رەداكتسيا تاڭداۋى
COVID-19: تولقىنعا توسقىن بولا ما؟
قازىر رەسەي فەدەراتسياسىندا COVID-19-عا شالدىعۋ قارقىنى الاڭداتارلىقتاي كۇيدە. سول سەبەپتى فەدەراتسيا قۇرامىنداعى بارلىق وبلىستاردىڭ ۇكىمەتتەرى شەكتەۋ شارالارىن قاتاڭداتىپ جاتىر. وقۋ ورىندارى قاشىقتان ءبىلىم بەرىپ, كوپشىلىك جينالاتىن ورىندارعا بارۋدى ازايتىپ, قوعامدىق كولىكتەردە بارىنشا ساقتىق شارالارىن ۇستانۋ ەسكەرتىلگەنىمەن, جاعدايدىڭ وڭالاتىن ءتۇرى كورىنبەيدى. ءتىپتى قوعامدىق كولىكتەردە ماسكا مەن قولعاپ كيمەگەنى ءۇشىن ايىپپۇل تولەتۋ دە ادامداردىڭ بەيجايلىعىنا توقتاۋ بولا الماي تۇر. بارلىق سالاعا تىرناعىن باتىرعان ىندەتپەن كۇرەستە قوسىمشا اۋرۋحانالار سالىنىپ, كوپتەگەن ەمدەۋ ورىندارى قايتا جابدىقتالىپ جاتىر. ماسەلەن, سانكت-پەتەربۋرگتەگى ىندەتپەن كۇرەسكە بەيىمدەگەن, ارداگەرلەرگە ارنالعان اۋرۋحاناعا ءبىر كۇندە 40 پاتسيەنت تۇسكەن.
14 قازان, 2020
كارانتين ءتارتىبى قاتاڭ قاداعالانادى
كوپتىڭ كوڭىلىن ەكىۇداي پىكىردىڭ ەلەسى كەزىپ ءجۇر. وعان سەبەپ, الەم جۇرتشىلىعىن ابىگەرگە سالعان دەرتتىڭ ەكىنشى تولقىنى ەلىمىزدە ورىن الا ما, الماي ما دەگەن ساۋال. قايعى مەن ۋايىمدى قاتار الىپ كەلگەن ىندەتتىڭ قايتالانباعانى ابزال عوي, ارينە. دەي تۇرعانمەن كەزبە دەرت كەيبىر ەلدەردە ەكىنشى مارتە قىلاڭ بەرىپ جاتقانى بايقالادى. الىسقا اۋىز سالماي-اق ەلوردامىزداعى احۋالعا توقتالىپ كورسەك.
14 قازان, 2020
تەمىرتاۋدىڭ تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە اشىلعان كورمەنىڭ تورىنەن كونە جادىگەر – قۇران كىتابى ورىن الدى. وتكەن عاسىردىڭ باسىندا جارىق كورگەن قاسيەتتى مۇرانى مۇراجايعا وسىدان 20 جىل بۇرىن مەشىتتىڭ نايب يمامى ءابدۋالي اسانوۆ تاپسىرعان ەكەن.
14 قازان, 2020
ەۋروپانىڭ سىرتقى ساياساتتاعى ۇستانىمى
«Egemen Qazaqstan» باسىلىمى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارىن جاريالاۋدى جالعاستىرادى. بۇگىنگى نومىردە وقىرماندار نازارىنا ەكى ماقالا ۇسىنىپ وتىرمىز. پرينستون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيوتەحنيكا پروفەسسورى پيتەر سينگەر ءوزىنىڭ ماقالاسىندا جەر-جاھاندى ابىگەرگە سالعان كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن لوكداۋن ەنگىزۋ قاجەت پە, جوق پا دەگەن ماسەلەگە نازار اۋدارادى. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, لوكداۋننىڭ اسەرىنەن ىندەتتى ءبىرشاما اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. الايدا تابىسى تومەن وتباسىلار بىرقاتار قيىندىققا تاپ كەلدى. پيتەر سينگەر پاندەميامەن كۇرەستى ءالى دە جەتىلدىرە ءتۇسۋ قاجەتتىگىنە توقتالادى. حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى ەۋروپالىق كەڭەستىڭ ديرەكتورى مارك لەونارد حالىقارالىق ساياسات تۋرالى وي قوزعايدى. اۆتوردىڭ پايىمداۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ەۋروپالىق وداق ۇلكەن تاڭداۋدىڭ الدىندا تۇر. ءبىر جاعىنان, ترانساتلانتتىق كەلىسىمدى ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا اقش بيلىگىنىڭ ىعىنا جىعىلۋدى نەمەسە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن ءوز مۇددەسىنە بەرىكتىك تانىتۋدى تاڭداۋى ءتيىس. م.لەونارد قازىرگى تاڭدا الەم ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراستان باس تارتقانىن ايتادى. وسى ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراستى سىناعانى, ونىڭ قازىرگى زامانعى قاجەتتىلىكتەرگە جاۋاپ بەرمەيتىنىن ايتقانى ەسكە تۇسەدى. مۇنى ماقالا اۆتورى دا مويىندايدى.
14 قازان, 2020
قاراعاندى وبلىسىنىڭ اۋماعىندا بولعان قىلمىستىق وقيعالارعا قاتىستى ەكى جاڭالىق وتكەن اپتادا ەلدى كادىمگىدەي ەلەڭ ەتكىزدى. ونىڭ ءبىرى – ساتباەۆ قالاسىندا بەس جاستاعى قىز بالانى زورلاعان دەگەن كۇدىككە ىلىنگەن ەركەكسىماق كەنشىلەر استاناسىنداعى تەرگەۋ يزولياتورىندا اسىلىپ ولگەن ەكەن. بۇل تۋراسىندا وبلىستىق قىلمىستىق-اتقارۋ جۇيەسى دەپارتامەنتى رەسمي تۇردە حابارلادى.
14 قازان, 2020
ءاربىر بالا باقىتتى بولۋعا لايىقتى
قازاقستانداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل سەرىكتەستەرىمەن بىرگە كوشى-قون باعدارلاماسىنىڭ ناتيجەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان ونلاين-كەزدەسۋ وتكىزدى.
14 قازان, 2020
الەمدى جايلاعان پاندەميا ءبىزدىڭ ەلىمىزدى دە اينالىپ وتكەن جوق. سونىڭ سالدارىنان ساقتىق شارالارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلىمىزدە بارلىق كوپشىلىك شارالارعا تىيىم سالىندى. ونىڭ ىشىندە جەڭىستىڭ 75 جىلدىعى دا بار.
14 قازان, 2020
«Egemen Qazaqstan» باسىلىمى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن الەمدەگى ماڭىزدى دا وزەكتى تاقىرىپتار جونىندە بىرەگەي كونتەنت ازىرلەيتىن Project Syndicate جوباسى ماقالالارىن جاريالاۋدى جالعاستىرادى. بۇگىنگى نومىردە وقىرماندار نازارىنا ەكى ماقالا ۇسىنىپ وتىرمىز. پرينستون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بيوتەحنيكا پروفەسسورى پيتەر سينگەر ءوزىنىڭ ماقالاسىندا جەر-جاھاندى ابىگەرگە سالعان كوروناۆيرۋس پاندەمياسىمەن كۇرەسۋ ءۇشىن لوكداۋن ەنگىزۋ قاجەت پە, جوق پا دەگەن ماسەلەگە نازار اۋدارادى. اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, لوكداۋننىڭ اسەرىنەن ىندەتتى ءبىرشاما اۋىزدىقتاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. الايدا تابىسى تومەن وتباسىلار بىرقاتار قيىندىققا تاپ كەلدى. پيتەر سينگەر پاندەميامەن كۇرەستى ءالى دە جەتىلدىرە ءتۇسۋ قاجەتتىگىنە توقتالادى. حالىقارالىق قاتىناستار جونىندەگى ەۋروپالىق كەڭەستىڭ ديرەكتورى مارك لەونارد حالىقارالىق ساياسات تۋرالى وي قوزعايدى. اۆتوردىڭ پايىمداۋىنشا, قازىرگى تاڭدا ەۋروپالىق وداق ۇلكەن تاڭداۋدىڭ الدىندا تۇر. ءبىر جاعىنان, ترانساتلانتتىق كەلىسىمدى ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا اقش بيلىگىنىڭ ىعىنا جىعىلۋدى نەمەسە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن ءوز مۇددەسىنە بەرىكتىك تانىتۋدى تاڭداۋى ءتيىس. م.لەونارد قازىرگى تاڭدا الەم ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراستان باس تارتقانىن ايتادى. وسى ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەۋروتسەنتريستىك كوزقاراستى سىناعانى, ونىڭ قازىرگى زامانعى قاجەتتىلىكتەرگە جاۋاپ بەرمەيتىنىن ايتقانى ەسكە تۇسەدى. مۇنى ماقالا اۆتورى دا مويىندايدى.
14 قازان, 2020
نەللي بۋبە. قازاقستان پەتروگليفتەرى
نەللي بۋبە – ۇلى جىبەك جولى يدەياسىن تۇتاستاي جانە اۋقىمدى تۇردە بەينەلەگەن العاشقى سۋرەتشى. ونىڭ كوشپەندىلەر ءومىرىنىڭ مول پوەزياسىنا قانىققان قولتۋمالارىنداعى ەسكەن لەپ – كوپتىڭ نازارىنا بىردەن ىلىكتى. ءاردايىم ەكسپەريمەنتتەر مەن ىزدەنىستەرگە ءازىر سۋرەتشىنىڭ جۇمىستارى تاقىرىپتىق جانە تەحنيكالىق الۋاندىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. وزىنە عانا ءتان اۆتورلىق ءستيلى قازاقستاندا عانا ەمەس, وزگە شەت مەملەكەتتەردە ايرىقشا قوشەمەتكە يە.
14 قازان, 2020
بۇل جانۋارلاردىڭ «تۇياقتىلار» اتالۋى اياعىنىڭ تابانى قالىڭ تۇياقپەن قاپتالعاندىعىمەن تۇسىندىرىلەدى. تۇياقتىلاردىڭ نەگىزگى قورەگى – شوپتەسىن وسىمدىكتەر. سوندىقتان دا بۇل جانۋارلار تاۋدا شوپتەسىن وسىمدىكتەر مول وسەتىن جەرلەردى مەكەن ەتەدى. «تارباعاتاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىندە تۇياقتى جانۋارلاردان ارقار, بۇلان, مارال, ەلىك, قابان كەزدەسەدى.
14 قازان, 2020
يبراگيم كۇلشىمباەۆ توتەنشە جاعدايلار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى بولىپ تاعايىندالدى
ۇكىمەت قاۋلىسىمەن يبراگيم داۋكەس ۇلى كۇلشىمباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جاعدايلار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى قىزمەتىنە تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى Egemen.kz پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.
13 قازان, 2020
الماتىدا كارانتيندىك شارالار كۇشەيدى
بۇگىن الماتى قالاسى تاۋارلار مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل قالىقوۆادان كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قاتىستى وزەكتى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
كاسپيدەگى پورتتاردا 9 اي ىشىندە 1,6 ملن توننا جۇك تاسىمالداندى
2020 جىلدىڭ 9 ايىندا اقتاۋ جانە قۇرىق تەڭىز پورتتارى ارقىلى جۇكتەردى اۋىستىرىپ تيەۋ كولەمى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭى دەڭگەيىندە بولدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قىزمەتىنەن بوساتىلدى
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وكىمىمەن مەرەكە پىشەمباەۆ يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى قىزمەتىنەن بوساتىلدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
13 قازان, 2020
"ابۋ-دابي پلازا" قۇرىلىسى 2021 جىلى اياقتالادى
باس شاھارداعى "ابۋ-دابي پلازا" كوپفۋنكتسيونالدى كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى 2021 جىلى اياقتالادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
ماسكەۋدە ءبىر تاۋلىكتە كوروناۆيرۋستان 58 ادام كوز جۇمدى
رەسەي استاناسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنان ءبىر تاۋلىك ىشىندە 58 ادام كوز جۇمدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
شىعىس قازاقستاندا 58 وقۋشى كوروناۆيرۋس جۇقتىردى
شىعىس قازاقستاندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان وقۋشىلاردىڭ سانى كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
"Nur Otan" پارتياسىنىڭ قۇقىقتىق كەڭەس توراعاسى تاعايىندالدى
قانات مۋسين "Nur Otan" پارتياسىنىڭ قۇقىقتىق كەڭەس توراعاسى بولىپ تاعايىندالدى. بۇل تۋرالى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى باۋىرجان بايبەك Twitter-دە جازدى.
13 قازان, 2020
اسقار مامين رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋ قورىتىندىلارىن قارادى
پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ جانە 2020 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەكتەگى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋىنىڭ قورىتىندىلارى قارالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
13 قازان, 2020
قاي وڭىرلەر مەملەكەت قارجىسىن يگەرە الماي وتىر؟
ەرۇلان جاماۋباەۆ مەملەكەت قارجىسىن يگەرە الماي وتىرعان وڭىرلەر تۋرالى ايتتى. قارجى ءمينيسترىنىڭ مالىمەتىنشە, ايماقتارداعى جەرگىلىكتى بيۋدجەت شىعىستارى 5,6 تريلليون تەڭگە بولعان. يگەرىلمەگەن قارجىنىڭ سوماسى - 30 ميلليارد تەڭگە, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
13 قازان, 2020
