تالدىقورعان قالالىق كوپ سالالى اۋرۋحاناسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى وسىلاي جينالدى. حالىقتىڭ وسى ءبىر قۋانىشىن ءبولىسىپ ءتول مىندەتىن ورىنداۋعا ءوڭىر باسشىسى ارنايى كەلدى. ءجون. نەگىزى قۇرىلىسشىنىڭ ەڭبەگى جارىسا بوي كوتەرگەن نىساندارىنىڭ ادەمىلىگىمەن, ارقانداي سالانى قامتىعاندىعىمەن دە باعالانادى عوي. دەسەك, الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆتىڭ جىلدار بويى ەتكەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسىن تالدىقورعاندىقتار بۇگىنگى مۇمكىندىكتى پايدالانا اشىق ايتا ءبىلدى. مۇنى ەلدىڭ رياسىز پەيىلى دەپ تۇسىنگەن دۇرىس. ولاي بولاتىنى جىلدار بويى ەتكەن ەڭبەگىنىڭ جەمىسى بيىل ەرەكشە كورىندى. تالدىقورعاندى تۇرلەنتىپ, زامان تالابىنا ساي ءارى رەسپۋبليكامىزداعى بىردەن بىر وقۋشىلار سارايى بوي كوتەرىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. قاراتال وزەنىنىڭ تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇسىنان وتەتىن ارناسىن بويلاتا وزىندىك ۇيلەسىمىن تاۋىپ جايناپ, مەرەكەلىك شارالاردى وتكىزەتىن جانە تۇرعىندار ەرتەلى-كەش سەرۋەندەيتىن گۇلجيەك قانداي تاماشا بولدى. ەندى مىنە, تالدىقورعان قالالىق كوپسالالى اۋرۋحاناسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى وتۋدە.
«ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, مەملەكەتتىك باعدارلاما اياسىندا بيىلعى جىلى التىنشى نىساندى اشىپ وتىرمىز. بۇل نىساننىڭ ارحيتەكتۋرالىق جوباسىن ەلىمىزدەگى جەتەكشى ساۋلەتشىلەرمەن بىرلەسە تالقىلاي وتىرىپ, بەكىتكەن ەدىك. اللا ءناسىپ ەتىپ, باستاعان ىسىمىزدى اياعىنا دەيىن جەتكىزىپ, تالدىقورعاندىقتارعا تاعى ءبىر تارتۋ جاسادىق. زامان تالابىنا ساي سالىنعان كوپسالالى اۋرۋحانانى دۇرىس پايدالانىپ, ساقتاي ءبىلۋ كەرەك. ءسوز رەتى كەلگەندە وسى ويىمدى ۇشتاي تۇسسەم, مۇنداي نىساندار الداعى ۋاقىتتا دا بوي كوتەرەدى. ناقتىلاي تۇسسەم, الماتى – وسكەمەن كۇرەجولىمەن تالدىقورعان قالاسىنا كىرە بەرىستە جەكە تۇلعالار قۇرىلىس جۇمىسىن باستاعان 25 قاباتتى قوناق ءۇيدى مەملەكەت مەنشىگىنە الىپ, تالدىقورعان قالالىق اكىمدىگىنىڭ قۇزىرىنا بەردىك. قاراتال وزەنىنىڭ تالدىقورعان قالاسىنىڭ تۇسىنان وتەر سالالارىنىڭ اراسىنان شۆەيتسارياداعىداي ادەمىلىگىمەن كورگەن جاننىڭ كوزىن تويدىراتىنداي سۋبۇرقاق سالامىز. ءوزىمىز باستاعان تەاتر جۇمىسىن اياعىنا دەيىن جەتكىزەمىز. سونىمەن قاتار, رايىمبەك اۋدانى, نارىنقول اۋىلىنا باراتىن كۇرە جولدى تولىق جوندەپ, سول اۋىلدا وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن باستالىپ, اياقسىز قالعان سۋ جۇيەسىن دە بيىل تولىق ءبىتىرىپ, نارىنقولدىقتاردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتەمىز. بۇل جۇمىستاردىڭ بارلىعىنا «نۇرلى جول» باعدارلاماسى ارقىلى 37 ملرد تەڭگەنى بيۋدجەتتەن قوسىمشا الدىق. وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنا كوشىپ كەلگەندە بيۋدجەتىمىز 24-27 ملن. تەڭگە ەدى. ال قازىر 4 ملرد. تەڭگەنىڭ ۇستىنە شىقتى. بىلە بىلسەك بۇل ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى», دەدى اماندىق باتالوۆ.
كەلەسى كەزەكتە, مەديتسينا سالاسىنىڭ ارداگەرى شايمەردەن سادىقوۆ ءدۇيىم جۇرتتىڭ الدىنا شىعىپ: «دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ سيمۆولى – اق حالات. وسى اق حالاتتى كىرلەتپەڭىزدەر دارىگەرلەر. جاستار وقۋدان جالىقپاڭىزدار. ەڭ باستىسى شەت ەلدەن وقىپ, كورىپ كەلگەندەرىڭىزدى ارىپتەستەرىڭىزگە ۇيرەتىڭىزدەر. قادىرلى دارىگەرلەر, حالىقتى قيناماڭىزدار. ءار ادامنىڭ ءوز ءناسىبى بولادى. ەل بولعان سوڭ ءتۇرلى اڭگىمە ايتىلادى. بىراق سىزدەرگە تاعى قايتالاپ ايتام اق حالاتتى كىرلەتپەڭىزدەر. تالدىقورعانىمىزدى تۇرلەنتكەن ءوڭىر باسشىسىنا حالىقتىڭ اتىنان ايتارىمىز تەك العىس», دەدى ارداگەر-دارىگەر.
نەگىزى, 33885,6 شارشى مەتر جەردى الىپ جاتقان عيمارات 9,3 ملرد تەڭگەگە سالىندى. 12 بولىمشەدە ستاتسيونارلىق جوعارى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك, ستاتسيوناردى الماستىرۋشى قىزمەتتەرى كورسەتىلەدى. ارقايسىسى ءۇش قاباتتان تۇراتىن 4 كورپۋستى اۋرۋحاناداعى جايلى بولمەلەردە 300 توسەك قويىلعان. ماگنيتتى-رەزونانستىق توموگراف, كومپيۋتەرلىك توموگراف, ەكسپەرتتىك كلاستاعى ۋدز, ەكسيمەر لازەر, ەندوبەينەحيرۋرگيالىق قۇرىلعى, باروكامەرا, گەمودياليزگە ارنالعان اپپارات, رەنتگەنولوگيالىق قۇرال-جابدىق, وتتەگى-ستانساسى سەكىلدى زاماناۋي قوندىرعىلار رەتىمەن ورناتىلىپ, ىسكە قوسىلعان. جاس ماماندار مەڭگەرىپ تە العان ءتارىزدى. ەندىگى تالاپ سول قۇندىلىقتى دۇرىس پايدالانىپ, حالىق قاجەتتىلىگىن وتەۋ كەرەك. ءتىلىن ءبىلۋ, ياعني قوندىرعى جازۋىن دۇرىس وقۋ باستى ماسەلە بولىپ سانالادى.
«ۋاقىت تالابىنا ساي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن اسا ءىرى كوپ سالالى اۋرۋحانانىڭ اشىلعانىنا قۋانىشتىمىن. بۇل جەردە زاماناۋي قادامدار جاساۋعا مۇمكىندىكتەر مول . جوعارى دەڭگەيلى مامانداندىرىلعان, سالالارعا قولجەتىمدىلىك ورنادى. سوندىقتان جان-جاقتىلى بىلىكتى مامانداردى دايىنداۋ كەرەك دەپ سانايمىن. سول ماماندار مىنا كوپ سالالى اۋرۋحانادا ورناتىلعان زاماناۋي قوندىرعىلاردى جەتە مەڭگەرىپ, دۇرىس وقي, ۇعا بىلسە, جۇمىس تا العا جىلجىپ بەرەدى. قان تامىرلارىنا, ميكروحيرۋرگيالىق نەرۆ جۇيەسىنە قاتىستى سالالاردىڭ جەتە مەڭگەرىلگەنى ابزال. كەۋدەنى اشپاي اق ىشكى كلەتكالارىن ەمدەۋدە دارىگەرلەرگە - جەتىستىك, ەمدەلۋشىلەرگە - شيپا قونۋىنا تىلەكتەسپىن», دەدى ۆلاديمير كرايسمان «نۇر-اۆەتسەنۋم» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
قورىتا ايتقاندا, قالىپتاسقان ءداستۇر بويىنشا قۇرىلىسشىلار وكىلى جاڭادان سالىنعان عيماراتتىڭ سيمۆوليكالىق كىلتىن تالدىقورعان قالالىق كوپسالالى اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى ساۋلە قۇسمولدانوۆاعا ەلدىڭ الدىندا تاپسىردى. بۇل دەگەنىمىز, ەل سەنىمىن ارقالاۋ بولىپ سانالادى. دارىگەرلىك انتقا ادالدىق تانىتىپ, اق حالاتقا كىر تۇسىرمەۋ ەكەنى تاعى بار. تاعى ءبىر قۋانىش – وسى كوپ سالالى اۋرۋحاناعا قىزمەتكە ورنالاسقان 7 دارىگەرگە تالدىقورعان قالاسىنان 7 پاتەر كىلتىن ءوڭىر باسشىسى تاپسىردى.
نۇربول الدىباەۆ
تالدىقورعان
فوتو: جۇماباي مۇسابەكوۆ