ەمدەلۋشىلەردىڭ تۋىستارى دا قاتىستى.
سونىمەن, سىرقاتى اۋىر ەمدەلۋشىلەر ءۇشىن وپيويدتى پرەپاراتتار مەن اۋرۋعا قارسى تەراپيانىڭ قولجەتىمدىلىگىنە كەدەرگىلەردى جويۋ بويىنشا ءىس-قيمىل جوسپارىن دايىنداۋ جانە قابىلداۋ كەڭىنەن اڭگىمە بولعان كونفەرەنتسيانىڭ اياسىندا سالا دارىگەرلەرى ءۇشىن اۋرۋدى باسقارۋ بويىنشا اۋليە كريستوفەر ءحوسپيسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءدارىگەر-ونكولوگ ەجي ياروش ترەنينگ تە وتكىزدى.
كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋشى پاللياتيۆتى كومەكتىڭ قازاقستاندىق اسسوتسياتسياسى (كاپپ), ۇلتتىق قاتەرلى ىسىك ينستيتۋتى – جاھاندىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ورتالىعىنىڭ (اقش) جاردەمدەسۋىمەن ەلىمىزدەگى ونكولوگيا جانە راديولوگيا قازاق ۇلتتىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون بولار.
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»