كۇللى تۇرىك جۇرتى قاسيەتتى رامازان ايىن ۇلىقتاۋدا
مۇسىلمانداردىڭ ەڭ ۇلىق ايى – رامازان دا ورتاسىنان اۋدى. حالقىنىڭ 98 پايىزى مۇسىلمانداردى قۇرايتىن تۇركيادا ورازانىڭ كەلۋىمەن بىرگە بۇكىل تۇرمىس-تىرشىلىك تۇبەگەيلى وزگەرەدى. انادولىنىڭ ءوز جۇرتى اۋىز بەكىتىپ, مۇسىلماندىق مىندەتىن ورىنداۋعا كىرىسەدى. سوندىقتان ادەتتە مەيرامحانالاردا جاپپاي تاماق ءىشىپ وتىراتىن تۇرىكتەردىڭ قاتارى ورازانىڭ كەزىندە ەداۋىر سيرەيدى. بەس پارىزدىڭ ءبىرىن ورىنداۋعا اسىققان جەرگىلىكتى حالىق بۇل ايدا يگى ىستەردى بۇرىنعىدان دا كوبىرەك اتقارۋعا تىرىسادى. بارلىق ساۋدا ورىندارىندا قاسيەتتى مەرەكەگە وراي جەڭىلدىكتەر جاسالىپ, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىندە «رامازان دورباسى» ساتىلادى. ونىڭ ىشىنە نان, كۇرىش, ءسۇت-ماي, ءتاتتى تاعامدار سىندى ەڭ قاجەتتى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى سالىنادى. مۇقتاج ادامدارعا قول ۇشىن بەرگىسى كەلگەندەر «رامازان دورباسىن» ساتىپ الا الادى.
جالپى, تۇركيادا ورازا ايىندا تۇرمىسى تومەن ادامدارعا كوپ كومەك كورسەتىلەدى. بارلىق قالالارداعى مەشىتتەردىڭ باسىم بولىگى قايىرىمدىلىق شارالارىن ۇيىمداستىرادى. الەۋمەتتىك جاعدايى ناشار تۇرعىندار ءۇشىن شاتىرلار قۇرىلىپ, 30 كۇن بويى اۋىزاشار بەرىلەدى. مەشىت دەمەكشى, مۇندا قۇلشىلىق ەتۋگە كەلەتىندەردىڭ سانى كۇرت كوبەيەدى. تۇركيادا مەشىتتىڭ كوپتىگىنە قاراماستان ونىڭ قاي-قايسىسى دا ءاردايىم ادامعا لىق تولادى.
رامازاننىڭ رۋحىن بويعا ءسىڭىرىپ, اللا تاعالانىڭ ساۋابىن الۋ ءۇشىن انادولى جۇرتى وتىز كۇن ويىننان باس تارتادى. قاسيەتتى اي كەزىندە حالىق مەيرامحاناعا ەمەس, مەشىتكە جيىرەك بارادى. تۇنگى ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە ۋاقىتقا شەكتەۋ قويىلسا, ءدامحانالاردا «اۋىزاشار ءمازىرى» پايدا بولادى. يفتار ءۇشىن ارنايى دايىندالعان اس-تاعام ارزان باعاعا بەرىلەدى. سوندىقتان كوپشىلىك اۋىزاشاردى ءدامحانالاردا وتكىزەدى.
ال ءوز ۇيىندە داستارقان جايعان ءاربىر تۇرىك شاڭىراعىنىڭ اۋىزاشارداعى باستى اسى – «رامازان پيدەسى». تەك ورازادا عانا پىسىرىلەتىن بۇل توقاش ىستىق بۋى بۇرقىراعان, جۇپار ءيىسى اڭقىعان كۇيى دۇكەننەن الىنادى. يفتار داستارقانىنا سونداي-اق, قۇرما, كوكونىس پەن جەمىس-جيدەك, ىستىق تاعامدار قويىلادى. تاماعى تويعان حالىق اۋىزاشاردان سوڭ مادەني تۇرعىدان ازىقتانۋعا اسىعادى. ءار اۋدان اكىمشىلىگى تۇرعىندار ءۇشىن جارمەڭكە, تەاتر قويىلىمدارى مەن شاعىن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىرادى.
رامازان ايىندا ءتۇن ورتاسىندا كوشەدەن دۇڭك-دۇڭك ەتكەن داۋىلپاز ءۇنىن ەستىسەڭىز, تاڭعالماڭىز. «مۇنىسى نە بولدى ەكەن؟» دەپ تەرەزەدەن سىعالاپ قاراساڭىز, ماشينانىڭ ۇستىندە سوقپالى اسپاپتى قۇلاشتاپ تۇرىپ ۇرىپ بارا جاتقان تۇرىك جىگىتىن كورەسىز. بۇل – قالىڭ ۇيقىداعى ەل-جۇرتتى وياتىپ, سارەسى ىشۋگە شاقىرعان بەلگى. وعان ەشكىم «مازامدى الدىڭ» دەپ كەيىستىك بىلدىرمەيدى. قايتا ءبارىنىڭ دە ۇيقىسى شايداي اشىلىپ, جاپپاي اۋىز بەكىتۋگە كىرىسەدى. ال داۋىلپازشى بولسا, سەنىڭ كوشەڭنىڭ تۇرعىندارىنىڭ ۇيقىسىن سەرپىلتكەن سوڭ, كەلەسى كوشەنى بەتكە الادى.
ءتۇن ىشىندە داۋىلپازدىڭ دابىلى جاڭعىرىپ ەستىلەدى. ءبىر عانا ادام ەمەس, جۇزدەگەن داۋىلپازشى ساپ تۇزەپ كەلە جاتقانداي اسەر قالدىرادى. ادەپكىدە مۇنىڭ سىرىن بىلىڭكىرەمەيتىن ادامعا تىم توسىنداۋ كورىنەدى. بىراق ءبىر-ەكى كۇننەن سوڭ بۇعان دا بويىڭ ۇيرەنەدى. كەي قالالاردا دابىلشىلار ءار ءۇيدىڭ ماڭىنا كەلىپ, تۇرعىندار پاتەرلەرىنەن شىعىپ, ءدام تاتتىرعانشا اندەتىپ تۇرادى. بۇل ەرەكشە ءداستۇردىڭ رامازان ايىمەن بىتە-قايناسىپ كەتكەنى سونشالىق, بۇگىندەرى وسى دابىل قاعۋشىلار حالىق اراسىندا ۇلكەن بەدەلگە يە.
تۇركيانى مەكەندەيتىن قازاقستاندىقتار دا ورازا ۇستاۋدا. ولار ءبىر-ءبىرىن اۋىزاشارعا شاقىرىپ, شىنايى كوڭىلمەن باس قوسادى. اۋىزاشاردا يماندىلىق ساباعىن الىپ قانا قويماي, ەلدىڭ جاڭالىقتارىن سۇراسىپ, ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسەدى. سولاردىڭ اراسىندا يماندىلىق جولعا بەت بۇرعان ستۋدەنتتەر دە جەتكىلىكتى.
ايلاردىڭ سۇلتانى – رامازاندى انادولى جۇرتى ۇلكەن دۋمانمەن اياقتايدى. 10 كۇن رەسمي دەمالىس رەتىندە جاريالانىپ, ورازا ايت تويلانادى. بۇل كۇندەرى ءتۇرىكتەر مەرەكەلىك داستارقان جايىپ, قوناق كۇتەدى. الىس-جاقىن اۋىل-قالالارداعى اعايىنىن ارالاپ, «قۇتتى بولسىن» ايتادى.
ازىرگە, انادولىنىڭ اۋزى بەرىك. كۇللى تۇرىك قاستەرلى رامازاندا دۇعاسىن وقىپ, ەلدىڭ تىنىشتىعىن تىلەپ وتىر. «ورازاڭ قابىل بولسىن, قىمباتتى باۋىرلار!» دەيمىز ءبىز ولارعا. مەن وسى ماقالانى جازىپ بولعان كەزدە بەيمەزگىل قوناق – بەيمازا بارابانشى داۋىلپازىن دامىلسىز سوققىلاي جونەلدى. انادولىنىڭ جۇرەگى – انكارا شىرت ۇيقىسىنان ويانىپ, اۋىزاشاردىڭ قامىنا كىرىستى...
البينا ءاشىم,
«ەگەمەن قازاقستان» –
انكارادان