كەشە پارلامەنت ماجىلىسىندە قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتى مەن «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ فراكتسياسى جانىنداعى ەكونوميكالىق ساياسات جونىندەگى كەڭەسىنىڭ «ەكونوميكانى دامىتۋ ءجانە ءارتاراپتاندىرۋ, ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ جانە كلاستەرلەردى دامىتۋ ماسەلەلەرىندەگى «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ ءرولى مەن ورنى» تاقىرىبىنداعى بىرلەسكەن وتىرىس ءوتتى.
وتىرىس جۇمىسىنا پارلامەنت ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى گۇلميرا يسىمباەۆا مەن «نۇر وتان» پارتياسى فراكتسياسى جانىنداعى ەكونوميكالىق ساياسات كەڭەسىنىڭ جەتەكشىسى بەيبىت مامراەۆ قاتىسىپ, باسقوسۋدى ءماجىلىستىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى گۇلجان قاراقۇسوۆا جۇرگىزدى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىس بارىسىندا ءسوز العان ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان حايروۆ 2010 جىلدان بەرى ەلىمىزدە يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتا كەلە, ناقتى سەكتوردا كولىكتىك, ەنەرگەتيكالىق جانە ونەركاسىپتىك جوبالاردى ەسەپكە الا وتىرىپ, 6 جىل ىشىندە بارلىعى 8700-دەن استام شاعىن, ورتا جانە ءىرى كومپانيالارعا قولداۋ كورسەتىلگەندىگىن مالىمدەدى. سونىمەن قاتار, وسى ارقىلى 193 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلعاندىعىن, بۇل دەگەنىمىز ءاربىر ءتورتىنشى جاڭا جۇمىس ورنى ەكونوميكا باعىتىندا قۇرىلعانىن بولجاۋعا بولاتىندىعىن اتاپ كورسەتتى.
سونداي-اق, ونەركاسىپ قۇرىلىمىندا ءبىرىنشى وزگەرىستەر باستالدى. 2010 جىلدان باستاپ 2015 جىلعا دەيىن ءجىو-دە تاۋ-كەن ءوندىرىسىنىڭ ۇلەسى 19,5 پايىزدان 12 پايىزعا دەيىن تومەندەدى, دەدى ول. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, الەمدىك داعدارىس جاعدايلارىندا بانك سەكتورىنىڭ بەلگىلى ءبىر پروبلەمالارى تۋىنداپ وتىر. بۇل ەكونوميكانى جانە حالىققا نەسيە بەرۋدى قىسقارتۋعا اسەر ەتپەي قويماسى انىق. وتاندىق ەكونوميكاداعى كۇردەلى احۋالدى ەسكەرە وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسى 2013 جىلى «ءبايتەرەك» حولدينگىن قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. ول بيزنەستى قولداۋ قۇرالدارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قارجى ينستيتۋتتارىن بىرىكتىردى, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.
بۇل رەتتە ە.حايروۆ جالپى يندۋستريالىق باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ ءۇشىن نەگىز بولعانىن تۇسپالداي كەلە, وتكەن جىلى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەس جىلدىعىن جۇزەگە اسىرۋ باستالعانىن ەسكە سالدى. ال ول دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكادا پروبلەمالاردىڭ ءوسۋ كەزەڭىمەن تۋرا كەلدى. سىرتقى بازالىق جاعدايلاردىڭ وزگەرۋى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋعا تەرىس اسەر ەتتى. جالپى شيكىزات نارىعىندا قولايسىز كونيۋنكتۋرا, قازاقستان ەكسپورتتايتىن ونىمگە الەمدىك باعانىڭ تومەندەۋى, بەك بويىنشا قازاقستان ارىپتەستەرىنىڭ ۆاليۋتالارىنىڭ بىردەن قۇنسىزدانۋى, قارجىلىق نارىقتىڭ قۇلدىراۋى, شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار اعىنىنىڭ قىسقارۋى, سونداي-اق بيۋدجەتتىك قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىنىڭ شەكتەۋلىلىگى سىرتقى جانە ىشكى سۇرانىستىڭ قۇلدىراۋىمەن سۇيەمەلدەندى, دەدى ءارى قاراي ۆيتسە-مينيستر. وسى سەبەپتى ەكونوميكاعا قاتتى سىرتقى قىسىمداردىڭ ساقتالۋى جانە جاڭا سىنداردىڭ پايدا بولۋى جاعدايلارىندا مەملەكەتتىك باعدارلاماعا تۇزەتۋلەردى ەنگىزۋ تالاپ ەتىلدى. سوندىقتان, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك باعدارلامانى وزەكتەندىرۋگە قاتىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا.
وتىرىس بىرنەشە باياندامالاردىڭ وقىلۋى مەن تالقىلاۋىنا ۇلاسىپ, ءماجىلىس دەپۋتاتتارى كومپانيا باسشىلىعىنا سۇراقتار قويدى. وسى رەتتە «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ قازىرگى ءرولىنە بايلانىستى بىرقاتار پايىمدارىن ايتقان ءماجىلىس دەپۋتاتى ومارحان وكسىكباەۆ بۇل باسقوسۋدا «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگىنىڭ ەكونوميكالىق داعدارىس جاعدايىنداعى رولىنە تولىعىمەن قانىق بولۋدى ماقسات تۇتقانىن جەتكىزدى. وسى رەتتە ۇكىمەتتەن جانە حولدينگتەن «بايتەرەكتىڭ» رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنىڭ اۋماعىندا ورنىنىڭ قايدا جانە قالاي ەكەندىگىن ءبىلۋدى قالايتىنىن جەتكىزدى.
ەلميرا ماتىباەۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»