ينتەگراتسيانى كەڭەيتەدى, ينۆەستيتسيانى كوبەيتەدى
جاقىندا قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ باستاعان قۇرامىندا «توبىل» اكك وكىلدەرى, ءىرى ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى باسشىلارى بار وبلىس دەلەگاتسياسى تاتارستاندا بولىپ قايتتى. تۋىسقان تاتار ەلى ەكونوميكاسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى وڭدەۋ ءوندىرىسىنىڭ, قۇس شارۋاشىلىعىنىڭ جانە ماشينا جاساۋ ءوندىرىسىنىڭ دامۋ قارقىنى ەرەكشە. ولاردا ۇيرەنەتىن ۇردىستەر جەتكىلىكتى. وبلىس دەلەگاتسياسىنىڭ ماقساتى دا وزىق تەحنولوگيالارمەن تانىسۋ, ەكىجاقتى الىس-بەرىسكە كەلىسىم جاساۋ بولاتىن. ەكى كۇندىك ساپاردا قوستانايلىقتار «اق بارس» قۇس شارۋاشىلىعى كەشەنى» ءبىرلەستىگىنىڭ لايشەۆ فيليالىندا, «مايسكي» جىلىجاي كومبيناتىندا, «فورد سوللەرس» اۆتوموبيل زاۋىتىندا بولدى. «قازان» اگروونەركاسىپتىك پاركى ناعىز يننوۆاتسيالىق وڭدەۋ جۇيەسى بولىپ تابىلادى.
5 مىڭ شارشى مەتر اۋماققا 8 شاعىن وڭدەۋ تسەحى ورنالاسقان, مۇندا بارلىق سانيتارلىق نورمالار ساقتالعان, ولار اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمدەرىن وڭدەۋمەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەرگە جالعا بەرىلەدى. سوندا بيزنەسىن باستاعان ولاردىڭ شىعىنى وتە از بولادى. ءوندىرىلگەن ءونىم ساۋداعا وسى جەردەن تىكەلەي شىعارىلادى. اۋىل شارۋاشىلىعى ونەركاسىبى پاركىنىڭ ديرەكتورى ولەگ ۆلاسوۆتىڭ ايتۋىنشا, وسىندا ۇيىمداستىرىلعان ساۋدا الاڭىنىڭ ارقاسىندا تۇتىنۋشىعا ءونىم بازار باعاسىنان 20 پايىزعا ارزان بولىپ جەتەدى. تاتارستاننىڭ باسقا قالالارىندا دا وسىنداي كەشەننىڭ كىشىگىرىم تۇرلەرىن اشۋ ويدا بار ەكەن. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ مەن ونى ساتۋدا پروبلەمالى ماسەلەلەرى ءالى دە جەتكىلىكتى قوستاناي وبلىسى ءۇشىن تاتار اعايىنداردىڭ مىنا تاجىريبەسى ءۇيرەنەتىن-اق ءۇردىس ەكەن.
قوستاناي وبلىسىندا ەكى يندۋستريالىق ايماق قۇرىلىسىنىڭ باستالۋىنا جانە وندا ءوندىرىستىك ونەركاسىپتى كەڭەيتۋ, اسىرەسە, اۆتوموبيل بولشەكتەرى كاسىپورنىن قۇرۋ ماقساتىنا وراي, تاتارستانداعى يندۋستريالىق پارك تاجىريبەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولىندى. سونىمەن قاتار, وبلىس باسشىلىعى مەن بيزنەس-قۇرىلىم وكىلدەرى تاتارستانداعى «حيمگراد» تەحنوپوليسىن, «الابۇعا» ەرەكشە ەكونوميكالىق ايماعىن جانە جۇمىسىن زاماناۋي تەحنولوگيا سالاسىنا قاراي بۇرعان ءىت-پاركىن, «ماستەر» يندۋستريالىق ايماعىن ارالاپ كوردى. مۇنىڭ بارلىعى دا مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنىڭ تاماشا مىسالى بولىپ تابىلادى.
مەملەكەت تاراپىنان پارك اۋماعىندا بيزنەستىڭ دامۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعان, ياعني كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىم, كولىك لوگيستيكاسى, رەزيدەنتتەر ءۇشىن سالىق جانە كەدەندىك جەڭىلدىكتەر تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. وسىلايشا, ايماق ءۇشىن ءداستۇرلى ءوندىرىس سالالارىن ساقتاۋ, اسىرەسە, شەتەلدىك كومپانيالار ءۇشىن بيزنەس كليماتتى جاقسارتۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە ىنتىلاندىرۋ, جۇمىس ورىندارىن اشۋ, بيۋدجەتكە قارجى ءتۇسىرۋ سياقتى بىرنەشە ماسەلە قاتارىنان شەشىمىن تاپقان. مۇنداي ماسەلەلەردىڭ بارلىعى دا قوستاناي وبلىسى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنى داۋسىز. ءوندىرىس نىساندارىن ارالاعان كەزدە قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ پەن تاتارستان پرەمەر-ءمينيسترى يلدار حاليكوۆ بولاشاقتاعى ناقتى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
ساپار اياسىندا ارحيمەد مۇحامبەتوۆ تاتارستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رۋستام ميننيحانوۆپەن كەزدەستى. تاتارستان پرەزيدەنتى قازاق پەن تاتاردىڭ رۋحاني بايلانىسى عاسىرلار تەرەڭىنە كەتەتىنىن اتاپ ءوتتى جانە تۋىسقان حالىقتار اراسىنداعى ىنتىماقتى نىعايتۋ ءۇشىن كوپ جۇمىس اتقارىپ كەلە جاتقان قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
تاتارستاندا قازاقستانمەن بىرلەسكەن 36 كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق, تاتارستاننىڭ «تاتنەفت», «كاماز», قازان تىكۇشاق زاۋىتى, «كەر-حولدينگ», زەلەنودول كەمە جاساۋ زاۋىتى, سەرگو اتىنداعى زاۋىت سەكىلدى ءىرى كاسىپورىندار قازاقستاندا دا بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى.
«بىزدە ماشينا, تىكۇشاق قۇراستىرۋ, مۇناي ونەركاسىبى سالاسىندا بىرلەسكەن جوبالار كوپ. اگروونەركاسىپ سەكتورىندا, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەپ, ساتۋ سالاسىندا قوستاناي وبلىسىمەن ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەيمىز دەپ ويلايمىن. ارينە, وبلىستىڭ مينەرالدى شيكىزات بايلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, ىنتىماقتاستىقتىڭ يندۋستريالىق مۇمكىندىگىن دە قاراستىراتىن بولامىز», دەدى تاتارستان پرەزيدەنتى. سونىمەن قاتار, ول مادەنيەت جانە ءبىلىم سالاسىنداعى بايلانىستاردىڭ دا نىعاياتىنىن اتاپ ءوتتى.
ءوز كەزەگىندە قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى بۇل كەزدەسۋدى ەكىجاقتى ينتەگراتسيانىڭ جارقىن ۇلگىسى ەكەنىن ايتتى. ول قوستاناي وبلىسى قازاقستاننىڭ اگرارلىق-وندىرىستىك ايماعى ەكەنىن ايتا كەلىپ, وبلىس اكىمى سوڭعى جىلدارى ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن وڭدەۋ سالاسىن دامىتۋعا بەت بۇرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. وبلىستا جۇزەگە اسىرۋعا جوسپارلانعان جوبالاردى, وبلىستىڭ ينۆەستيتسيالىق بولاشاعى زور ايماقتارىمەن تانىستىرعان وبلىس اكىمى تاتارستاندىق كومپانيالاردى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.
ايتقانداي, جىل باسىندا قازان قالاسىندا «توبىل» اكك مەن تاتارستان ينۆەستيتسيالىق اگەنتتىگىنىڭ اراسىندا وبلىسقا ينۆەستيتسيا تارتۋ ءجونىندەگى ىنتىماقتاستىق كەلىسىمگە قول قويىلعان بولاتىن. جەرگىلىكتى بيزنەستى قولداۋ جانە شەتەلدىك كومپانيالاردى تارتۋ ءتاجىريبەلەرىن ۇيرەنۋ ءۇشىن ولاردى قاراۋ, تانىسۋ ماڭىزدى.
«ءبىز ءوندىرىس كولەمىن ۇلعايتۋ مەن وزىمىزدەگى ەكولوگيالىق تازا ءونىمنىڭ ەكسپورتتىق گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ۇسىنىستى قاراۋعا دايىنبىز», دەدى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ.
تاتارستان دەلەگاتسياسىنىڭ الداعى ۋاقىتتا قوستانايعا جاۋاپ ساپارى بولادى.
ءنازيرا جارىمبەتوۆا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي