از شىعىن جۇمساپ, مول ءونىم الۋ ماڭىزدى
پرەزيدەنت پەتروپاۆل حالىقارالىق اۋەجاي عيماراتىن ارالاپ كورىپ, ۇشۋ-قونۋ جولاعى مەن جولاۋشىلار تەرمينالىن قايتا جاڭعىرتۋ بارىسىمەن تانىستى. ەلباسىنا ۇشاقتى رۋلمەن باعىتتاۋ جولاعى, پەرروندى, جارىق بەرۋ مەن جولاۋشىلار تەرمينالىن قالپىنا كەلتىرۋ شارالارى, سونىمەن قاتار, اۋەجايدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ باعىتتارى تۋرالى باياندالدى. اۋەجاي نورماتيۆتىك مۇمكىندىگى بويىنشا ساعاتىنا 200 جولاۋشى وتكىزە الادى. اەروۆوكزال عيماراتىنىڭ جالپى الاڭى – 2400 شارشى مەتر. قازىر وڭىردە ەل ريزىعىن شاشپاي-توكپەي جيناپ الۋ ناۋقانىنىڭ ناعىز قىزعان شاعى. ۇكىمەتتىڭ جان-جاقتى قولداۋى ارقاسىندا ديقان قاۋىمىنىڭ كۇزگى دالا جۇمىستارىنا تياناقتى ازىرلىكتەرمەن كەلگەنى بىردەن اڭعارىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا بىلتىرعىعا قاراعاندا 6 ميلليارد تەڭگە ارتىق ءبولىنىپ, 23,5 ميلليارد تەڭگەنى قۇراعان. 638 جاڭا تەحنيكا ساتىپ الىنعان. وراققا تارتىلعان 10 مىڭعا جۋىق تەحنيكانىڭ ۇشتەن ءبىرى زاماناۋي ۇلگىدە جابدىقتالعان. بۇرىنعى كەزدەرى جانارماي تاپشىلىعى سەزىلىپ, قيىندىقتار تۋىنداپ جاتاتىن. ەندى ونداي قولبايلاۋ جوق. قاجەتتى 72 مىڭ توننا ديزەل وتىنى مەزگىلىمەن جەتكىزىلىپ, جالپى سىيىمدىلىعى 6,5 ميلليون توننا بولاتىن ەلەۆاتورلار مەن استىق قويمالارى ساقاداي-ساي ەتىلگەن. باستى ماقسات – 4,2 ميلليون گەكتار القاپقا جايقالا وسكەن ءونىمدى جاۋىن-شاشىنعا ۇرىندىرماي, قامبالاپ الۋ. قازىرگى قارقىنعا قاراعاندا, ۋادە ورىندالاتىن سىڭايلى. تەك كۇن اشىق بولىپ, ءساتىن سالعاي دەيسىڭ. ءداندى داقىلداردىڭ گەكتار بەرەكەلىلىگى 17,2 تسەنتنەردەن اينالۋدا. بۇل – مونشاقتاپ توگىلگەن ماڭداي تەردەن گورى اۋا رايىنا كوبىرەك تاۋەلدى تەرىسكەي ءۇشىن جاقسى كورسەتكىش. ەلباسى ارالاعان تاناپتاردان قىزىلجار اۋدانى «شاعالا-اگرو» جشس جوعارى ءتۇسىم الۋدا ەكەن. سەرىكتەستىك باسشىسى جومارت وماروۆ وندىرىسكە پايدالانىلاتىن جەر تەلىمدەرىنىڭ 35 مىڭ گەكتاردى قۇرايتىنىن, ونىڭ 9 مىڭ گەكتارىنا ءداندى, 13,6 مىڭ گەكتارىنا مايلى داقىلدار ەگىلگەنىن, استىقتىڭ 85 پايىزى باستىرىلعانىن جەتكىزدى. گەكتار بەرەكەلىلىگى 35 جانە 17 تسەنتنەردى قۇرايدى. ناۋقانعا 60 ادام تارتىلعان. ءۇش جىلدىڭ ىشىندە استىق ءوندىرىسىن دامىتۋعا 4,2 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيىلعان. مۇنداي وزات شارۋاشىلىقتار قىزىلجار اۋدانىندا كوپتەپ سانالادى. اۋدان اۋماعىندا 224 شارۋا جانە فەرمەرلىك قوجالىقتار, 1924 ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىك نىساندارى, 1041 جەكە كاسىپكەر جۇمىس ىستەيدى. تاناپ باسىندا جەرگىلىكتى جەردە قۇراستىرىلاتىن اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ۇلگىلەرى تانىستىرىلعاننان كەيىن, پرەزيدەنتكە وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ايداربەك ساپاروۆ اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى مەن ونى دامىتۋ جولىندا اتقارىلىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندادى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 35,9 ميلليارد تەڭگەگە جەتىپ, 108 ميلليارد تەڭگەنىڭ ونىمدەرى ءوندىرىلىپتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەحانيزاتورلارمەن جانە اگرارلىق كومپانيا وكىلدەرىمەن اڭگىمەلەسۋ بارىسىندا استىق ءوندىرىسىن ءارتاراپتاندىرۋدىڭ, از شىعىن جۇمساپ, مول ءونىم الۋدىڭ باسەكەلەستىك قارىمىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى مەملەكەت تاراپىنان اگروونەركاسىپ كەشەن سالاسىنا زور كومەك بەرىلىپ, نەگىزگى ماسەلەلەر شەشىمىن تاپتى. ەندىگى باستى ماسەلە, ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە شىعارىلاتىن ءونىم ساپاسىن ارتتىرۋ بولىپ تابىلادى. سىزدەردىڭ شارۋاشىلىقتارىڭىز وبلىستىڭ تەك قانا بيداي وندىرەتىن ايماق ەمەس ەكەنىن تالاي دالەلدەپ ءجۇر. قىزىلجاردىڭ قۇنارلى توپىراعىندا مايلى داقىلدار دا جاقسى وسەدى, دەدى پرەزيدەنت. ەت, ءسۇت ءونىمدەرىن قالدىقسىز قايتا وڭدەۋ ءىسىن اۋىلداردا جالعاستىرۋ كەرەك. سوندا تاۋار باعاسى وسەدى, ساپاسى دا جاقسارادى. جاڭا جۇمىس ورىندارى دا اشىلادى. قازىر قازاقستاننىڭ ونىمدەرى مەن تاۋارلارىن سىرتقى نارىققا شىعارۋدىڭ وراسان مۇمكىندىكتەرى بار. ەلباسىنا شارۋالار جان-جاقتى قولداۋى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياساتى ءۇشىن العىستارىن ءبىلدىردى. ال نۇرسۇلتان نازارباەۆ جينالعاندارعا جەمىستى جۇمىس, تابىس پەن باق-بەرەكە تىلەدى.مۇمكىندىگى مول قورعانىس ونەركاسىبى
پرەزيدەنت كەلەسى كەزەكتە اسكەري ونەركاسىپ كورمەسىندە بولىپ, جەرگىلىكتى كاسىپورىندار شىعاراتىن اسكەري تەحنيكالار ۇلگىلەرىمەن تانىستى. كورمەنى ارالاپ شىققان ن.نازارباەۆ وتاندىق قورعانىس ونەركاسىبىنىڭ وندىرىستىك مۇمكىندىگى مەن يننوۆاتسيالىق الەۋەتىنە وڭ باعا بەردى. «س. كيروۆ اتىنداعى زاۋىت», «پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى» اق, «زيكستو» اق اسكەري-ءوندىرىس زاۋىتتارىنىڭ ينجەنەرلەرىمەن, كونسترۋكتورلارىمەن اڭگىمەلەستى. اسكەري تەحنيكا قۇراستىرۋمەن قاتار, ەلەكترلىك بەلگى بەرۋ جابدىقتارىن, ازاماتتىق جانە ارنايى ماقساتتاعى راديوستانسالاردى, مۇناي-گاز سەكتورى مەن ەنەرگەتيكا كەشەنى ءۇشىن ونەركاسىپ قۇرىلعىلارىن, ۆاگوندار مەن كولىك سالاسىنا ارناپ باسقا دا ءونىم تۇرلەرىن شىعارۋ وسى زاۋىتتاردىڭ نەگىزگى قىزمەتى سانالادى. بۇدان كەيىن ەلباسى سپورت سارايىنا بارىپ, سولتۇستىكقازاقستاندىق سپورتشىلارمەن كەزدەستى. مۇز ارەناسىندا «قۇلاگەر» حوككەي كلۋبىنىڭ پرەزيدەنتى بولات قارابالين مەملەكەت باسشىسىنا كوماندانىڭ جەيدەسىن تارتۋ ەتتى. بىلتىر پايدالانۋعا بەرىلگەن امبەباپ عيمارات 14853 شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتىر. ونىڭ جوباسى بويىنشا نەگىزگى ءۇش بلوك – جەڭىل اتلەتيكالىق مانەج, 1 مىڭ جانكۇيەر تاماشالاي الاتىن جابىق مۇز ايدىنى, ۆەلوشاباندوزدار مەكتەبى ورنالاسقان. سوعان سايكەس شايبالى حوككەي, كونكي, شورتترەك, شاعىن فۋتبول, ۆولەيبول, كۇش جەكپە-جەگى, تاەكۆوندو, دزيۋدو, بوكس سياقتى سپورت تۇرلەرىمەن اركىم ەركىن اينالىسا الادى. ۆەلوشاباندوزدارعا لايىقتالعان ەكى ترەك الاڭى, ترەناجەر بولمەسى, كوركەم گيمناستيكا, اكروباتيكا زالدارى جۇمىس ىستەپ, كۇنىنە 1200 ادامدى قابىلداي الادى. ولارعا 73 جاتتىقتىرۋشى قىزمەت كورسەتەدى. ەرەسەكتەرمەن قاتار, بالالاردىڭ دا شىنىعۋىنا جان-جاقتى مۇمكىندىكتەر تۋدىرىلعان. بەرتىنگە دەيىن ۇمىت قالعان حوككەي ءداستۇرى قايتا جاندانىپ, بىلتىر قۇرىلعان «قۇلاگەر» كومانداسى قازاقستان چەمپيوناتىندا قولا جۇلدەنى يەلەندى. سولتۇستىكقازاقستاندىق سپورتشىلار 16 الەمدىك, 15 ازيالىق, 48 حالىقارالىق, 154 ەلىشىلىك دودالارعا قاتىسىپ, جالپى جيىنتىعى 530 مەدال جەڭىپ العان. بۇگىنگى كۇنى تۇرعىنداردىڭ 28 پايىزى سالاماتتى ءومىر سالتىن سەرىك ەتكەن. وسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتىسۋىمەن وبلىس جۇرتشىلىعى وكىلدەرىنىڭ القالى جيىنى ءوتتى. ايماق باسشىسى ەرىك سۇلتانوۆ جەرگىلىكتى جەردەگى زاۋىتتار قۇراستىراتىن تەحنيكالاردىڭ باسەكەلەستىك ارتىقشىلىقتارى مەن ماشينا جاساۋ كاسىپورنىنىڭ بولاشاعى جايلى اڭگىمەلەدى. 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ «100 ناقتى قادام» – ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ شەڭبەرىندە ەكونوميكالىق ءوسىم ساقتالىپ, تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارا تۇسكەن. وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ 19,7 پايىزىنا يە ماشينا جاساۋ كاسىپورىندارى 15 733 ميلليون تەڭگەنىڭ ونىمدەرىن وندىرگەن.ءونىم ساپاسى – ارقاشان باستى كورسەتكىش
نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمى 93 ميلليارد تەڭگە بولعان. «وڭىرلەردى 2020 جىلعا دەيىن دامىتۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە سۋمەن جابدىقتاۋ نىساندارىن جاڭعىرتۋعا 2,5 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. 7964 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, 15 961 ادام جۇمىسقا ورنالاسقان. 2622 ادام قوعامدىق جۇمىستارعا تارتىلعان. ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىنداردىڭ 0,5 پايىزىن جۇمىسسىزدار قۇرايدى. 4 جىلعا ارنالىپ جاسالعان 62 يننوۆاتسيالىق جوبالارعا قاراستىرىلعان قارجى – 191 ميلليارد تەڭگە. باسقوسۋدا اگرارلىق ءوڭىردىڭ قول جەتكەن جەتىستىكتەرىنە توقتالعان ەلباسى ىشكى رەزەرۆتەردى بارىنشا پايدالانۋعا, زاماناۋي ۇلگىدەگى وزىق تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋ ارقىلى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, ءونىم ساپاسى ارقاشان باستى كورسەتكىش بولىپ قالا بەرەتىنىنە نازار اۋداردى. اتقارىلعان جۇمىستار از ەمەس. مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا قولعا الىنعان «سەرپىن-2050» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە وڭتۇستىك وڭىرلەردەن 1 مىڭعا جۋىق جاستاردىڭ وسىندا ءبىلىم قۋىپ كەلگەندەرى, 118 وتباسىنىڭ قونىستانۋى قۇپتارلىق. ول جاقتاردا جەر دە, جۇمىس تا تاپشى. تەرىسكەيدىڭ شۇرايلى تابيعاتى, قۇنارلى توپىراعى مال دا, استىق تا وسىرۋگە وتە قولايلى. بيىل 700 شاقىرىم جولدى قالپىنا كەلتىرگەن ەكەنسىزدەر. جول – ەكونوميكانىڭ, تىرشىلىكتىڭ كۇرەتامىرى. جولسىز بۇگىنگى ءومىردى ەلەستەتۋ قيىن, دەدى پرەزيدەنت. ەلباسى ودان ءارى الدا تۇرعان ءمىندەتتەردى تاراتىپ ايتتى. استىق ءوندىرىسىن ءارتاراپتاندىرۋ ءىسىن جالعاستىرۋ, قالدىقسىز ءوندىرىلەتىن ونىمدەردى ەكسپورتقا باعىتتاۋ, ءوندىرىستىك كووپەراتسيا ۇيىمدارىن جانداندىرۋ, سۋارمالى جەرلەردىڭ قۇنارلىلىعىن جويماۋ, كرەديتتەۋدىڭ, سۋبسيديالاۋدىڭ قايتارىمدىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە سەرپىن بەرۋ, يندۋستريالاندىرۋ, «نۇرلى جول» جول كارتالارى اياسىندا كۇردەلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ, شەكارالاس ايماقتار اراسىنداعى ساۋدا-ساتتىق جۇيەلەرىن ىرعاقتى دامىتۋ – مۇنىڭ ءبارى كەلەلى ماسەلەلەر سانالادى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ الدا كەلە جاتقان 25 جىلدىق مەرەيتويىن لايىقتى قارسى الۋ – ءبارىمىز ءۇشىن مەرەي, دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا مەملەكەت باسشىسى وبلىس تۇرعىندارىنا ىستەرىندە ساتتىلىك تىلەدى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى سۋرەتتەر پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنەن الىندى