پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» دەپ اتالاتىن جولداۋىندا مىناداي تۇجىرىم بار: «اتا-بابالارىمىزدىڭ سان مىڭ جىلدان بەرگى اسىل ارمانى – تۇرمىسى باقۋاتتى, ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشقان, ۇرپاعى ەرتەڭىنە سەنىممەن قارايتىن باقىتتى ەل بولۋ ەدى. ءبىز ارمانداردى اقيقاتقا اينالدىردىق. ءماڭگىلىك ەلدىڭ ىرگەتاسىن قالادىق. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە حالقىمىز ماڭگىلىك مۇراتتارىنا قول جەتكىزە الدى». ەندىگى قاسيەتتى دە قاستەرلى مىندەت – قازاقتىڭ ماڭگىلىك عۇمىرى – ۇرپاقتىڭ ءماڭگىلىك بولاشاعىن باياندى ەتۋ.
ارينە, وسى تۇپكىلىكتى ماقساتقا قول جەتكىزۋدىڭ سان-الۋان جولى, ءار كەزەڭگە لايىق ءوزىنىڭ تاكتيكاسى بار. سول كوپ جولدىڭ ءبىرى ءارى قارابايىرى – تەك قازاقتىڭ عانا جوعىن جوقتاۋ. «مەن قازاقپىن, سوندىقتان قازاقتى عانا قولدايمىن. وزگە ۇلتتار قازاقتىڭ ىڭعايىمەن ءومىر ءسۇرىپ, جۇمىس ىستەۋى ءتيىس» دەگەن قاعيداتقا سۇيەنۋ. تومەنگى بۋىندا كەي تۇستا عانا ىسكە اسىرۋعا بولاتىن بۇل قاعيدات مەملەكەتتىك دەڭگەيدە ۇلكەن قانتوگىسكە الىپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ەلدەگى حالىقتىڭ ۇشتەن ءبىرىن قۇراپ وتىرعان وزگە ۇلت وكىلدەرى تىقسىرۋعا, تومەندەتۋگە شىداپ وتىرا بەرەتىن قارابايىر توبىر ەمەس, ءبىلىمدى, قاجىرلى, قازىرگى زامان ادامدارى. ال حالقىمىزدىڭ ىشكى بىرلىگى ساقتالماسا, تۇراقتى دامۋ جوسپارى تۋرالى ءسوز قوزعاۋىمىزدىڭ ءوزى قيسىنسىز. ول ءتۇسىنىكتى دە. ەلىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرسا, جەكە ادام قانشالىقتى ءساتتى ءومىر سۇرگەنىمەن, ول ءبارىبىر قورعانسىزدىڭ كۇنىن كەشەتىنى بەلگىلى عوي.
سونىمەن قاتار, قازىر كەيبىر ادامدار تەك قازاقجاقتاس (پروكازاحسكي) ساياسات جۇرگىزۋ كەرەك دەيدى. بۇل ءالى ساياسي ساۋاتىمىزدىڭ تومەندىگىنەن بولۋ كەرەك. تەك قازاقتىڭ عانا مۇددەسىن ەسەپكە الۋ, ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ دەموگرافيالىق, گەوساياسي جاعدايلارىنا سايكەس بەلگىلى دارەجەگە دەيىن عانا ورىندالۋى مۇمكىن ەكەندىگىن دە ۇمىتپاعانىمىز ءجون. دەمەك, بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ وزگە جولدارىن ىزدەستىرۋ كەرەك. سوندىقتان ەلباسى بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانىڭ ءبىرىن «بىرتەكتىلىك پەن بىرلىك» دەپ بەلگىلەپ, ونى ءىس جۇزىنە اسىرۋ ماقساتىندا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىنا ارنايى ەنگىزىپ وتىر.
تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن گورى, ونى ۇستاپ تۇرۋ الدەقايدا قيىن. بۇل – الەم كەڭىستىگىندە عۇمىر كەشكەن تالاي حالىقتىڭ باسىنان وتكەن تاريحي شىندىق. ءوزارا الاۋىزدىق پەن جان-جاققا تارتقان بەرەكەسىزدىك تالاي ەلدىڭ تاعدىرىن قۇردىمعا جىبەرگەن. ۋكرايناداعى قايعىلى جاعدايلار سونىڭ ايقىن ءبىر كورىنىسى. سول سەبەپتى ءبىز وزگەنىڭ قاتەلىگىنەن, وتكەننىڭ تاعىلىمىنان ساباق الا بىلۋگە ءتيىسپىز.
سونداي-اق, تاريحقا كوز جىبەرسەك, اتا-بابالارىمىز ەجەلدەن ەل بىرلىگىن, قارا قازان, سارى ۋىز بالانىڭ تىنىشتىعىن, اعايىننىڭ تاتۋلىعىن ماڭگى ماقسات تۇتقان. بۇگىندە وسى يگى نيەتتىڭ كونەكوز قاريالارىمىزدىڭ «ىمىرا – ءبىرلىگىمىزدەن ايىرماسىن» دەگەن باتاسىمەن جالعاسىپ جاتاتىنى دا تەگىن ەمەس. ەندەشە, ەلىمىزدىڭ سىرتقى جانە ىشكى قالىپتىلىعىن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ۇنەمى نازاردا بولۋى قاجەت.
مىنا جايتتى دا ەستە ۇستاعان ءلازىم. ادام ءوزىن جەگىدەي جەگەن ەگويستىك پيعىلدارىنىڭ ق ۇلى بولماس ءۇشىن, البەتتە, رۋحىن جەتىلدىرىپ وتىرۋى ءتيىس. مۇنىڭ تەك رۋحاني تازارۋعا بەت بۇرۋ ارقىلى عانا جۇزەگە اساتىنى انىق. بۇلاي بولماعان جاعدايدا ادامدار ءبىرىنىڭ ءومىرىن ءبىرى بۇزىپ, ەجەلگى ريمدىك دراماتۋرگ پلاۆت ايتقان, كەيىندەرى اعىلشىن فيلوسوفى توماس گوببس قايتالاعان «ادام ادامعا – قاسقىر» دەڭگەيىنە تۇسەدى. ياعني, جەكسۇرىن ادەتتەر جاۋلاپ الىپ, ادامدى تەرىس جولعا جەتەلەپ اكەتۋى ابدەن مۇمكىن.
مۇنداي ەسكەرتۋدىڭ نەگىزسىز ەمەستىگىن ءوز باسىم وتاندىق تەلەديداردىڭ بىرىنەن بەرىلگەن حاباردى كورگەندە كوزىم جەتتى. الماتى قالاسىنداعى ۇزىن جولداردىڭ بىرىندە الدەنەگە كەلىسپەي قالعان ەكى كولىك جۇرگىزۋشىنىڭ ۇرىس-كەرىسىنىڭ اياعى ءبىرىن ەكىنشىسىنىڭ كولىكپەن ادەيى قاعىپ كەتىپ, سۇلاتىپ سالعانىنا اكەلىپ سوقتى. ەڭ سوراقىسى, ءسال ءجۇرىپ بارىپ توقتاعان كولىك جۇرگىزۋشىسى وزىنەن ءجابىر كورگەن ازاماتقا كومەكتەسۋدىڭ ورنىنا, ءوز كولىگىنىڭ ادامدى سوققان جەرى مايىسىپ قالمادى ما ەكەن دەگەن ويمەن تەكسەرىپ بولعاننان سوڭ, تايىپ وتىرعانى بولدى.
بۇل وقيعانىڭ ادامداردى مەيىرىمدىلىككە, سابىرلىلىققا, كەشىرىمدىلىككە ۇندەيتىن قاسيەتتى رامازان ايىندا ورىن العانى, ارينە, ويلانتپاي قويمايدى. ءتۇپتەپ كەلگەندە, بۇل جاعداي ءبىزدىڭ ادامدىق بولمىسىمىز وتكىنشى قارەكەتتەن گورى, رۋحاني ءورىسىمىزدى كەڭەيتىپ, ماڭگىلىك باقىتقا جەتەلەيتىن ولشەمدەرگە مۇقتاج ەكەندىگىمىزدى ايقىنداپ بەرىپ وتىر. ءبىز رۋحاني دۇنيەمىزدى بەكەم ورنىقتىرا الا الساق قانا دىڭگەگى مىقتى مەملەكەت, قاۋقارلى دا قايراتى مول قوعام ورناتۋعا جول اشامىز. سوندا قىلمىسكەرلەر بۇعىپ, قىڭىرلار ىعىپ جۇرەر ەدى, جەمقورلار مەن پاراقورلار ازايىپ, جاعىمپازداردىڭ جاعى تالىپ, وزدەرىن وزگە جۇرتتان زور سانايتىن باستىقسىماقتاردىڭ كۇندەرى قاراڭ بولار ەدى. سونىمەن قاتار, رۋحاني ازىق قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردە ەرتەڭگى كۇنگە سەنىم مەن ءۇمىت ارتۋ ارقىلى ادامداردىڭ ارقاعا تۇسكەن اۋىر جۇگىن قينالماي كوتەرىپ شىعۋىنا سەپتىگىن تيگىزەتىنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون.
شىنداپ كەلگەندە, جامان ادام جوق, تەك قانا رۋحى اۋرۋعا شالدىققان (جامان قاسيەتتەر جابىسقان دەگەن ءسوز عوي) ادامدار بار. ابايدىڭ تاساسىندا تۇرىپ ايتاتىن بولسام: «اقىل شاڭ باسقان اينا ءتارىزدى. سول شاڭدى الىپ تاستايتىن الاقان سياقتى وعان دا رۋحاني كەمەڭگەرلىك, مەيىرىم, شاپاعات بەرۋ كەرەك». ولاي بولسا, ادامنىڭ جۇرەگىنەن يمان ورىن الىپ, كوكىرەگىندە ساقتالۋى ءتيىس. سوناۋ اتامزاماننان بەرى قاريالارىمىزدىڭ جاس وسكىندەرگە العىسىن «يماندى, ىرىستى بول», دەپ بىلدىرۋلەرى كەزدەيسوق ەمەس. ياعني, يماندى ىرىس-بايلىقتان جوعارى قويدى, سونى بالا ساناسىنا ءسىڭىردى. ءسويتىپ, بابالارىمىز ءوز مادەني-رۋحاني ورتاسىن قالىپتاستىردى, اينالاسىن ەستەتيكالىق-ىزگىلىكتى نەگىزدە يگەرۋگە ۇمتىلدى, ومىرلەرىن قىتىمىر زامانا سىنىنا بەيىمدەي ءبىلدى.
وسىنداي رۋحاني-مادەني ءمۇمكىندىكتەرىمەن قازاقتار حح عاسىرعا باتىل كىردى. مۇنىڭ ءوزى شىعىستانۋشى ءپوتانيندى «بۇكىل شەكسىز دە شەتسىز قازاق دالاسى ماعان ءان سالىپ تۇرعانداي» دەپ تامساندىردى. كەتبۇعانىڭ «اقساق قۇلان» كۇيى, قۇرمانعازى, تاتتىمبەت, ءداۋلەتكەرەي, سەگىز سەرى, مۇحيت, ءبىرجان سال, اقان سەرى, جاياۋ مۇسا, ءمادي, كەنەن ءتارىزدى ءداستۇرلى مۋزىكا ونەرىنىڭ الىپ شەبەرلەرىنىڭ شىعارمالارى ورىس عالىمىنىڭ وسى ءبىر ءسوزىنىڭ ءمانىسىن اشىپ قانا قويعان جوق, بۇلار, سونىمەن قاتار, ءبىزدىڭ رۋحاني دىڭگەگىمىزدىڭ مىقتىلىعىن جانە ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدىڭ بىردەن-ءبىر قۇرامداس بولىگى ەكەندىگىن كورسەتىپ بەردى.
ال قازاقتىڭ اۋىزشا تاريحىن تەرەڭ زەرتتەگەن اقسەلەۋ سەيدىمبەك «تابيعاتپەن ساناسۋدى ءومىر ءسۇرۋدىڭ كەپىلىنە اينالدىرعان كوشپەلىلەردىڭ الەۋمەتتىك ءومىرى ۇدايى قاتال سۇرىپتاۋدان ءوتىپ وتىرعانىن, ءناتيجەسىندە سوڭعى ەكى-ءۇش مىڭ جىل اياسىندا قازاق دالاسىنان جيىرماعا تارتا مەملەكەتتىك جارالىمنىڭ بوي كوتەرگەنىن» ايتا كەلىپ, «ساق, ءۇيسىن, قاڭلى, عۇن, تۇركى, ۇيعىر, قىرعىز, حازار, بۇلعار, اۋار, تۇركەش, قارلىق, قيماق, قىپشاق, قاراحان, سالجۇق, كەرەي, نايمان, موعول, التىن وردا, اق وردا, قازاق حاندىعى سياقتى داۋلەت, ۇلىس, قاعانات, ەل, حاندىق, سۇلتاندىق, وردا, اۋلەت دەپ اتالعان مەملەكەتتىك جارالىمدار قازاق دالاسىنداعى ەتنوساياسي, ەتنوالەۋمەتتىك جانە ەتنومادەني ۇدەرىستەردىڭ مىڭداعان جىلدارعا سوزىلعان ساباقتاس تاريحىن قۇراعانىن» شەجىرەلىك دەرەكتەرمەن نەگىزدەپ بەردى. سونداي-اق, قازاق حالقىنىڭ تاريحى ەڭ الدىمەن رۋلار مەن تايپالار تاريحىن زەردەلەۋ ارقىلى عانا ءتۇسىندىرىلەتىنىن, ال قازاق حاندىعىنىڭ (مەملەكەتتىلىگىنىڭ) تاريحى رۋلار مەن تايپالاردىڭ ءوزارا كىرىگۋى بارىسىندا قالىپتاسقان ىشكى جانە سىرتقى ساياسي-الەۋمەتتىك ۇدەرىستەردىڭ ناتيجەسى بولىپ شىعاتىنىن» ايتىپ تا, جازىپ تا كەتتى.
سونىمەن بىرگە, ەلباسىنىڭ ۇلىتاۋ تورىندەگى تولعاۋىندا اسانقايعى, الاشا حان, جوشى حان, بولعان انا, باتۋ حان, ەدىگە, توقتامىس, ءامىر تەمىر, كەرەي مەن جانىبەك, قاسىم حان, تاۋكە حان, ابىلاي حان, كەتبۇعا, باراق, تولە, قازىبەك جانە ايتەكە بيلەر, بوگەنباي, قابانباي, كەنەسارى سياقتى ەل باستاعان كوسەمدەر, ءسوز باستاعان شەشەندەر, قول باستاعان باتىرلار ومىرلەرى جايلى وسكەلەڭ ۇرپاق ساناسىنا ءسىڭىرۋ كەرەكتىگىن ەرەكشە اتاپ وتكەنى بەلگىلى. سوندىقتان دا كەشە عانا ەلىمىزدە كەڭ كولەمدە قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىق مەرەيتويى جان-جاقتى اتاپ ءوتىلدى. ودان ۇتپاساق, ۇتىلعانىمىز جوق.
جالپى, رۋحاني ازىقتىڭ تامىرى سوناۋ تۇركى داۋىرىنەن باستاپ, قازاق حاندىعى مەن قارا ءسوزدىڭ مايىن ىشكەن اقىن-جىراۋلار, بي-شەشەن مەن باتىرلار, ۇلتتىق مادەنيەت پەن ادەبيەتتەن تارالسا, قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا جاستارىمىز حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى جيناقتالعان باي تاجىريبەسىن, رۋحاني قۇندىلىقتارىن تەلەديدارلاردان, گازەت-جۋرنالداردان, ينتەرنەتتەن جانە باسقا دا الەۋمەتتىك اقپارات كوزدەرىنەن الۋدا. وسىلايشا, ۇلتتىق ءپاتريوتيزمدى ورىستەتە كەلىپ, حالقىمىزدىڭ ەجەلگى سالت-داستۇرلەرىن ساقتاپ, تانىپ بىلۋگە جول اشىلۋدا.
بۇل ورايدا, قازاقي جاقسى ادەت-عۇرىپتاردى زامان تالابىنا ساي قايتا جاڭعىرتا وتىرىپ, ونى جەتىلدىرۋ جولىندا, قازاقستاندىق جالپى ازاماتتىق سايكەستەندىرۋدى قالىپتاستىرۋدا جانە ەلدىڭ كوپ مادەنيەتتى الەۋەتىن دامىتۋ باعىتىندا الىسقا ات ايدالماسا دا ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلۋدا. ماسەلەن, «قازاقستان» تەلەارناسى ەل تاريحىندا تۇڭعىش رەت تازا قازاق تىلىندە حابار تاراتىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا ەرتە باستان تاربيە بەرۋ, ءتىل ۇيرەتۋ, ونەگە كورسەتۋ ءتارىزدى شارالاردى قولعا الا باستادى. ىزگىلىكتىڭ ءنارلى ءدانىن ۇلتتىڭ بويىنا سەبۋدە وزگە دە رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى «مادەني مۇرا» جانە تاعى باسقا رۋحاني-تانىمدىق باعدارلامالار اياسىندا ناقتى جۇمىستار اتقارۋدا.
تەلەراديو اۋديتورياسىنىڭ كولەمى دە ۇلعايا تۇسۋدە. ماسەلەن, «حابار» تەلەارناسىنىڭ اۋديتورياسى 98,67 پايىزدى قۇراسا, «قازاقستان» – 98,63 جانە «ەۋرازيا» ءبىرىنشى ارنا» 87,77 پايىزدى قامتيدى. قازاق راديوسىنىڭ تىڭدارماندارى 88,74 پايىز بولسا, «شالقار» راديوسى 61,31 پايىزدى قۇرايدى. مەملەكەتتىك ەمەس كتك, نتك, «7-ارنا», «استانا» ءتارىزدى تەلەارنالاردىڭ كورەرمەندەرى 8-9 ميلليون شاماسىندا. ال, Internet Worzld Stats دەرەگىنە سايكەس, قازاقستاندا ينتەرنەت پايدالانۋشىلار سانى 2,3 ميلليون ادامعا جەتكەن.
ارينە, بۇگىندە سىرتتان قاپتاي ەنىپ جاتقان ارقيلى جات باعىتتار مەن كەيبىر راديو-تەلەحابارلارداعى ناپسىقۇمارلىق, دۇنيەقوڭىزدىق, قاتىگەزدىك پيعىلداردى ناسيحاتتاۋ ارەكەتتەرى دە جوق ەمەس. سوندىقتان, كەلەر ۇرپاقتىڭ ساناسىنا كەرى اسەر ەتەتىن وسىنداي اقپاراتتاردى زاڭدىلىق تۇرعىدان رەتتەۋ كەرەك. باق ارقىلى رۋحاني ازىق بولىپ سانالاتىن, تاربيەلى ۇرپاق وسىرۋگە ىقپال ەتەتىن باعدارلامالاردىڭ, اقپاراتتاردىڭ كوپتەپ بەرىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ كۇن ءتارتىبىنىڭ باستى ماسەلەسى بولۋى قاجەت.
سونداي-اق, ماقالا باسىندا ايتىلعانداي, جۇرەك تازالىعىنا كوپ نارسە بايلانىستى. وسى رەتتە, جۋرناليستەرمەن كەزدەسۋلەردىڭ بارىسىندا ولاردىڭ نازارلارىن ءوزىمنىڭ مىنا ءبىر پايىمدارىما اۋدارىپ تا ءجۇرمىن. ورايى كەلىپ تۇرعاندا سولاردىڭ ءبىرلى-ەكىسىن تىلگە تيەك ەتە كەتەيىن.
سوناۋ 1989 جىلى ماسكەۋدە ش.ايتماتوۆتىڭ «جان پيدا» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى بارىسىندا سان ءتۇرلى پىكىرلەر ايتىلىپ, كەش سوڭىنا تامان ءبىر وقىرماننىڭ «رومان اياقتالماي قالعان سياقتى» دەگەن ساۋالىنا شىڭعىس تورەقۇل ۇلى: «بارلىق سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ مۇمكىن ەمەس. مەن بۇل كىتاپتا اق پەن قارانىڭ كۇرەسىن كورسەتۋگە تىرىستىم. ەگەر ءسىز سونى بايقاساڭىز جانە اق جاعىن تاڭداساڭىز, مەن ماقساتىم ورىندالدى دەپ بىلەمىن», دەگەن جاۋابىن العا تارتتى.
كەلەسى ءبىر عيبراتتى اڭگىمە مىناعان سايادى. «الەم نەدەن باستاۋ الادى؟» – دەگەن سۇراققا عۇلاما «سەنىڭ ەكى كوزىڭنەن» دەپ جاۋاپ قاتادى. ءيا, كوزدىڭ نەگىزگى مىندەتى – كورۋ. بىراق ونىڭ نەنى جانە قالاي كورەتىنى – ءوز الدىنا ۇلكەن فيلوسوفيالىق ءبىر تىلسىم دۇنيە. بىرەۋ ءۇشىن, ماسەلەن, وت ءومىردىڭ شىراعى بولىپ تانىلسا, باسقاعا ول اقىرزاماننىڭ بەلگىسى رەتىندە قابىلدانۋى مۇمكىن. ءبىر نارسە ايقىن: دۇنيەگە, ومىرگە, ادامدارعا ءبىر اللانىڭ كوزىمەن قاراۋ كەرەك. بىراق جاراتۋشىنى ەشكىم كورگەن جوق, ونى تولىق تۇيسىنگەن ەمەس. سوندىقتان بارلىق نارسەگە ءتاڭىرىمىزدىڭ ادامعا بەرگەن ۇيات كوزىمەن قاراعان ءجون سەكىلدى.
وسىندايدا بالالىق شاعىم ەسىمە تۇسەدى. ءوزىنىڭ تالايلى تاعدىرىندا اۋىر تۇرمىستىڭ ءدامىن ءبىر كىسىدەي تاتىپ, جاقسىنى دا, جاماندى دا ءبىراز كورگەن مەنىڭ اتا-انام ءبىزدىڭ بويىمىزعا كىسىلىكتىڭ ىزگى قاسيەتتەرىن سىڭىرۋگە ۇمتىلدى. كەيىن بايقاعانىمداي, كۇن سايىنعى كوزگە ونشا كورىنە بەرمەيتىن قاراپايىم ادامداردىڭ ءىس-ارەكەتتەرى, شىنداپ كەلگەندە, جوعارى ادامگەرشىلىكتىڭ ۇلگىسى ەكەن جانە وعان الدەنەشە مارتە كوزىم جەتتى.
ءالى ەسىمدە, وتكەن عاسىردىڭ الپىسىنشى جىلدارىنىڭ ورتاسىندا بىزدەن تەمىرجولمەن ارنايى ۆاگوندارعا ارتىپ, باسقا ايماقتارعا بۋىلعان ءشوپتى جونەلتۋ قاجەت بولدى. بۇل جۇمىسقا ءبىراز ادام جەگىلدى, ال اقىسىنا سول ءشوپ بەلگىلەندى (شارت بويىنشا بەرىلۋگە ءتيىس ءشوپتىڭ مولشەرى تيەلگەن ۆاگوننىڭ سانىنا بايلانىستى بولدى). ەل بولعان سوڭ ءارتۇرلى ادامدار بار. بىرەۋلەر ۆاگوننىڭ بەت جاعىن عانا قالقايتىپ, ارتىق ءشوپ الۋ ءۇشىن قۋلىققا باردى. ءبىزدىڭ دە وسىنداي تىرلىكتەرگە باستايتىن ارەكەتىمىزدى اكەم تىيىپ تاستاپ وتىراتىن, ال ءوزى ۆاگونداردى كەنەرەسىنە دەيىن نىعىزداپ تولتىراتىن. اكەمنىڭ سونداعى «بىرەۋدى الداساڭ, وبالىنا قالاسىڭ, بۇدان وتكەن كۇنا جوق. ادامدى الداۋعا بولار, قۇدايدى الداي المايسىڭ!» – دەگەن سوزدەرى ماڭگى ەسىمدە قالىپتى.
ءيا, ار-وجدانمەن ءومىر ءسۇرىپ, قوعام يگىلىگى ءۇشىن ەڭبەك ەتۋگە نە جەتسىن. ەندەشە, جۇرەگىمىزدە تەك ۇيات ۇيالاپ, ول قاي ۋاقىتتا دا اق جاعىندا بولسىن! سوندا عانا ءبىز رۋحىمىز بەرىك, سانامىز سەرگەك ۇلت رەتىندە قازىرگى داعدارىس سالدارىن ويداعىداي ەڭسەرىپ قانا قويماي, ودان بۇرىنعىدان دا بەكەمدەنىپ شىعامىز, ءسويتىپ, وركەنيەت الەمىندە ورەسى بيىك, ءورىسى كەڭ ۇلى مەملەكەتكە – ماڭگىلىك ەلگە اينالامىز. ولاي بولسا, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ماتەريالدىق يگىلىكپەن ەگىز قاتار الىپ ءجۇرۋ ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز ەكەندىگىن تۇيسىنگەنىمىز ءجون.
كەنجەبولات جولدىباي,
ساياساتتانۋشى
استانا