بىلتىر استىق ءوندىرىسىنىڭ ۇشتەن ءبىرىن يەلەنگەن سولتۇستىكقازاقستاندىق اگرارشىلار بيىل دا بىتىك ەگىن ءوسىرىپ وتىر. سوعان وراي العا قويعان مەجە بيىك. جاز ايلارىندا مولىنان تۇسكەن جاۋىن-شاشىن مەن كۇن رايىنىڭ ىستىق بولۋى القاپقا سىڭىرىلگەن ءداننىڭ جايقالا وسۋىنە زور سەپتىگىن تيگىزدى. جەرگىلىكتى ۆەدومستۆولار, اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ, استىق قابىلداۋ مەكەمەلەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان القالى جيىندا وراق ناۋقانىن ۇيىمشىلدىقپەن وتكىزۋ شارالارى جان-جاقتى تالقىلانىپ, قارجىلىق-تەحنيكالىق جاعدايدىڭ رەتتىلىگىنە ايرىقشا ءمان بەرىلدى. وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ايداربەك ساپاروۆ وڭىردە جاۋاپتى ناۋقاندى ءوز مانىندە اتقارۋدىڭ مۇمكىندىكتەرى جان-جاقتى قاراستىرىلعانىن, الدا مول ءونىمدى قىسقا مەرزىمدە ىسىراپسىز جيناپ الۋ ماقساتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. بيىل 4,4 ميلليون گەكتار جەرگە ءدان ەگىلسە, ولاردىڭ 3,2 ميلليونىن ءداندى جانە بۇرشاقتى, 512 مىڭ گەكتارىن مايلى داقىلدار قۇرايدى. قاجەتتى اگروتەحنيكالىق تالاپتاردىڭ قولدانىلۋى ارقاcىندا 30 مىڭ تونناعا جۋىق مينەرالدى تىڭايتقىش ءسىڭىرىلىپ, قاجەتتى حيميالىق وڭدەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى قايرات وماروۆتىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, جاۋاپتى ناۋقانعا 7700 كومباين قاتىستىرۋ كوزدەلگەن. ولاردىڭ ۇشتەن بىرىنە جۋىعى – جوعارى ءونىمدى تەحنيكالار. جىل باسىنان بەرى «قازاگروقارجى» اق ارقىلى 5 ميلليارد تەڭگەگە 250 اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى اكەلىنگەن. بىلايشا ايتقاندا, وراققا تارتىلاتىن تەحنيكالاردىڭ 99 پايىزى دايىندىق ساپىندا. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, جالپى سىيىمدىلىعى 3,6 ميلليون تونناعا جەتەعابىل 52 استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرىنىڭ ءازىرلىك ساپاسى تەكسەرىلىپ, ليتسەنزيا العان. ءۋاليحانوۆ اۋدانىندا 27 مىڭ توننالىق استىق ساقتاۋ قويماسى پايدالانۋعا بەرىلسە, تاياۋ ارادا تاعى ءۇش استىق قابىلداۋ بەكەتىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ سىيىمدىلىعى – 50 مىڭ توننا. شارۋاشىلىقتار 3 ميلليون تونناعا دەيىن ەل ريزىعىن قابىلداپ, ساقتاۋعا قاۋقارلى.
جيىنعا قاتىسقان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قايرات ايتۋعانوۆ ديزەل وتىنىنىڭ قىمباتتاعانىنا قاراماستان اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارى ءۇشىن باعانىڭ قولجەتىمدى بولاتىنىن, ۇكىمەت تاراپىنان 392 مىڭ توننا جانار-جاعارماي بولىنگەنىن, رەزەرۆ قورىنان قوسىمشا 60 مىڭ توننا بوساتىلاتىنىن جەتكىزىپ, ءبىر قۋانتىپ تاستادى.
شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرى كۇزگى وراقتىڭ ءوز مانىندە وتەتىنىنە سەنىم بىلدىرسە, ال ەلەكتروندى استىق قولحاتتارىن پايدالانۋ ەرەجەسىنە بايلانىستى كۇدىكتەرىن جاسىرمادى. «استىق تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, 23 شىلدەدەن باستاپ قولدانىلا باستاعانى بەلگىلى. مينيسترلىكتىڭ وسىمدىك شارۋاشىلىعىن ءوندىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ءلاززات قۇپانوۆا استىق قولحاتتارىنىڭ تيىمدىلىگىنە بارىنشا توقتالعانىمەن, زالعا جينالعانداردىڭ پىكىرلەرى ەكىگە جارىلدى.
ءيا, استىق قولحاتى «قۇندى قاعاز» مارتەبەسىنە يە. ول ساقتاۋعا تاپسىرىلعان استىققا م ۇلىكتىك قۇقىعىن راستايتىن رەسمي قۇجات سانالادى. استىق قولحاتتارىنىڭ اينالىمىن قۇقىقتىق جاعىنان جەتىلدىرۋدەگى ماقسات ونىڭ ەلەكتروندى تۇردە جۇرگىزىلۋىن دىتتەيدى. وسى ارقىلى وپەراتسيالاردىڭ ەسەبى اۆتوماتتاندىرىلادى. دەرەكتەردىڭ بارىنشا ءمولدىر دە اشىق بولۋى وسى سالاداعى ءتارتىپ بۇزۋشىلىقتاردى مەيلىنشە ازايتۋعا, بيزنەس شىعىندارىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار, ەكىنشى دارەجەلى بانكتەردىڭ تاراپىنان استىق قولحاتىنا سەنىمدىلىك قامتاماسىز ەتىلىپ, ينۆەستيتسيالار تارتۋعا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. جاڭا جۇيەنىڭ باستى ارتىقشىلىعى سول, استىق قابىلداۋ ورىندارىنا بارماي-اق ينتەرنەت, بولماسا ۇيالى تەلەفون بايلانىسىنىڭ كومەگىمەن ونلاين رەجيمدە استىقتى ساقتاۋ مەن ەلەۆاتورلارعا وتكىزۋ تۋرالى اقپاراتتى ەلەكتروندى قولحاتتارعا ەنگىزۋگە بولادى. بىراق جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىر بولىگى وزىق ءادىستى قولداعانىمەن, ايتار ۋاجدەرى بار. ماسەلەن, «مامبەتوۆ جانە ك» كومانديتتىك سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى ەركەبۇلان مامبەتوۆتىڭ پىكىرىنشە, ونى قولدانۋ اۋىلدىقتار ءۇشىن ازىرگە ەرتە. الدىمەن تەحنيكالىق جاعىن رەتتەپ الۋ كەرەك. ەلەكتروندى استىق قولحاتتارىن قولدانۋعا ءبىزدىڭ شارۋاشىلىقتىڭ الەۋەتى جەتەدى. ال بايلانىس جەلىلەرى جوق شالعايداعى فەرمەرلەر قايتپەك؟ نە ينتەرنەت, نە كومپيۋتەر, نە ۇيالى بايلانىس جۇمىس ىستەمەيدى. دەمەك, ولاردا ەلەكتروندى اقپاراتتى پايدالانۋ مۇمكىندىگى مۇلدەم جوق دەگەن ءسوز. ونىڭ ۇسىنىسىن «زەنچەنكو جانە ك» كس-ءنىڭ ديرەكتورى گەننادي زەنچەنكو دا قولداپ, استىق قولحاتتارى قاعاز جانە ەلەكتروندى تۇردە قاتار قولدانىلسا دەگەن ءوتىنىشىن العا تارتتى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, اتالمىش زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەۋ كوپتەگەن قيىندىقتار تۋدىراتىنى, تۇيتكىلدەردىڭ جەتىپ-ارتىلاتىنى قازىردىڭ وزىندە سەزىلىپ وتىر. سوندىقتان, مينيسترلىك اگرارشىلاردىڭ ۇسىنىس-پىكىرلەرىنە جەتە نازار اۋدارىپ, ناقتى شەشىمىن تاپسا, قۇبا-قۇپ بولار ەدى.
بۇگىنگى كۇنى وبلىستا جازدىق جانە كۇزدىك داقىلداردى جيناۋ قىزۋ ءورىس العان. نەگىزگى داقىل بيدايعا دا وراق ءتۇستى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى