بۇل كۇندەرى قازاقستاندىق جۋرناليستەردەن قۇرالعان دەلەگاتسيانىڭ قىتاي ەلىندەگى ساپارى جالعاسۋدا. ون كۇنگە سوزىلاتىن ساياحات دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تۇسكەن وسىناۋ ەلدىڭ وڭتۇستىك پروۆينتسيالارىن قامتيدى.
سونىمەن, جۇردەك پويىزبەن جۇيتكىپ وتىرىپ, حەنان ءولكەسىن ارتقا تاستاپ, حۋبەي پروۆينتسياسىنا كەلىپ جەتتىك. بەيجىڭ مەن چجەنچجوۋ, ودان كەيىن چجەنچجوۋ مەن ۋحان قالالارىنىڭ اراسىنداعى 1200 شاقىرىمدى بەس جارىم ساعاتتا ءجۇرىپ وتكەن جولداردا ءبىز سياقتى بوگدە ەلدەن كەلگەن ادامداردىڭ كوزىنە بىردەن تۇسەتىنى بىتپەيتىن دە قويمايتىن ەگىستىك الاڭدارى. مىڭ شاقىرىمدىق جولدىڭ بويىندا كوكونىس ەگىلمەگەن, وڭدەلمەگەن قارىس قادام جوق. قولدان ءوسىرىلگەن ورماندار, جۇگەرى القاپتارى, قىسقاسى, وسىمدىك پەن تال داراقتاردىڭ ءتۇر تۇرىنەن كوز سۇرىنە وتىرىپ, ۋحان قالاسىنا دا كەلىپ جەتتىك.
ۋاقىتتىڭ قادىرىن بىلەتىن حانزۋ حالقى ءبىزدىڭ ءبىر مينۋتىمىزدى دا زايا كەتىرمەي, قوناقۇيگە جايعاستىرعان بويدا, بىردەن ۋحان ۋنيۆەرسيتەتىنە الىپ كەلدى.
ۋحان ۋنيۆەرسيتەتى قىتايداعى ەڭ ادەمى وقۋ ورنى سانالادى. كەش باتىپ كەتتى دەمەي-اق ءبىزدى اتالمىش وقۋ ورنىنىڭ وكىلدەرى جىلىۇشىراي قارسى الىپ, جان-جاقتى اقپار بەردى.
قىتايدىڭ وسىناۋ ماقتاۋلى ۋنيۆەرسيتەتى مۇندا 1989-1991 جىلدارى قازاقستاننىڭ قازىرگى ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى كارىم ءماسىموۆتىڭ وقىعانىن ماقتانىش تۇتادى.
ۇلكەن اۋماقتى الىپ جاتقان حۋبەي پروۆينتسياسىندا سۋداعى جانە قۇرعاقتاعى ترانسپورتتىق تاسىمال ۇلكەن ماڭىزعا يە.
الەمدە ۇزىندىعى جاعىنان ءۇشىنشى ورىن الاتىن قىتايدى اسىراپ وتىرعان يانتسزى وزەنىندە ورنالاسقان حالىقارالىق پورتتار كۇن سايىن, ءسات سايىن توننالاعان تاۋارلاردى قىتاي – ەۋروپا باعىتىنا الىپ شىعادى.
قاي جاعىنان الىپ قاراساڭ دا بۇل پروۆينتسيادا قۇرعاقتاعى كولىك تاسىمالى بولسىن, پويىز جولدار, تاعىسىن-تاعى حۋبەي ولكەسىندە توعىسىپ بارىپ, تارقايدى.
قىتايدىڭ ءتورت تارابىن جالعاستىرىپ وتىرعان ۋحان قالاسى وزىق تەحنولوگيالارىمەن دە دارالاناتىندىقتان, بۇل قالاداعى ءىسساپارلار كوممۋنيكتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ دامۋىنا ارنالدى.
ءبىرىنشى كەزەكتە 1974 جىلى قۇرىلعان, وپتيكالىق تالشىقتار شىعاراتىن «Fiber Home Technologies» كومپانياسىنا كەلدىك. اقپاراتتىق تەحنولوگيالار زامانىندا وپتيكالىق تالشىقتىڭ قولدانىلمايتىن جەرى جوق. 23 مىڭ قىزمەتكەرى بار كومپانيانىڭ تابىسى 5 ميلليارد يۋانعا جەتكەن. باستاپقىدا قاتارداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى بولعان كومپانيانىڭ بۇگىنگى تابىسى ايتۋعا تۇرارلىق.
ۋحان قالاسىندا بىرىنە ءبىرى ءارى ارىپتەس ءارى باسەكەلەس ەكى كومپانيا بولسا, سونىڭ ءبىرى وپتيكالىق تالشىق جاسايتىن «YOFC» كومپانياسى. اتالمىش كومپانيا ءوز سالاسى بويىنشا قىتايداعى ءبىرىنشى, الەمدەگى ەكىنشى ورىندا. الەمدى قىتايمەن وپتيكالىق تالشىق ارقىلى جالعاپ وتىرعان كومپانياعا كەلگەنگە دەيىن ۋحان قالاسىنىڭ «سيليكون» القابىندا دا بولدىق.
فانتاستيكالىق كينوعا كىرىپ كەتكەندەي اسەر قالدىرعان وزىق تەحنولوگيالار كورمەسى ءبىزدى كوپ ويعا قالدىرعانى اقيقات...
حالقىنىڭ جارتىسى قالالاردا تۇراتىن حۋبەيدەگى كەزەكتى نىسان «قىتاي ينجەنەرلىك قۇرىلىس كومپانياسىنا» قاراستى «ءۇشىنشى باسقارماسىنا» كەلدىك. ەگەر الەمدە 500 ءىرى قۇرىلىس كومپانياسى بولسا, ول 27-ورىندا تۇر. بۇل نىسانعا ارنايى اتباسىن تىرەۋىمىزدىڭ دە وزىندىك ءمانى بار. اتالمىش قۇرىلىس كومپانياسى الەمدەگى ەڭ بيىك عيماراتتىڭ ءبىرىن تۇرعىزىپ جاتىر ەكەن. قازىر 120 قاباتتىق قۇرىلىس بەل ورتاسىنا كەلگەن. ءبىزدىڭ جۋرناليستەر قازىردىڭ وزىندە توبەسىنەن تومەنگە كوز سالساڭ باس اينالاتىن نىساننىڭ ۇستىنە قۇرىلىس ليفتىمەن كوتەرىلىپ, ۋحان قالاسىنىڭ بۇكىل سۇلۋلىعىن تاماشالادى.
«نيۋتي» دەپ اتالاتىن اكىمشىلىك, بيزنەس جانە ساۋدا-ساتتىق ورتالىعى بولاتىن بۇل عيمارات قاراپايىم قالا تۇرعىندارى ءۇشىن قىمباتقا تۇسپەك. سوندىقتان, مۇندا تۇرعىن پاتەرلەرى جوسپارلانباعان.
ەندىگى باعىت قىتايلىقتار يۋي دەپ اتايتىن چۋنسين قالاسى. وندا دا ءبىزدى تىعىز باعدارلاما, قىزىقتى كەزدەسۋلەر مەن ازىرگە بەيمالىم اقپاراتتار كۇتىپ تۇر.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان» – ۋحاننان (قىتاي)