مۇحتار كۇمىسبەك
مۇحتار كۇمىسبەك«Egemen Qazaqstan»
1054 ماتەريال تابىلدى

تانىم • 10 اقپان, 2021

تۇركى جۇرتىنىڭ تەكتى پەرزەنتى

ءوز زامانىنىڭ زاڭعار تۇلعالارى سانالى جاننىڭ رۋحاني كەمەلدەنۋىنە نەگىز بولىپ, رۋحيزاتتىڭ ءشول باسار كاۋسار بۇلاعىنا اينالۋىمەن بيىك. ولاردىڭ جۇرەك كوزىن اشار جاۋھار تۋىندىلارى ۇرپاق جادىندا گۇلدەپ, ۋاقىت ساندىعىندا ماڭگى ساقتالادى. سونداي الىپتاردىڭ قاتارىندا تۇركى جۇرتىنىڭ تەكتى پەرزەنتى الىشەر ناۋاي دە بار. سول مۇددەنى نەگىزگە الىپ, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسى ابىز اقىننىڭ 580 جىلدىعىنا وراي «شىعىستىڭ جارىق جۇلدىزى» اتتى شارا وتكىزدى.

تانىم • 09 اقپان, 2021

«باقىتىم بار ءۇشىنشى...»

اقپان كەلە اسپانتاۋدىڭ اياسىنا ادەتتەگىدەي قالىڭ قار قونادى. ماقسات-تىلەك جەتپەيتىن ءزاۋ بيىكتەن قالقىپ تۇسكەن اق ۇلپالار قاراسۋدىڭ ارناسىن تاسىتارداي القىنادى كەلىپ. ەرتەدە ەلشەنبۇيرەك ەتەگىندە تەربەلە اققان وسى ەركە وزەنگە تەرەڭ كوز سالىپ, قارا بالا بالىق اۋلاۋ­شى ەدى-اۋ. تاعدىرىنا ارقاۋ, تەكتىلىگىنە تىرەۋ بولعان ماڭعاز توپىراققا تابانى تالاي قىزعان-دى. حانتاڭىرىنە ارقاسىن تىرەپ, قاراسازدى قارا ولەڭمەن ارلەيتىن سوندا.

رۋحانيات • 08 اقپان, 2021

كەنەپ بەتىندەگى كورىنىس

ۇلتتىق مۋزەيدە ء«بىر تۋىندى تاريحى» جوباسى اياسىندا قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ 1981 جىلى تاۋ پەيزاجدارى جانرىمەن سالىنعان «بيىك تاۋلار» كارتيناسى كوپشىلىككە تانىستىرىلدى.

رۋحانيات • 08 اقپان, 2021

تالايلاردى تامسانتقان تاقيالى پەرىشتە ەدى

رۋحاني بيىككە «كرانسىز» كوتەرىلگەن ادام. ءومىردىڭ بار ىزگى­لىگىمەن ناۋاتتانعان جار باسىنان ءمولدىر سۋعا ۇڭىلگەن جاسىل ەمەن ءتارىزدى. قاراپايىمدىلىقتان قۇيىلعان تاۋ تەكتەس ءمۇسىن بە دەرسىڭ. جەزايىر جازۋشى اسقار سۇلەيمەنوۆ «جالعاننىڭ جالعاندىعىن جىلقىنىڭ جانارىنان اسىرىپ كورسەتەر اينا قانە؟» دەيدى ەمەس پە؟ سول اينا الىمعازى اتانىڭ قاراشىعىندا بار ەدى. وسىنداي الىپ دەنەگە تۇنىق كولدەي كوگىلدىر كوز قايدان بىتكەن دەپ قايران قالاتىنبىز. مىنەزى كوركەم جاننىڭ قاشاندا ماڭايىنا جاقسىلىق ءۇيىر عوي. باتاسى – داتكە قۋات, جانعا سۋات-تۇعىن.

رۋحانيات • 05 اقپان, 2021

«اقىندى ەلى ەلەمەسە, سول قايعى...»

تالدىقورعان قالاسىندا وتكەن جىر جۇلدىزى جۇماتاي جاقىپباەۆتىڭ ەسكە الۋ كەشىندە حالىق جازۋشىسى قۋاندىق شاڭعىتباەۆ «جەتىسۋلىقتار, جارتى بايلىقتارىڭدى ساتساڭدار دا اقىنعا ارناپ كوشە بەرىڭدەر» دەپ تەبىرەنە سويلەگەن ەكەن. سول جىلى لەبىز جەتىسۋ جۇرتىنىڭ جادىندا. سوندا بيلىك باسىنداعىلار تۋعان اۋىلىنىڭ ىرگەسىندەگى الما باقتى تارتۋ ەتپەككە ۋادە ەتىپتى. مىنە, سودان بەرى شيرەك عاسىردان استى. اقىننىڭ تۋعان توپىراعى تىرپ ەتەر ەمەس. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ حالىق الدىندا ۋاعدا بايلاسىپ, ارنايى تاپسىرما بەرگەنىمەن, ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپقان جوق. ءالى دە كەش ەمەس دەيمىز-اۋ, ايتسە دە...

تاريح • 04 اقپان, 2021

الاش قايراتكەرلەرىنىڭ جەكە زاتتارى ەلگە قايتارىلسا...

وتكەننىڭ قاسىرەتى جۇرەكتەن وشپەسى انىق. ازاتتىق ءۇشىن ارپالىسقا تۇسكەن ۇلى تۇلعالاردىڭ ەرلىگى ۇرپاق جادىنان الىستامايدى. وعان دالەل, ۇلتتىق مۋزەيدە وتكەن «ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارى جانە ولاردىڭ مۋزەيلىك قۇندىلىقتارى» اتتى ونلاين-دوڭگەلەك ۇستەل ءماسليحاتى.

ەكونوميكا • 04 اقپان, 2021

ارتتا قالعان ارحيۆ سالاسى العا قاشان جىلجيدى؟

الەم ەلدەرى جۇقا جازبا بايلىعىن جاڭعىرتۋدا. بۇل – رۋحاني تۇلەۋدىڭ باس­تى تەتىگى. ال ءبىز ەتجەڭدى جا­دى­گەرلەرىمىزدى ەلەپ تە وتىر­عان جوقپىز. قاراڭىز, ار­حيۆ سالاسىنا الداعى ۋا­قىتتا مىڭعا جۋىق مامان قاجەت بولادى ەكەن. باق­ساق, ەلىمىزدە سول مامان­داردى دايارلايتىن – جال­عىز ءال-فارابي اتىندا­عى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەر­سي­تەتى عانا. وعان بولىنە­تىن گرانت سانى بىرەن-ساران.

قوعام • 29 قاڭتار, 2021

جاڭا گرافيكانى ەنگىزۋ – قازاق ءتىلىنىڭ اۋقىمدى رەفورماسى

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, جەتىلدىرىلگەن ءالىپبي حالقىمىزدىڭ جازۋ داستۇرىندە ورنىققان ء«بىر دىبىس – ءبىر ءارىپ» پرينتسيپىنە تولىق سايكەس كەلەدى. ياعني ءبىر دىبىستى ەكى نەمەسە ودان كوپ تاڭبامەن بەلگىلەۋ ءپرينتسيپى قولدانىلمايدى. جاڭا ءالىپبي جوباسىندا قازاق ءتىلىنىڭ 28 دىبىسى تولىق قامتىلعان.  جەتىلدىرىلگەن ءالىپبيدىڭ ەرەكشەلىكتەرى مەن ونىڭ ەمەلەسى, پەرنەتاقتادا ورنالاسۋ رەتى,  جانە وزگە دە ماسەلەلەر بويىنشا انىق-قانىعىن جۇرتشىلىققا جەتكىزۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ادىلبەك قابامەن سۇحباتتاسقان بولاتىنبىز.  

رۋحانيات • 26 قاڭتار, 2021

ەركەلەۋدى ۇيرەتكەن «ەرالاش»

ايگىلى «ەرالاش» كينوجۋرنالىنىڭ اكەسى بوريس گراچەۆسكي دۇنيەدەن وزدى. ەسى كىرگەن ءسابي مەن ەڭكەيگەن قارتتىڭ ەزۋىنە كۇلكى ۇيىرگەن كينو­رەجيسسەردىڭ ەڭبەگى كول-كوسىر. كەڭەستىك كەزەڭنىڭ كوركەم تۋىندىسى ءوز زامانىندا ءار بالانىڭ جۇرەگىنە ۇيا سالدى دەسەك, قاتەلەسپەسپىز. ەركىندىككە قۇمار بالداۋرەن شاقتىڭ بالمۇزداعىنداي ءتاتتى تۋىندىلار ويىنقۇمار جاستىڭ ەرمەگىنە اينالدى. اينالىپ قانا قويعان جوق, سونىمەن بىرگە ەسەيتتى. مىنە, بۇگىن ءبۇتىن ءبىر ءداۋىر كوشكەندەي.

رۋحانيات • 25 قاڭتار, 2021

ەلىن ويلاعان ەر ەدىگە

كۇللى تۇركىنىڭ كيەلى توپىراعىندا قابىلانداي جورتۋىلدا جۇرگەن قايران بابالارىم-اي! قالىڭ ەلدىڭ قاسىرەتى مۇز بولىپ قاتقاندا كوكىرەگىنىڭ جالىنىمەن جىبىتكەن, سەمسەر ءجۇزى سەرتتەسىپ, اسپان سۇيگەن تاۋلارىنا, كوك جازيرا باۋلارىنا كوز قاداعان قانشاما دۇشپانىنىڭ بەتىن قايتاردى دەسەڭىزشى! الىپ ەر تۇڭعادان تۇتانعان رۋحتىڭ شىراعىن سوندىرمەي دارقان دالانى داڭقىمەن تەربەگەن قانشاما باتىرلاردىڭ كەۋدەسىندە لاپىلداپ جاندى ەكەن؟! قىلىشىنان قان كەپپەگەن كەر زاماننىڭ قاسىرەتتى وقيعالارىندا ۇلت وشاعى سونبەۋى, ۇلى وسكىنى سەمبەۋى ءۇشىن ات جالىندا كۇنقاقتى عۇمىر كەشكەن سول باھادۇرلەردىڭ ءاربىرىنىڭ اسقاق تۇرپاتى, بولمىسى مەن ەرلىك قيسساسى – ۇلت تاريحىنىڭ تامىرلى تارماعى ەمەس پە؟! سونىڭ ءبىرى ەر ەدىگە ەدى.

ياندەكس.مەتريكا