وسكەمەندە بولات وتەمۇراتوۆتىڭ «اسىل ميراس» قايىرىمدىلىق قورى اۋتيزممەن اۋىراتىن بالالارعا ارنالعان ورتالىقتى پايدالانۋعا بەردى. بۇل – اتالعان قوردىڭ «اۋتيزم. بارشامىزعا ءبىر الەم» باعدارلاماسى اياسىندا اشقان ءتورتىنشى ورتالىعى. ءاۋتيزمى بار بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىنا كومەك كورسەتۋگە ارنالعان كوپسالالى ورتالىقتار جەلىسى بىلتىر استانا مەن الماتى قالالارىندا اشىلعان بولاتىن. بيىل قىزىلوردا مەن وسكەمەن قالالارىندا ىسكە قوسىلىپ وتىر.
ورتالىقتىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى نۇرىمبەت ساقتاعانوۆ قور جەتەكشىلىگىنە ءوڭىر باسشىلىعى اتىنان العىس ايتىپ, جاڭا نىساننىڭ ءوڭىر ءۇشىن ۇلكەن كومەگى تيەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ءبىزدىڭ وبلىستا 14 مىڭنان استام بالا اۋتيزممەن اۋىرادى. ولارعا ارنالعان 12 مەكتەپ-ينتەرنات, 4 مەكتەپكە دەيىنگى مەكەمە, 12 كوررەكتسيالىق سىنىپ جانە 3 مەديتسينالىق ورتالىق جۇمىس ىستەيدى. وسى ورايدا جاڭا ورتالىق اۋتيزممەن اۋىراتىن بالالار مەن ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن», – دەدى ن.ساقتاعانوۆ.
«اسىل ميراس» ورتالىعىندا ءبىر بالاعا ارنالعان وڭالتۋ كۋرسى 5,5 ايعا ەسەپتەلگەن. قور ورتالىعى ءاۋتيزمدى تۇزەۋدىڭ ەكى تاسىلىنە نەگىزدەلگەن باعدارلاما بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. ءبىرىنشى, كلاسسيكالىق تاسىلدە بالانىڭ الەۋمەتتىك-كوممۋنيكاتيۆتىك جانە اعارتۋشىلىق سالاداعى, تىلدىك جانە كۇندەلىكتىك ومىردەگى داعدىلارىن انىقتاۋ قاراستىرىلادى. سابيلەرمەن ءبىر مەزەتتە پسيحولوگ, دەفەكتولوگ, لوگوپەد جانە الەۋمەتتىك پەداگوگ جۇمىس ىستەيدى. جۇمىستىڭ ەكىنشى ءادىسى – «ABA تەراپيا». بۇل مىنەز-ق ۇلىق داعدىلارىنىڭ تىلدىك جانە بازالىق باعالاۋلارىنا قاراي قۇرىلادى. مۇندا ءار بالاعا جەكە پەداگوگ قاراستىرىلادى جانە 544 داعدىعا نەگىزدەلگەن جەكە باعدارلاما بەكىتىلەدى. ءاۋتيزمى بار بالا وسى باعدارلامانى يگەرىپ شىعۋى كەرەك.
«ءبىز اۋتيزمگە دۋشار بولعان بالالاردى الەۋمەتتىك تۇرعىدان بەيىمدەۋگە جانە ولاردىڭ تولىققاندى ءومىرىن قالىپتاستىرۋعا كومەكتەسكىمىز كەلەدى. قوردىڭ ماقساتى – ەلىمىزدى الەمدىك دەڭگەيدەگى وڭالتۋ باعدارلاماسىمەن قامتاماسىز ەتۋ. سوندىقتان وڭالتۋ سالاسى بويىنشا الەمدىك دەڭگەيدەگى جەتەكشى ماماندارمەن جۇمىس ىستەۋدەمىز. بىزگە كۇن سايىن ەرەكشە بالالاردىڭ اتا-انالارى حابارلاسىپ جاتادى. قازىرگى كەزدە «اسىل ميراستىڭ» ءۇش ورتالىعىنا 1530 وتباسى كومەك سۇراپ كەلدى, 827 بالا دياگنوستيكانىڭ بىرنەشە كەزەڭىنەن ءوتتى. 567 بالا پسيحولوگيالىق-پەداگوگيكالىق وڭالتۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلدى. وسكەمەن قالاسىنداعى جاڭا ورتالىقتى قوسا العاندا «اۋتيزم. بارشامىزعا ءبىر الەم» باعدارلامالار جەلىسى اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 478 بالا مەن ولاردىڭ وتباسىلارى ەڭ زاماناۋي وڭالتۋ, تۇزەتۋ جانە كونسۋلتاتسيالىق كومەكتەر الا الاتىن بولادى», – دەيدى «اسىل ميراس» قورىنىڭ ديرەكتورى مارات ايتماعامبەتوۆ.
قوردىڭ بارلىق ورتالىقتارى تەگىن قىزمەت كورسەتەدى. ءار ورتالىقتا وتىزدان استام مامان جۇمىس ىستەيدى. وسكەمەن قالاسىنداعى ورتالىق ماماندارى قاجەتتى مامانداندىرىلعان كۋرستار مەن ترەنينگتەردەن وتكەن. سونداي-اق, ولار الداعى ۋاقىتتا رەسپۋبليكا كولەمىندە ءوز تاجىريبەلەرىمەن بولىسەتىن بولادى. جالپى, ءاۋتيزمى بار بالاعا ماماندار مەن قوعامنىڭ كومەگى اۋاداي قاجەت. سوندىقتان قور باعدارلاماسى ءاۋتيزمى بار بالالارعا قاتىستى قوعامدىق پىكىردى وزگەرتۋگە كومەكتەسەدى. جانە مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى وڭالتۋ مەن الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋگە ارنالعان باعدارلامانى ەنگىزۋگە جاردەمدەسەدى.
دۋمان اناش