سەرىك ءپىرنازار.
كەيدە كۇندەلىكتى ابىر-سابىرمەن ءبىر كەزدەرى كوڭىلىڭدى كەرەمەت كوركەيتكەن, سەزىمىڭدى ەل-سەل ەتكەن, جۇرەگىڭدى الىپ-ۇشىرعان, كوكىرەگىڭدى قۋانىش بولىپ كەرنەگەن ەرەكشە ءبىر ەستە قالارلىق دۇرەگەي دەرەكتەردىڭ ءوزى قاپەلىمدە جادىڭا ورالماي قالىپ جاتادى. بۇعان, شاماسى, جاسىمىزدى ۇلعايتا تۇسكەن, كۇندەلىكتى قاربالاسىمىزدى ارتتىرىپ جىبەرگەن الماعايىپ ۋاقىت قانا ەمەس, ءوزىمىز دە كىنالى شىعارمىز. ايتپەسە, كەڭەس وداعى فۋتبولى تاريحىندا ەۋروپانىڭ كلۋبتىق دەڭگەيدەگى الامان جارىستارىندا ەكىنشى بولىپ عالامات جەڭىسكە جەتكەن, 1981 جىلدىڭ مامىرىندا گدر-دىڭ «كارل تسەيسس» كومانداسىمەن وتكەن تارتىستى تالاستا كۋبوك يەلەرى كۋبوگىن جەڭىپ العان ءتبيليسيدىڭ «دينامو» كومانداسىنىڭ ۇتىسى بۇكىل جاستىق شاعىن سپورتتىڭ ءبىراز تۇرىنە جانكۇيەر بولۋمەن وتكىزگەن ءبىزدىڭ قاپەرىمىزدەن شىعا قوياتىن قاتارداعى كوپ وقيعانىڭ ءبىرى ەمەس ەدى.
مۇنى ايتامىز-اۋ, بۇدان بۇرىن, 1972 جىلعى مامىردا شوتلانديانىڭ «گلازگو رەيندجەرس» كومانداسىمەن وينالعان كۋبوك يەلەرى كۋبوگىنىڭ فينالدىق كەزدەسۋىندە 2:3 بولىپ جەڭىلىپ, تۇعىرعا كوتەرىلەر تەپكىشەككە قارىس قادام جەردە توقتاپ قالعان ماسكەۋدىڭ «ديناموسىنىڭ» جاقسى جەتىستىگىن دە, 1975 جىلدىڭ كوكتەمىندە الدىمەن چەمپيوندار كۋبوگىنا, سودان سوڭ سۋپەركۋبوكقا قول جەتكىزگەن كيەۆتىڭ «ديناموسىنىڭ» سۇراپىل ويىندارىن دا ءالى-ازىرگە ۇمىتا قويماساق كەرەك.
ال تبيليسيلىك تەڭبىل دوپ تارلاندارىنىڭ وسىناۋ وراسان زور جەڭىسىنە بيىلعى 13 مامىردا تابانى كۇرەكتەي 35 جىل تولدى. ءيا, 1981 جىلدىڭ وسى كۇنى بۇكىل كەڭەس فۋتبولى ءۇشىن ناعىز اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلعان شادىمان شاتتىقتى مەرەكە بولدى. بۇعان دەيىن كيەۆتىكتەر چەمپيوندار كۋبوگىن ۇتىپ العان بولسا, بۇل جولى ولاردىڭ تبيليسيلىك ارىپتەستەرى كۋبوك يەلەرى كۋبوگىنا يەلىك ەتتى. ەكەۋى دە ءوز كۋبوكتارى بويىنشا جەڭىمپاز اتانعان وداق فۋتبولىنداعى ءبىرىنشى كوماندا بولدى.
كونەكوز جانكۇيەرلەر سول كۇنگى اسىپ-تاسىعان قۋانىشتىڭ شالقىعان شاعىن ءالى ۇمىتپاعان بولار. ولار دراماتيزمگە تولى شيەلەنىستى ماتچتىڭ كەلىستى كورىنىستەرىن كوز الدىنا ەلەستەتە الاتىن شىعار. وندا باتىس گەرمانيانىڭ ديۋسسەلدورف قالاسىنداعى «راينشتاديون» سپورت ارەناسىنان رەپورتاج جۇرگىزىپ تۇرعان گرۋزين كوممەنتاتورى كوتە (كونستانتين) ماحارادزەنىڭ سوڭعى ساتتە: «پرەدستاۆليايۋ, چتو سەيچاس تۆوريتسيا ۆ ستوليتسە گرۋزي - تبيليسي» دەپ ايتىلعان فرازاسى دا كوپ ادامنىڭ ساناسىندا جاڭعىرىعىپ قالعانى انىق.
كەيىن جازىلعانداي, سول كۇنى ءتبيليسيدىڭ جاسى مەن كارىسى, ەركەگى مەن ايەلى – ءبىرى قالماي كوشەگە شىعىپ, تاڭ اتقانشا جەڭىستى تويلاپ شىعىپتى. باقىتتان بەتتەرى بال-بۇل جايناعان جۇرت ءبىرىن-ءبىرى قۇتتىقتاپ, قۋانىشتان جۇرەكتەرى جارىلارداي بولىپ جۇرگەن. رەسپۋبليكا ورتالىعىنداعى رۋستاۆەلي داڭعىلى بويىندا شاراپقا تولى قۇمىرالارىن الىپ شىعىپ, جۇرگىنشى بىتكەننىڭ بارىنە سىيلاپ تۇرعان ەر كىسىلەردە ەسەپ جوق. ودان كوشە جاعالاپ جۇرگەن جاياۋ جۇرگىنشى دە, ماشينا ايداپ بارا جاتقان جۇرگىزۋشى دە ءدام تاتىپ ءوتىپ تۇرعان. وسىلاردىڭ ءبارىن سىرتتاي باقىلاپ تۇرعان ميليتسيونەرلەر ەشكىمدى دە توقتاتپاعان, ەشكىمگە دە ەسكەرتۋ جاساماعان. سەبەبى, جۇرت تا باسقا ەشقانداي ابەس, وعاش قىلىقتار كورسەتپەگەن. سول كۇنى تۇندە جول ەرەجەسىن بۇزعان ءبىر شوفەر دا تابىلماپتى, ەشكىم ءبىر-بىرلەرىنە ەجىرەيە قاراسپاپتى. جۇرتتىڭ ءبارى بۇل كۇنى ءبىر-بىرلەرىنە ەرەكشە مەيىرىمدى بولىپتى...
اتى اڭىزعا اينالعان جاتتىقتىرۋشى نودار احالكاتسيدىڭ شاكىرتتەرى تۋرنيردەگى بارلىق ماتچتارىن جوعارى دەڭگەيدە وتكىزدى. «دينامو» ءبىرىنشى راۋندتا گرەكيانىڭ «كاستوريا» كومانداسىمەن وتكىزگەن كەزدەسۋىنىڭ ءبىرىنشىسىن قوناقتا 2:0 ەتىپ ۇتىپ كەلىپ, ءوز الاڭىندا 0:0 ەسەبىمەن تەڭ وينادى. ەكىنشى راۋندتا انگليانىڭ «ۋوتەرفوردىمەن» ۇشىراسىپ, قارسىلاستارىن ءوز الاڭىندا 1:0 ەتىپ جەڭىپ, تبيليسيدە 4:0 ەتىپ تالقاندادى. كوماندانىڭ بۇدان كەيىنگى قارسىلاسى دا اعىلشىن كلۋبى بولدى. شيرەك فينالدىق ەكى ماتچتىڭ قورىتىندىسىندا دا «دينامونىڭ» مەرەيى ۇستەم شىقتى. اتاپ ايتقاندا, «ۆەست حەم يۋنايتەدتى» سىرت الاڭدا 4:1 ەتىپ تىزە بۇكتىرىپ, تبيليسيدە 0:1 ەسەبىمەن ۇتىلدى. دەگەنمەن, وسى بەلەستەن اسقاننان كەيىن گرۋزين فۋتبولشىلارىنىڭ العا قويعان ماقساتتارىنىڭ جوعارى ەكەنى ايقىندالىپ قالدى.
مۇنى «دينامو» گوللانديانىڭ 11 دۇركىن چەمپيونى – روتتەردامنىڭ «فەيەنوورد» جاساعىمەن وتكىزگەن جارتىلاي فينالدىق كەزدەسۋلەرىندە انىق اڭعارتتى. بۇل جولى «دينامو» ءوز الاڭىندا 3:0 ەتىپ جەڭدى دە, سىرتتا 0:2 ەسەبىمەن ەسە جىبەرىپ الدى. وسى ەكى ويىننىڭ قورىتىندىسى بويىنشا فينالعا شىقتى.
كۋبوك جولىنداعى سوڭعى شايقاس وتە تارتىستى ءوتتى. ونىڭ ءبىرىنشى تايمى قارسىلاستاردىڭ ەسەپ اشۋلارىنا مۇمكىندىك بەرمەدى. ال ەكىنشى تايمنىڭ 63-مينۋتىندا نەمىستەر ءبىرىنشى بولىپ ەسەپ اشىپ كەتتى. ونى جارتىلاي قورعاۋشى گەرحارد حوپپە ءتۇسىردى. بىراق گرۋزيندەر جەڭىلۋشىلەر ەسەبىندە كوپ جۇرمەدى. ارادا نەبارى 4 مينۋت وتكەندە, شابۋىلشى ۆلاديمير گۋتساەۆ تارازى باسىن تەڭەستىردى. بۇدان كەيىن ۆيتالي داراسەليانىڭ ايى وڭىنان تۋدى. ول 86-مينۋتتا قارسىلاستار قاقپاسى الاڭىندا ەكى بىردەي قورعاۋشىنى الداپ ءوتىپ, دوپتى گولكيپەردىڭ وڭ جاق ءبۇيىرىن الا زىرلاتتى. گول!
مۇنى كوتە ماحارادزە بىلاي دەپ جەتكىزدى: «داراسەليا. ۆوشەل ۆ شترافنۋيۋ! نۋ, موجنو بيت! وبۆەل ۆتوروگو, ۋدار پو ۆوروتام - گول! گول!! گول!!! ۆيتالي داراسەليا زا تري س پولوۆينوي مينۋتى دو كونتسا ۆسترەچي زابيۆاەت مياچ ۆ ۆوروتا «كارل تسەيسسا». ۆەليكولەپنو! دۆۋح وبۆەل, ي نيزوم ۆ پراۆىي نيجني وت ۆراتاريا ۋگول ۆيتالي داراسەليا ۆىۆوديت ۆپەرەد ديناموۆتسەۆ تبيليسي».
ال سوڭىنان گرۋزين كومەنتاتورى تاعى بىلاي دەدى: «رازداەتسيا سۆيستوك ريكاردو لاتانتسي, ۆوزۆەششايۋششي و توم, چتو تبيليسسكوە «دينامو» پولۋچيلو كۋبوك وبلاداتەلەي كۋبكوۆ».
«دينامو» ساپىندا بۇل جەڭىستى قاقپاشى وتار گابەليا, قورعاۋشىلار تاماز كوستاۆا, الەكساندر چيۆادزە, نودار حيزانيشۆيلي, گەورگي تاۆادزە, جارتىلاي قورعاۋشىلار ۆيتالي داراسەليا, زاۋر سۆانادزە, تەنگيز سۋلاكۆەليدزە, داۆيد كيپياني, نۋگزار كاكيلاشۆيلي, شابۋىلشىلار ۆلاديمير گۋتساەۆ, راماز شەنگەليا الىپ بەردى.
وسى ساتتەر قازىر جادىمىزدا قايتا جاڭعىرىپ وتىر.
ءبىز بۇلاردىڭ ءبارىن نەگە ەسكە الىپ وتىرمىز؟ بىرىنشىدەن, بۇل جەڭىس ءبىزدىڭ بارىمىزگە ورتاق ەدى. سوندىقتان ونى ەشقاشان ۇمىتۋعا بولمايدى. ەكىنشىدەن, قازىر ەۋروپا كۋبوكتارى جولىنداعى شايقاستارعا قاتىسىپ جۇرگەن قازاقستان كوماندالارىنا وسى جەڭىستىڭ جۇعىستى بولعانىن قالايمىز. ەندى ءبىزدىڭ دە كەيىن ەسكە الىپ جۇرەتىن وسىنداي جەڭىستەرىمىز كوپ بولسىن.
https://youtu.be/LcYwLV_1NMI