جازيرالى جاركەنت جەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن جاندارمىز. ءسوزدى سوزباي بىردەن باستاسام, مەن جەتەكشىلىك ەتەتىن «ەرنار» شارۋا قوجالىعىندا قازىرگى كۇنى 49 جىلعا جالعا العان 1825 گا جەر بار. ونىڭ ىشىندە 1105 گا جايىلىم, 720 گا سۋارمالى ەگىستىك. 720 گا جەردىڭ 490 گەكتارىنا جەمدىك جۇگەرى, 190 گەكتارىنا تۇقىمدىق جۇگەرى, 40 گا القاپقا جوڭىشقا ەگىلگەن.
قۇرىلىم ەليتالى جۇگەرى تۇقىمىن ءوندىرۋشى شارۋاشىلىق بولعاندىقتان نەگىزگى باعىتى ەگىن شارۋاشىلىعى. سونىمەن قاتار, شارۋاشىلىقتا 2788 باس ۇساق مال, 190 باس جىلقى, 244 باس ءىرى قارا بار. اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن ءتيىمدى پايدالانىپ, قۇنارلىلىعىن ساقتاپ, ءارتۇرلى ەروزياعا ۇشىراتپاي ەگۋ اينالىمىن ساقتاۋعا جاۋاپكەرشىلىكپەن كوڭىل اۋدارۋ كەرەك. جەر اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن ءوندىرۋ ءۇشىن نەگىزگى قور بولىپ ەسەپتەلىنەدى. جەردى ۇزاق جىلداردان بەرى, ياعني 15 جىلدان جوعارى كۇتىمدى پايدالانىپ كەلە جاتقان تەك قانا قازاقستاندىق شارۋالارعا, بالل بونيتەتىنە قاراي جانە دە ورنالاسقان جەرىنە بايلانىستى جەردىڭ قۇنىنىڭ 50 پايىزىن 10 جىلعا ءبولىپ, ساتىپ الۋىنا نەمەسە قاراجاتى بولماعان جاعدايدا, ءارى قاراي 49 جىلعا ۇزارتىپ بەرۋ جونىندە ۇسىنىس جاساعىم كەلەدى.
بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ديقاندار ءۇشىن وتە قولايلى. بىراق حالىق اراسىندا جەر كودەكسىنە جان-جاقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەندىكتەن, الىپقاشپا اڭگىمەلەر تاراپ كەتتى. دەسە دە ەلباسى تۋىنداعان ماسەلەنى دەر كەزىندە ەسكەرىپ, حالىققا ۇنامايتىن زاڭنىڭ قاجەتى جوقتىعىن ايتىپ, موراتوري جاريالادى. سونىمەن بىرگە, ەل ىشىندە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, حالىقتىڭ پىكىرىمەن ساناسۋ ماقساتىندا ارنايى كوميسسيا قۇرىلدى. ءوز باسىم جەر رەفورماسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق كوميسسيا مۇشەسى رەتىندە ەلباسىنىڭ بۇل قادامى وڭ شەشىم بولدى دەپ ەسەپتەيمىن.
تاسقىن جاپارقۇل,
«ەرنار» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى, جەر رەفورماسى بويىنشا كوميسسيا مۇشەسى الماتى وبلىسى, پانفيلوۆ اۋدانى