مۇحتار قۇل-مۇحاممەد,
«نۇر وتان» پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى
بۇرناعى كۇنى ءبىز ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق ارەناداعى ەل مەرەيىن بيىكتەتكەن اسا مارتەبەلى جەڭىسىنە كۋا بولدىق.
قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشە بولىپ سايلانۋى ەشبىر اسىرەلەۋسىز اسا ماڭىزدى تاريحي وقيعا بولىپ سانالادى. وسى شەشىم ارقىلى ءبىزدىڭ ەلىمىز جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتە الاتىن ەڭ ابىرويلى 15 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلدى.
بۇل ەلباسى ۇستانعان سىرتقى ساياساتىمىزدىڭ ايرىقشا سالتاناتى. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى بۇل تاريحي شەشىمىنىڭ ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىق تورقالى تويىمەن تۇسپا-تۇس كەلۋىنىڭ دە ۇلكەن سيمۆولدىق ماعىناسى بار. ويتكەنى, ەلباسىمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلى بويىنا حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان سىندارلى سىرتقى ساياسات جۇرگىزۋ ارقىلى بۇكىل الەم الدىندا اسا زور ابىروي, بەدەلگە يە بولدى.
بىرىنشىدەن, ەلباسىمىز حالقىمىزعا جىلدار بويى اجال سەۋىپ, قيساپسىز قايعى-قاسىرەت اكەلگەن سەمەي پوليگونىن جاپتى. بۇگىندە بۇكىل دۇنيەجۇزى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى شەشىمىمەن قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پوليگوندى جابۋ تۋرالى جارلىققا قول قويعان 1991 جىلدىڭ 29 تامىزىن رەسمي تۇردە يادرولىق قارۋدان باس تارتۋدىڭ حالىقارالىق كۇنى رەتىندە اتاپ وتەدى.
ەكىنشىدەن, ەلباسىمىز ءوز ەركىمەن الەمدەگى قۋاتى جاعىنان ءتورتىنشى بولىپ كەلەتىن يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ ارقىلى ءدۇنيەجۇزىندەگى تۇڭعىش ءارى جەكە-دارا پرەزيدەنت رەتىندە تاريحقا ەندى.
ۇشىنشىدەن, ەلباسىمىز قازاقستاندى يادرولىق قارۋسىز ايماق رەتىندە جاريالاپ, الەمدەگى ەڭ قۋاتتى بەس يادرولىق مەملەكەتتەردىڭ ەلىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن كەپىلدىگىنە يە بولدى. كەيىن ول بۇكىل ورتالىق ازياعا دا ءدال وسىنداي كەپىلدىك اپەردى.
تورتىنشىدەن, ەلباسىمىز «اتوم» جاھاندىق جوباسىن جاساۋ ارقىلى ءححى عاسىرداعى يادرولىق قارۋعا قارسى حالىقارالىق قوزعالىستىڭ كوشباسشىسى اتاندى. قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الەم حالىقتارىنا جولدانعان يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ تۋرالى ۇندەۋىنە بۇگىندە جۇزدەگەن مىڭ ادام قولداۋ كورسەتۋدە. سول سەبەپتى, ۆاشينگتوندا وتەتىن يادرولىق قاۋىپسىزدىككە ارنالعان حالىقارالىق سامميتتەردى اشۋ قۇرمەتى ۇنەمى ءبىزدىڭ ەلباسىمىزعا بۇيىرادى.
بەسىنشىدەن, قازاقستان پرەزيدەنتى الەم تاريحىندا تۇڭعىش رەت بەس مارتە قاتارىنان دۇنيەجۇزىندەگى الەمدىك ءارى ءداستۇرلى ءدىن وكىلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ, جاھاندىق كونفەسسياارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ بەرىك ىرگەتاسىن قالادى.
التىنشىدان, قازاقستان پوستكەڭەستىك ەلدەر ىشىندە ءبىرىنشى بولىپ ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتتى. ەلباسىمىز اسا بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمنىڭ تاريحي ءسامميتىن وتكىزىپ, «قاۋىپسىزدىك قاۋىمداستىعىنا بەتبۇرىس» اتتى ايگىلى استانا دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانۋىنا ىقپال ەتتى. بۇعان دەيىن ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى 10 جىل قاتارىنان ءدال وسىنداي جوعارى دەڭگەيدەگى باسقوسۋ وتكىزۋگە قول جەتكىزە الماعان بولاتىن.
جەتىنشىدەن, قازاقستان ەلباسىنىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا اسا ۇلكەن حالىقارالىق داۋ-دامايلاردى شەشۋدە زور بەدەلگە يە بولدى. ءبىزدىڭ ەلىمىز يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسى توڭىرەگىندەگى كەلىسپەۋشىلىكتەردى رەتتەۋدە ارااعايىندىق ءرول اتقارىپ, وسى ەلگە سالىنعان حالىقارالىق سانكتسيالاردىڭ الىنۋىنا ىقپال جاسادى. ناتيجەسىندە, بىزبەن كورشىلەس يراننىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ, الەمدىك دەڭگەيدەگى ەكونوميكالىق ىقپالداستىققا قول جەتكىزدى.
حالىقارالىق ساراپشىلار ەلباسىمىزدىڭ ۋكرايناداعى قارۋلى قاقتىعىستى رەتتەۋگە قوسقان ۇلەسىنە دە اسا زور باعا بەردى. ول رەسەي مەن فرانتسيا پرەزيدەنتتەرى كەزدەسۋىنىڭ وتكىزىلۋىنە ارااعايىندىق جاساپ, رەسەي مەن باتىس ەلدەرى اراسىنداعى ءورشي تۇسكەن شيەلەنىستى جاعدايدى رەتتەۋگە ۇلكەن ۇلەس قوستى.
كەشە عانا تۇركيا باسشىلىعى قازاقستان پرەزيدەنتىنە انكارا مەن ماسكەۋ اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ وڭ سيپات الۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ەرەكشە العىسىن ءبىلدىردى.
قازاقستان سوعىس ورتىنە كوپ شالدىققان اۋعانستانعا دا سان-سالالى گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ ارقىلى ونىڭ بەيبىت ومىرگە ورالۋىنا ۇدايى قامقورلىق كورسەتۋمەن كەلەدى.
سەگىزىنشىدەن, قازاقستان ەۋرازياداي الىپ ماتەريكتە جۇزەگە اسىپ جاتقان اسا ۇلكەن ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ باستى باستاماشىسى بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا قازىر زور تابىسپەن جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق, تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى, «ۇلكەن ەۋرازيانى» قۇرۋ, ۇلى جىبەك جولىن جاڭعىرتۋ سياقتى جاھاندىق جوبالار بار. مۇنىڭ ءبارى ەۋرازيادا ورنالاسقان سان الۋان مەملەكەتتەر اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ورىستەتىپ قانا قويماي, ولاردى مەكەندەگەن حالىقتاردىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ءوزارا سەنىمى مەن ىقپالداستىعىن ارتتىرىپ, جاڭا قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن جاساۋعا يگى اسەرىن تيگىزۋدە.
توعىزىنشىدان, ەلباسىمىز بۇگىندە اسا بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمعا اينالعان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ باستى قۇرىلتايشىلارىنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل ۇيىم قازىرگى تاڭدا 3 ميللياردتان استام ادام مەكەن ەتەتىن, الەمدەگى ەكونوميكالىق الەۋەتتىڭ ۇشتەن ءبىرىن قامتيتىن 18 مەملەكەتتىڭ باسىن قۇراپ وتىر. جاقىندا تاشكەنتتە وتكەن سامميتتە ۇيىم تىزگىنىن تاعى دا قازاق ەلىنىڭ باسشىسى ۇستاپ, الداعى جىلى سونىڭ اياسىندا وتەتىن بارلىق ساياسي-ەكونوميكالىق جاڭا ۇدەرىستەرگە جول اشاتىن بولادى.
ونىنشىدان, ەلباسىمىزدىڭ بيىل ۆاشينگتوندا جاريالاعان «الەم. ءححى عاسىر» اتتى مانيفەسى الەمدىك قوعامداستىق تاراپىنان اسا ۇلكەن قولداۋعا يە بولدى. قازاق ەلى باسشىسىنىڭ جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان, الىستى بولجاعان جاڭا باستاماسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسى مەن باس اسسامبلەيا تاراپىنان رەسمي قۇجات مارتەبەسىنە يە بولدى. بۇل ەلباسىمىزدىڭ بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى جونىنەن الەم تانىعان جاھاندىق ستراتەگ دەڭگەيىنە ەركىن كوتەرىلگەن ەرەن تۇلعا ەكەندىگىنىڭ ايقىن دالەلى بولىپ تابىلادى.
قازاقستاننىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشە بولىپ سايلانۋى – قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ الەمدىك بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە, ۇلتارالىق جانە دىنارالىق تاتۋلىقتى ورنىقتىرۋعا باعىتتالعان جاھاندىق قىزمەتىنە بەرىلگەن اسا ۇلكەن باعا ءارى ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى زور بەدەلىنىڭ بەلگىسى.
الەم تانىعان ەلباسىمىزدىڭ بيىك بەدەلى – ەلىمىزدىڭ دە ءۇلكەن مەرەيى ءارى مارتەبەسى.
قۋانىش قۇتتى بولسىن, اعايىن!