سوڭعى جاڭالىقتار
وقيعا • 26 قىركۇيەك, 2025
ەرجان قازىحان جاڭا قىزمەتكە تاعايىندالدى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن ەرجان حوزە ۇلى قازىحان جەنەۆا قالاسىنداعى (شۆەيتساريا) بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بولىمشەسى مەن باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدار جانىنداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇراقتى وكىلى لاۋازىمىنا تاعايىندالدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
ساياسات • 26 قىركۇيەك, 2025
«Almaty Superski» – جاڭا تىنىس
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن «Kazakh Tourism Development Ltd.» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىندە «Almaty Superski» جوباسىنىڭ جاڭارتىلعان جوسپارى ماقۇلداندى.
ۇكىمەت • 26 قىركۇيەك, 2025
ەلەكتروندىق ساۋدا زاڭمەن رەتتەلەدى
سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن كەزەكتى پالاتا وتىرىسى ءوتىپ, وندا سەناتورلار ەلەكتروندىق ساۋدا ماسەلەلەرى تۋرالى زاڭدى قاراپ, دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
پىكىر • 26 قىركۇيەك, 2025
«ۇكىمەت قازىناسى» جوباسىن قولعا الۋ ماڭىزدى
كەيىنگى ءۇش-ءتورت جىل كولەمىندە مەملەكەت باسشىسى مەجەلەگەن ستراتەگيالىق تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ جولىندا بىرقاتار باتىل رەفورما جاسالدى. ءبىرشاما جەتىستىككە دە قول جەتكىزدىك. دەگەنمەن حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسى ەكونوميكا قۋاتىمەن سايكەس كەلمەي تۇرعانى بارشامىزعا بەلگىلى. وسى رەتتە ناقتى شەشۋ جولدارىن كورسەتە الاتىن ىلكىمدى جوبالار ۇسىنباقپىن.
قۇرىلىس • 26 قىركۇيەك, 2025
«باقتى – اياگوز» تەمىرجول جەلىسى قاشان اياقتالادى؟
مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا ەلدەگى كولىك-لوگيستيكانى ودان ءارى دامىتۋ كەرەكتىگىن ايتا كەلىپ: «ۇكىمەت «باقتى – اياگوز», «قىزىلجار – مويىنتى» جوبالارىن ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس. سەبەبى اتالعان جوبالار ەلىمىزدەگى تەمىرجول جۇيەسىنىڭ تولىق قاڭقاسىن قالىپتاستىرادى», دەپ قاداپ ايتقان. 2023 جىلى باستالعان جوبا 2025 جىلى مارەسىنە جەتۋگە ءتيىس ەدى. پرەزيدەنتتىڭ «جوبالاردى ۋاقتىلى اياقتاۋعا» ايرىقشا ءمان بەرۋىنىڭ دە توركىنى وسىدان تۋىنداسا كەرەك.
سۇحبات • 26 قىركۇيەك, 2025
امانجان جامالوۆ: تسيفرلىق ستراتەگيانى ساۋاتتى جۇزەگە اسىرۋىمىز كەرەك
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا ايتىلعان تولعاقتى ماسەلەلەرگە وراي ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجان جامالوۆپەن سۇحباتتاسقان ەدىك. ماماننىڭ سوزىنشە, پرەزيدەنتتىڭ جولداۋدا جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىن قۇرۋ تۋرالى تاپسىرماسى, تسيفرلاندىرۋدىڭ ەل دامۋىنىڭ ستراتەگياسىنا اينالاتىنىن كورسەتەدى. «سونداي-اق ءمينيستردىڭ ۆيتسە-پرەمەر دەڭگەيىندە جۇمىس ىستەۋى مەملەكەتتىڭ بۇل باعىتقا قانشالىقتى نازار اۋدارىپ وتىرعانىن اڭعارتادى. ەلىمىز تەحنولوگيالاردى پايدالانۋشى قالىبىنان شىعىپ, وزىندىك تسيفرلىق شەشىمدەر جاساۋ تاراپىنا قاراي بەتبۇرىس جاساعالى وتىر», دەيدى ول.
شارۋاشىلىق • 26 قىركۇيەك, 2025
1993 جىلى قۇرىلعان «اگروفيرما پريرەچنوە» كاسىپورنى مال جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعىن قاتار دامىتىپ كەلەدى. قازىر 3 مىڭنان اسا ءىرى قارا بار. سونىڭ ىشىندە, قازاقتىڭ اقباس سيىرى, اۋليەكول تۇقىمى جانە ەتتى, ءسۇتتى سيىرلار وسىرىلەدى. 110 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. جاڭاسەمەي اۋدانىنىڭ پريرەچنوە اۋىلىندا ورنالاسقان شارۋاشىلىقتىڭ ەگىستىك جەر كولەمى – 6 793 گەكتار. بيىل 1 787 گەكتارعا كارتوپ, كوكونىس جانە مال ازىعىنا قاجەت داقىلدار ەگىلگەن. ءونىم سىيىمدىلىعى 14 مىڭ توننا بولاتىن 7 قويمادا ساقتالادى.
ايماقتار • 26 قىركۇيەك, 2025
قاراعاندى قىسقى ماۋسىمعا ەرتە قامداندى. وڭىردەگى كومىر ساۋداسى 55 نۇكتەدە ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ 41-ءى تەمىرجول تۇيىعىندا بولسا, 14-ءى قويما ىشىندە ورنالاسقان. وبلىس قويمالارىنداعى قور – 29 مىڭ توننا, ونىڭ ىشىندە 11 مىڭ تونناسى قاراعاندى قالاسىندا وندىرىلەدى.
ءوندىرىس • 26 قىركۇيەك, 2025
بيىل شورتاندى اۋدانىنىڭ ەكونوميكاسىنا 5 ملرد تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا قۇيىلىپتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 85 پايىزعا جوعارى. مول قارجى اۋدانداعى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايدى جاقسارتىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا دا سەپتەستى. بوزايعىر اۋىلىنداعى «بوزايعىر» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى كەلەسى ايدان باستاپ نارىققا ساپالى كىرپىش ۇسىنادى. كىرپىش بولعاندا دا كادىمگى كوز ۇيرەنگەن, كۇيدىرىلگەن كىرپىش قانا ەمەس, ەۋروستاندارتقا ساي كىرپىش.
سۇحبات • 26 قىركۇيەك, 2025
راۋان كەنجەحان ۇلى: ءتىلدىڭ بولاشاعىن تەحنولوگيالىق كەڭىستىكتەگى ورنى ايقىندايدى
– «قازاق ءتىلى» قوعامىنىڭ تىزگىنىن ۇستاعانىڭىزعا ءۇش جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتىپتى. وسى ارالىقتا قوعام ومىرىندە قانداي تىڭ بەتبۇرىس پەن باستاما قولعا الىندى؟
جاساندى ينتەللەكت • 26 قىركۇيەك, 2025
«AI-Sana»: ءبىلىم سالاسىنداعى جاساندى ينتەللەكت
«جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارى سالاسىنداعى وتاندىق جانە حالىقارالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى ەلىمىزدىڭ كادرلىق الەۋەتىن نىعايتۋعا ۇلەس قوسا الادى. ۇكىمەتكە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى مامانداردى دايارلاۋ ءۇشىن «AI-Sana» باعدارلاماسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن. باعدارلاما ءبىلىم بەرۋدى, زەرتتەۋلەردى جانە ستارتاپتاردى دامىتۋدى بىرىكتىرەتىن سەرپىندى ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتۋگە ءتيىس. الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىنىڭ اكسەلەراتسيا تاجىريبەسىن پايدالانۋ قاجەت. قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتىنا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ پايداسىن ءتۇسىندىرۋ, ونىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن جانە ونى دۇرىس قولدانۋ جولدارىن جەتكىزۋ الداعى مىندەت», دەگەن ەدى پرەزيدەنت. مەملەكەت باسشىسى بيىلعى جولداۋىندا دا وسى باعدارلامانىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
Digital • 26 قىركۇيەك, 2025
جاقىندا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە جاستاردىڭ شىعارماشىلىعى مەن تەحنولوگيالىق الەۋەتىن ۇشتاستىراتىن «Decentrathon 4.0» دەپ اتالاتىن IT سالاسىنداعى ەڭ ءىرى وفلاين-حاكاتون ءوتتى. اۋقىمدى جوباعا ءتورت مىڭنان استام ينجەنەر قاتىسىپ, ولار جاساندى ينتەللەكت باعىتىنداعى ناقتى تاپسىرمالاردى شەشىپ, يدەيالارىن تاجىريبە جۇزىندە سىناقتان وتكىزدى. وسىناۋ يگىلىكتى ءىس-شارا «Astana Hub» پەن «Blockchain», «AITechnologyCenter», جاساندى ينتەللەكت جانە تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلدى.
جاساندى ينتەللەكت • 26 قىركۇيەك, 2025
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان ء«ۇش جىل ىشىندە جاپپاي تسيفرلىق ەلگە اينالدىرۋ جانە ەكونوميكانى جاپپاي تسيفرلاندىرۋ مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن بارىنشا ەنگىزۋ ارقىلى جاڭعىرتۋ» ستراتەگيالىق ماقساتى ەلىمىزدىڭ بولاشاق دامۋىنىڭ نەگىزگى باعىتى رەتىندە ايقىندالعان. بۇل مالىمدەمە ەلدىڭ تسيفرلىق ترانسفورماتسياعا دەگەن باتىل ۇمتىلىسىن جانە ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ناقتى قادامدار جاساۋ قاجەتتىگىن كورسەتەدى.
سۇحبات • 26 قىركۇيەك, 2025
تاريح عىلىمى ەلدىكتىڭ ەڭسەسىن كوتەرەدى
بيىل – ەلدىگىمىزدى ۇلتقا, الەمگە تانىتۋدا ورنى بار ش.ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ ىرگەسى قالانعانىنا 80 جىل. تالاي بەل-بەلەستەن وتكەن بۇل عزي بۇگىندە تاۋەلسىزدىك مۇراتىن زەردەلەگەن كەشەندى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىپ كەلەدى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى يدەياسىمەن ازىرلەنىپ جاتقان اكادەميالىق كوپتومدىقتىڭ ءمانى دە, سالماعى دا ايرىقشا. ءبىز قازىرگى تاريحي زەرتتەۋلەردىڭ باعىت-باعدارى مەن ينستيتۋتتىڭ تاعدىر-تالايى جونىندە باس ديرەكتور, ۇعا اكادەميگى زيابەك قابىلدينوۆپەن سۇحباتتاسقان ەدىك.
تۇلعا • 26 قىركۇيەك, 2025
قاي قالامگەر بولسىن, ول ەڭ الدىمەن – ءوز ءداۋىرىنىڭ, ءوز ورتاسىنىڭ پەرزەنتى. ول جازعان شىعارما ارقاۋى دا سول زامانا شىندىعى. حالقىنىڭ مادەني-رۋحاني ءومىرىنىڭ بولمىسىن سول ۋاقىت ۇردىسىمەن باعالايدى, كەلەر ۇرپاق وزىنە كەرەگىن وتكەن كۇننىڭ شىندىعىنان الادى.
تاعزىم • 26 قىركۇيەك, 2025
پاريجدەگى نۇرعيسا تىلەنديەۆ تويى
بيىل – اسا كورنەكتى كومپوزيتور, قازاقستاننىڭ حالىق قاھارمانى نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ تۋعانىنا – 100 جىل. ەلىمىزدە باستالعان ايتۋلى تۇلعانىڭ مەرەيتويى فرانتسيا استاناسى پاريج قالاسىندا جالعاستى. كەشە عانا اسەم شاھاردىڭ تورىندەگى يۋنەسكو شتاب-پاتەرىندە «عاسىر اۋەندەرى: تىلەنديەۆكە تاعزىم» اتتى مەرەكەلىك كونتسەرت ءوتتى.
تۇلعا • 26 قىركۇيەك, 2025
وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قاھارىنا مىنگەن توتاليتاريزم مەن كەڭەستىك يدەولوگيا ۇلتتىق كادرلاردىڭ تاعدىر-تالايىنا شەكتەۋ قوياتىن جىمىسقى ساياسات ۇستانا باستادى. قازمۋ مەن قارمۋ-دىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتتەرىن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ماماندىعىن ءبىتىرىپ جاتقان قازاقتىڭ وندىردەي تالانتتى جاستارىن «مۇعالىم جەتىسپەيدى» دەگەن سىلتاۋمەن الىس اۋىلداعى مەكتەپتەرگە جولدامامەن جىبەرۋ ۇردىسكە اينالدى. عىلىمعا بىردەن كەلۋ وڭاي بولمادى.
ونەر • 26 قىركۇيەك, 2025
دومبىرا – كوكىرەگى شەجىرەگە تولعان كيەمىز. ءسىرا, قازاق دەگەن حالىقتىڭ, ءارىسى تۇركىنىڭ جۇمباق جانىن ىزدەگەن ادام بولسا, دومبىرادان تابارى حاق. بۇگىندە تۇتاس كوكتۇرىكتى سازىمەن تەربەگەن «دومبىرا» ءانى ءبىزدىڭ رۋحىمىزدا اتوي سالۋى دا تەگىن ەمەس.
ەكولوگيا • 26 قىركۇيەك, 2025
ۋلى كولدىڭ قاۋپىنەن قاشان ارىلامىز؟
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا راديواكتيۆتى قالدىقتار كومىلگەندىكتەن, قورشاعان ورتاعا قاۋىپتى, تۇرعىندار دەنساۋلىعىنا زياندى اۋماق بار. حالىق اۋزىندا «ۋلى كول» اتانعان قوشقار اتانىڭ قالاي, قاشان پايدا بولعاندىعى, ونى تۇمشالاۋ, زارارسىزداندىرۋ باعىتىندا قولعا الىنعان جۇمىس پەن بولىنگەن قارجى تۋرالى بۇعان دەيىنگى ماقالالاردا بىرنەشە رەت ايتىلعاندىقتان, قايتالاي بەرۋدى ارتىق سانايمىز.
ماسەلە • 26 قىركۇيەك, 2025
ەنەرگەتيكا الىپتارى ەكولوگياعا ەنجار قاراماعانى ءجون
ەلىمىزدەگى بارلىق شىعارىندىنىڭ 30 پايىزى ەرتىس-بايان وڭىرىنە تيەسىلى. ماماندار شاڭ-توزاڭدى تۇتىپ قالۋ شەشىمدەرى ەنەرگەتيكا سالاسىندا كەنجەلەپ تۇرعانىن ايتادى.
جانۋارلار • 26 قىركۇيەك, 2025
كيىكتىڭ جايىن قازاقتاردان ۇيرەنەدى
وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ەكولوگيا, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە كليماتتىڭ وزگەرۋى مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنە جۇمىس ساپارىمەن كەلدى. ولار ورالدىق عالىمداردىڭ اقبوكەندى قولدان ءوسىرۋ تاجىريبەسىمەن تانىسادى.
«تازا قازاقستان» • 26 قىركۇيەك, 2025
جەتىسۋدا «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. ءوڭىردىڭ كوركىن كەلتىرىپ, تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باستاما قازىردىڭ وزىندە ايتارلىقتاي ناتيجە بەرىپ وتىر.
سپورت • 26 قىركۇيەك, 2025
بۇگىن قىتايدىڭ استاناسى بەيجىڭدە ۇستەل تەننيسىنەن «China Smash 2025» حالىقارالىق ءتۋرنيرى باستالادى. جارىسقا الەمدىك رەيتينگتە توپ-10-عا ەنەتىن بارلىق ويىنشىلار قاتىسادى. باق سىناۋشىلار قاتارىندا ەلىمىزدەن كيريلل گەراسيمەنكو مەن زاۋرەش اقاشەۆا بار. ولار ىرىكتەۋ كەزەڭىندە ونەر كورسەتەدى. كيريلل يراندىق اميررەزا ابباسيمەن, زاۋرەش قىتايلىق ياو جۋيسيۋانمەن شەبەرلىك بايقاسادى.
ايماقتار • 26 قىركۇيەك, 2025
اگروكەشەن عىلىمي شەشىمدەرگە ءزارۋ
ەلىمىز الداعى 10 جىل ىشىندە استىقتى تەرەڭ وڭدەيتىن ءارى ودان الىنعان ءونىمدى ەكسپورتتاۋ بويىنشا الەمدەگى ون ءىرى ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋى كەرەك. بۇل – مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن مىندەت. قوستانايدا وتكەن «قۋاتتى وڭىرلىك عىلىم – قۋاتتى ءوڭىر» اتتى كوشپەلى وتىرىستا وسى ماسەلە ءسوز بولدى.
عالام عاجاپتارى • 26 قىركۇيەك, 2025
قازىرگى ۋاقىتتا گولوگراممالار كوبىنەسە لازەردىڭ كومەگىمەن جاسالادى. الايدا شوتلانديا عالىمدارى بۇل ۇدەرىستى جەڭىلدەتۋدىڭ جاڭا جولىن تاپتى.
قوعام • 26 قىركۇيەك, 2025
اۋىل مۇمكىندىگىن ارتتىرۋ مىندەتى
قازتالوۆ اۋدانىندا تۇڭعىش رەت «Kaztalov-Invest» اۋداندىق ينۆەستيتسيا فورۋمى ءوتتى. فورۋمدا وكرۋگ اكىمدەرى مەن كاسىپكەرلەر اراسىندا جالپى قۇنى 1 ملرد 133,4 ملن تەڭگەگە تەڭ 13 جوبا بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
قوعام • 26 قىركۇيەك, 2025
«قازاقستان حالقىنا» قورى قۇرىلعالى بەرى الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارىنا جالپى سوماسى 10,7 ملرد تەڭگە شاماسىندا قايىرىمدىلىق كومەگىن كورسەتتى. وڭىردە 21 الەۋمەتتىك جوبا جۇزەگە اسىرىلدى. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا ساي قور قاراجاتىن كادەگە جاراتىپ جاتقان مەكەمەلەردە جۇمىس قارقىندى جۇرگىزىلىپ, قاراپايىم حالىق يگىلىگىن كورىپ وتىر.
شارۋاشىلىق • 26 قىركۇيەك, 2025
قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ ديقاندارى بيىلعى وراقتا تاماشا ناتيجەگە جەتىپ وتىر. كەيبىر وزىق شارۋاشىلىقتار ارپانى گەكتارىنان 40,5, بيدايدى 41,5 تسەنتنەردەن العان. ماسەلەن, جىلىنا 10 مىڭ گەكتار جەرگە ەگىن سالاتىن «نوۆوميحايلوۆسكي-2003» جشس باسشىلىعىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي جەتىستىككە بارلىق اگروتەحنيكالىق شارانى ءجىتى اتقارعاندىقتان جەتكەن.
عالام عاجاپتارى • 26 قىركۇيەك, 2025
فاستفۋد ساناۋلى كۇن ىشىندە مي قىزمەتىن ناشارلاتادى. اقش-تا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر فاستفۋدتىڭ ادامنىڭ ەستە ساقتاۋ قابىلەتى مەن ويلاۋ جۇيەسىنە كەرى اسەر ەتەتىنىن كورسەتتى.
تاريح • 26 قىركۇيەك, 2025
يندەر اۋدانىندا مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دىنمۇحامەد قوناەۆ ايالداعان توبە بار. اۋدان ورتالىعى – يندەربور كەنتىنەن شىعىسقا قاراي 8 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان دوڭەستىڭ بۇرىنعى اتاۋى «وڭداسىن جالى» بولعان.