ءوڭىر تىرشىلىگىمەن تانىستى

پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆ كەشە جۇمىس ساپارىمەن اقتوبەگە كەلدى.ۇكىمەت باسشىسى وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆپەن بىرگە قالانىڭ جاڭا «باتىس-2»  شاعىن اۋدانىنداعى كوممەرتسيالىق كوپ قاباتتى ۇيگە اتباسىن تىرەدى. بۇل جەردە ولار تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسىرىلۋ قورىتىندىلارىمەن تانىستى. كارىم ماسىموۆكە مەملەكەت جانە جەكە قۇرىلىسشىلار تاراپىنان تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى سالاسىنا قاتىستى جاسالىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق ساياساتتىڭ وڭىردە پايدالانۋعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي كولەمىن تومەندەتپەۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىرعانى تۋرالى باياندالدى. مىسالى, وتكەن جىلى بارلىق قارجى كوزدەرى ەسەبىنەن 536,2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, 4629 وتباسى باسپانالى بولعان. بيىل 580 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانعان, ونىڭ 141,9 مىڭ شارشى مەترى بارلىق قارجى كوزدەرىنەن ىسكە قوسىلماقشى. وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاڭا­باي بەكسارى پرەمەر-مينيسترگە «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا بيىل ۇلتتىق قور قاراجاتى ەسەبىنەن وبليگاتسيا شىعارۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن سالۋ قاراستىرىلعانىن جەتكىزدى. بۇل ماقساتتارعا وبلىستا 2016 جىلى «نۇر اقتوبە» تۇرعىن ءۇي الابىندا 6 جوبا قۇرىلىسىن باستاپ كەتۋ ءۇشىن 4,5 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلعان. بارلىق جۇمىس 2017 جىلى اياقتالادى, 75,9 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەدى, 1278 وتباسى باس­پانالى بولادى. جۇمىس ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مينيستر «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكى­مەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى» كوم­­مەر­تسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعا­­مىنىڭ اقتوبە وبلىسى بويىنشا في­ليالى – زەينەتاقى تولەۋ ءجونىن­دەگى ور­تالىعى» دەپارتامەنتى كەڭسە­سىنىڭ جۇ­مىسىمەن تانىستى. اتالعان جوبا وڭىردە مەملەكەت باسشى­سى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بەس ينستيتۋتتىق رە­فور­ماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنا سايكەس ىسكە قوسىلعان بولاتىن. قازىرگى تاڭدا مۇندا 530-دان استام قىزمەت كورسەتىلەدى. 2018 جىلعا قاراي  مۇندا ءبىر تەرەزە قاعيداسى بويىنشا 709 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرى كورسەتىلەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. پرەمەر-مينيستر «نۇر وتان» پار­تياسى وبلىستىق فيليالىندا ءوڭىر­دىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى. ءىس-شاراعا بىرقاتار مەملە­كەتتىك ورگاندار جانە ۇلتتىق كومپانيالار باسشىلارى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ساياسي پارتيالار, جۇرتشىلىق وكىلدەرى قاتىستى. ب.ساپارباەۆ الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىسقا بايلانىستى وڭىردە ونەر­كا­سىپ, ينۆەستيتسيا جانە قۇرىلىس جۇمىس­تارى كولەمىنىڭ ءسال تومەندەگەنىن جەت­كىزدى. – قازىرگى تاڭدا ءبىز ەكونوميكانى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا شارالاردى قول­عا الۋدامىز. بيۋدجەت 2,3 ملرد. تەڭگە­گە وڭتايلاندىرىلدى. اتالعان قارا­جات الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە جۇمسالدى. سونىمەن بىرگە, سالىق سالى­ناتىن بازانى 2 ملرد. تەڭگەگە كەڭەي­تۋ جوسپارى بەكىتىلدى, ونىڭ 1,3 ملرد. تەڭگەسى بيۋدجەتكە ءتۇستى. بۇگىندە بيۋد­جەتتىڭ كىرىس بولىگى 113,3 پايىزعا, شى­عىس بولىگى  98,5 پايىزعا ورىندالدى,  – دەپ اتاپ ءوتتى وبلىس اكىمى. – ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وبلىستارىمەن كووپەراتسيانى دامىتۋ جونىندە جۇ­مىستار بەلسەندى جۇرگىزىلۋدە. مىسالى, قىزىلوردا وبلىسىمەن ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن جەت­كىزۋ جونىندە قۇنى 3,3 ملرد. تەڭگە بولا­تىن 36 كەلىسىمگە قول قويىلدى. كەي­بىر ءونىم تۇرلەرىنە ايماقارالىق كوو­پەراتسيانىڭ ارقاسىندا باعا 20-30 پاي­ىزعا ارزاندادى, – دەدى بەردىبەك ءماش­بەك ۇلى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى, اقتوبە, باتىس قازاقستان, قوستاناي وبلىستارى جانە ترانسۇلتتىق «Inalca­Eurasia» كومپانياسى اراسىندا ەتتىك باعىتتاعى مال شارۋاشىلىعىندا ءوڭىر­ارالىق كووپەراتسيا قۇرۋ, ينۆەستي­تسيا­لىق قۇنى 100 ملن. ەۋرو  بولاتىن بورداقىلاۋ الاڭدارىن سالۋ جونىندە كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونىمەن قاتار, ايماقتا شاعىن فەرما قۇرۋ ءجو­نىندە جوبا تابىستى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى, اتالعان جوبا اياسىندا 1,4 ملرد. تەڭگە يگەرىلدى. ءوڭىر باسشىسى ۇكىمەتتىڭ قولداۋىن قاجەت ەتەتىن بىرقاتار ماسەلەلەردى ال­عا تارتا سويلەدى. سۋارمالى جەر­لەر­دى 11 مىڭ گەكتارعا ارتتىرۋ, پيلوت­تىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جانە رەس­پۋبليكاداعى ءبىرىنشى «مال بير­جاسى­نىڭ» قۇرىلىسىنا ينۆەستيتسيا­لىق سۋبسيديا ءبولۋ, جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىسىنا جەر ءبولۋ ماسەلەلەرىن شەشۋدە ءوڭىردىڭ ۇكىمەت كومەگىن قاجەت ەتەتىنى اڭگىمە وزەگىنە اينالدى. القالى جيىندا شىعىپ سويلە­گەن­دەر جەر, مەكتەپ, ونكولوگيالىق اۋ­رۋ­لاردى ەمدەيتىن اۋرۋحانا, جول ماسە­لەلەرىنە قاتىستى ويلارىن ورتاعا سالىپ, ۇسىنىستارىن ايتتى. كە­ڭەس قورىتىندىسى بويىنشا ك.ءماسى­موۆ الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە, ەڭبەكپەن قامتۋ, مەكتەپتەر مەن بالا­باقشالاردىڭ قۇرىلىسى, جاستار­مەن جۇمىس ماسەلەلەرىنە باسا نازار اۋداردى. كارىم قاجىمقان ۇلى كوتە­رىلگەن بىرقاتار ماسەلەلەردىڭ شەشى­مىن تاباتىنىن جەتكىزدى, ءتيىستى مينيستر­لىكتەرگە تاپسىرمالار بەردى. ۇكىمەت باسشىسى تۇستەن كەيىن «اق­تو­بە­قۇرىلىسحيممونتاج»  جشس-ىندە بولدى. زاۋىت ىسكە قوسىل­عاننان بەرى 22 مىڭ توننا پوليەتيلەن قۇبىرىن شى­­عار­دى. مۇندا قازىر 90 ادام ەڭبەك ەتەدى. كاسىپورىن «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» جانە «دامۋ-ءوندىرىس» مەم­لەكەتتىك باعدارلامالارىنىڭ يگىلى­گىن كوردى, قارجىلاي قولداۋىن پايدا­لاندى. پرەمەر-مينيستر اقتوبە رەلس ارقالىقتارى زاۋىتىنىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستى. زاۋىت ديرەكتورى اندرەي  كۋزمين كاسىپورىننىڭ وتكەن جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەنىن, جىلىنا 430 توننا ءونىم وندىرەتىنىن, ونىڭ 200 مىڭ تونناعا جۋىعى تەمىرجول رەلسى, قالعان 230 مىڭ تونناسى ءبىر قالىپتا قۇيىلعان پروكات ەكەنىن جەتكىزدى. پرەمەر-مينيستر اقتوبەدەگى سا­پا­رىنىڭ سوڭىندا وڭىردەگى تامشىلا­تىپ سۋارۋ جۇيەسىن قولدانىپ جۇمىس ىستەيتىن ءىرى شارۋاشىلىق – «پري­گو­رود­نوە» جشس-ىندە بولدى. سە­رىكتەستىك ديرەكتورى ەرمەك جۇماعازين ۇستىمىزدەگى جىلى 150 گەكتارعا كارتوپ, 15 گەكتارعا كوكونىس ءوسىرىپ جاتقانىن مالىمدەدى. سپلينكەرلىك جانە تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىنىڭ  سوڭعى بۋىندارىن پايدالانىپ جاتقانىن, سول ارقىلى ساپالى دا مول ءونىم الىپ جۇرگەنىن جەتكىزدى. وتكەن جىلى شارۋاشىلىققا ەگىنشىلىك سالاسى بويىنشا 15,9 ملن. تەڭگە سۋبسيديا تولەنگەن. سوڭعى ءۇش جىلدا سەرىكتەستىككە 700 ميليون تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىنعان. سەرىك­تەستىك «قازاگروقارجى» اق جانە «اگرو­سەرۆيس» جشس ارقىلى جالپى سوماسى 56,6 ميلليون تەڭگەگە تەحنيكا جانە 3 مىڭ توننالىق وسى زامانعى كوكونىس قوي­ماسىن سالعان. شارۋاشىلىق وب­لىس­تىڭ تۇراقتاندىرۋ قورىن قامتا­ما­سىز ەتۋگە قاتىسادى. ۇكىمەت باسشىسى وڭىردەگى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جۇمىستارعا وڭ باعا بەردى. ساتىبالدى ءساۋىرباي, «ەگەمەن قازاقستان» اقتوبە وبلىسى