«تاقيالى پەرىشتەنى» بىلمەيتىن قازاق كەمدە-كەم. الگى ءوزىمىزدىڭ تاۋ تەڭسەلسە دە تەربەلمەيتىن تايلاق. ەستە جوق ەسكى ءداۋىردىڭ ەسكىرگەن بەينەسى ەمەس, اۋەلگى اكەلەرىمىزدىڭ بالا ماحابباتىنىڭ باستاۋحاتى. بي كەشىنە جالعىز بارعان سۇلۋدى ۇيىنە شىعارىپ سالۋعا اسىققان ءبىر توپ جىگىتتىڭ كۇدىگى مەن كۇمانىن الديلەگەن سۋرەت. ەسەيۋگە اسىقپاعان بوزبالانىڭ ەستى ەرمەگى مەن ەستەلىككە تولى ءومىربايانى.
ءيا, ءيا, ءسىز دە تامسانعانسىز, ءبىز دە سۇيىنگەنبىز. بىراق جىلدار سول كوركەم كينونىڭ كەيىپكەرىندەي ءبارىمىزدى الىسقا الىپ قاشتى. ەندى ءبارى بولماعانداي, ەشكىم دە كورمەگەندەي ب ۇلىڭعىر». ەل گازەتى «ەگەمەندە» الىمعازى سۇماعۇل ۇلىنىڭ كوزى تىرىسىندە وسىلاي تەبىرەنە جازىپ ەدىك. قۇداي اۋزىمىزعا سالعانداي, ءبىز قىزىعا قارايتىن اڭىز ادامدى بۇل جولى جىلدار ەمەس, اجال الىسقا الىپ قاشتى.
بىلەسىز بە, ول ءسىز ويلاعانداي «حالىق ءارتىسى» نەمەسە ەمەن ەسىكتى ەنجار قاعىپ, ەكىنىڭ ءبىرى «اكە-كوكەلەپ» الاتىن كوپ قىزىعار سىيلىقتىڭ يەگەرى ەمەس. ءتىپتى, الدەبىر مەرەكەلەردى سىلتاۋراتىپ, ساپ تۇزەپ, كەۋدەسىنە مەدال تاعۋعا اسىعاتىن اتاققۇمارلاردىڭ ساناتىندا دا جوق. ايتسە دە سول داڭقتىڭ ءبارى سول كىسىگە تيەسىلىدەي كورىنەتىن. سويتسەك باسىنا باق بولىپ قونعان قازاقى تاقياسى بارلىق ماراپاتتاردان بيىك ەكەن-اۋ. ونى بالا كوڭىل قازىر اڭعارىپ وتىر.
مۇقىم جۇرتتىڭ قاباعىنا كۇلكى ۇيىرگەن «تاقيالى پەرىشتەنىڭ» باس كيىمسىز جۇرگەنىن كورمەپپىز. قايدا بارسا دا كوزىڭە وتتاي باسىلاتىن سول ءتۇرلى-ءتۇستى تاۋداي تاقيا ەدى. وزىنە سونداي جاراساتىن. قۇددى ءتاڭىر قۇيىپ قويعانداي. قاريا قانداي بولۋ كەرەك دەسە ۇيالماي ۇلگى ەتەتىن ەرەكشە بولمىس تا بار. «اقساقالى از, شاپانى كوپ» زاماندا باياعى بابالاردىڭ بۇگىنگى وبرازىنداي اسقاق تا اقىلمان. ويلى دا سوزگە ۋادەلى. كونەنىڭ كوزىندەي كوڭىلگە سونداي ىستىق. كورگەن سايىن ەستەلىك سۋرەتكە تۇسۋگە وقتالاتىنبىز. سوندا بەتىمىزدەن قاقپايتىن, قايتا تۋعان بالاسىنداي باۋىرعا باساتىن. ءوزىڭدى ءشول دالادا الىپ داراقتىڭ ساياسىندا تۇرعانداي سەزىنەسىڭ.
سوۆحوز جۇرگىزۋشىسىنەن كەڭەس كينو ونەرىنىڭ ەرەكشە بەينەسىنە اينالعان, قازاق كينوسى ۇيقىعا باتقاندا تاقياسىمەن ءتۇرتىپ وياتقان, ايدىك رەجيسسەر شاكەن ايمانوۆتىڭ سۇيىكتى اكتەرىنە اينالعان الىمعازى رايىمبەكوۆ ەدى. ء«ان قاناتىندا» فيلمىنەن باستاپ, سەكسەندى القىمداعان تۇستا تۇسكەن «تايلاقتىڭ تاقياسىنا» دەيىنگى كينوكارتينالارى كورەرمەننىڭ جۇرەگىنەن ماڭگى ورىن العانى ءسوزسىز. بار-جوعى 12 كينوفيلمدە ويناپ, ونىڭ ىشىندە ساناۋلىسىنىڭ عانا باستى ءرولىن سومداعان اتامىزدىڭ قاجىمۇقان قالپى ءداۋىر اۋناعانىمەن, كوڭىل تورىنەن كەتپەسى انىق.
ارينە كوپكە ارمان بولعان سۇلۋ عۇمىر يەسى اتاندى. تاعدىرعا كىنا تاعۋعا كەلمەس. بىراق ولىمگە قيمايدى ەكەنسىڭ. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىقتى, تاياقسىز توقسانعا ساپارلادى. توسەك تارتىپ جاتقانعا دەيىن حالىقتىڭ ىشىندە ءجۇردى. جەتىسۋداعى قانداي دا ءبىر ءىس-شارا «تاقيالى پەرىشتەسىز» وتپەيتىن. اكىمدەردىڭ ءوزى توردەن ورىن بەرىپ, ىزەت كورسەتتى. اتتەڭ, جاھاندىق ىندەت ارداقتى اقساقالىمىزدان دا اينالىپ وتپەدى. وزەكتى جانعا ءبىر ءولىم ەگە.
ونەر دۇنيەسىندە تۇتاس قوعامنىڭ كوڭىلىنەن شىعۋى مۇمكىن ەمەس. بىرەۋ بىلەر, بىرەۋ بىلمەس. ءىنجۋ-مارجاننىڭ قۇندىلىعى سول – تەرەڭنەن تامىر تارتۋىندا. تۇڭعيىق تۇبىنە تۇنشىقپاي بويلاپ, قۇم-قايراڭنىڭ ىشىنەن تەك اسىلدى ءسۇزىپ الۋعا قۇلشىنىسپەن قاتار كەڭ تىنىس, جۇرەك كۇشى قاجەت. ونسىز بولمايدى. شىنايى ونەر تۋىندىسى وسىلاي تۋادى, سولاي قابىلدانادى. اناۋ ايتقانداي ءارتىستىڭ وقۋىن وقىماسا دا, بويداعى تالانتى تاستى جاردى. قارا كۇش يەسىن مۇقىم قازاق عاجايىپ اكتەر رەتىندە قابىلدادى. ايگىلى اكتريسا ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ ەركە دە ەرەك بالاسىنداي سانامىزدا قاتتالىپ قالدى.
قادىم زاماندا ەسكەندىر زۇلحارنايىن سۇم اجالدىڭ جانىنا تاياعانىن الىستان اڭداپ, ابزال اناسىنا قوشتاسۋ حاتىن جازىپتى دەسەدى. اتاقتى جيھانگەر عازيز شەشەسىنەن ماڭايىنداعى بارلىق جەتىم-جەسىردى, كەدەي-كەپشىكتى شاقىرىپ, ساداقا رەتىندە اسقا تويدىرۋدى وتىنەدى. تەك بۇل استا-توك داستارقانعا تۋعان-تۋىستارى دۇنيەدەن وزباعان ادامداردى شاقىرماڭىز دەپتى. ونىسى – ءولىمسىز جان جوق ەكەنىنە كوزى جەتسە, مەنىڭ قايتىس بولعانىمدى انام از دا بولسا جەڭىلىرەك قابىلدار دەگەن ءۇمىت ەكەن.
شىنىندا دا, ولىمگە كىم قارسى تۇرا الادى؟ ودان قورقىت تا قاشىپ قۇتىلا الماعان. قايدا بارساڭ دا قورقىت-عۇمىر قونىشىڭنان باسادى. قازاقتىڭ «تۋماق بار بولسا, ولمەك بار» دەيتىنى سول-اۋ. ساليقالى سوكرات: «جاس بالانىڭ ومىرگە العاشقى اتتاعان ادىمى – ولىمگە العاشقى اتتاعان قادامى» دەمەي مە؟ اجالدان ەشكىمدى دە اراشالاپ الماسىڭ اقيقات. بىراق ءولىمنىڭ قاشان دا ەرتە كورىنەتىنى نەسى ەكەن!؟
اتامىز ۇيىنە حال سۇراي بارعاندا, الدىمىزدان اتىپ شىعارداي بولادى دا تۇرادى. گۇلجاۋار اپامىزعا ءشاي قويدىرىپ, ۇزاق اڭگىمەنىڭ ىرعاعىنا ءتۇسىپ, ءبىر كوسىلەر مە ەدىك. ەندى ءبارى كورگەن تۇستەي. تاقيالى پەرىشتە تاقيالى تومپەشىككە اينالدى. قوش بول, اڭىز ادام!