مۇحتار كۇمىسبەك
مۇحتار كۇمىسبەك«Egemen Qazaqstan»
1262 ماتەريال تابىلدى

ەكونوميكا • 14 قىركۇيەك, 2020

مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگىنىڭ ماڭىزى زور

تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەلى قازاقستان ءوزىنىڭ قۇقىقتىق كەڭىستىگىن قالىپتاستىرۋدى قولعا الدى. العاش قابىل­دانعان زاڭنامالىق اكتىلەر­دىڭ ءبىرى 1991 جىلعى 23 جەل­توق­سانداعى «قازاقستان رە­س­پۋب­ليكاسىنداعى كون­تسەسسيا­لار تۋرالى» زاڭى بولدى. مەملەكەت بۇل زاڭ­دى قابىلداي وتىرىپ, مەم­لەكەت-جەكەمەنشىك ارىپ­تەستىگى سالاسىنداعى قۇقىق­تىق قاتىناستاردى رەتتەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن كورسەتتى.

قوعام • 11 قىركۇيەك, 2020

ءداستۇردى بۇلداۋ ما بۇل؟

«التىن تاقپادىم» دەپ جاتىپ كەپ وكپەلەدى ورتا بويلى كە­لىن­شەك. شاماسى اۋلەتتىڭ «گەنەرال» كەلىندەرىنىڭ ءبىرى بولۋى كەرەك. اش ءبۇيىرىن تايانعان قالپى تابان استىنان بالە ىزدەۋگە بەيىل تۇر. جاڭا قۇدالاردىڭ الىپ كەل­گەن كادەسىيىنان كۇمىس قانا بۇيىر­عانىنا ءبۇيى تيگەندەي ءبۇرىس­تى دە قالدى. ءورىسىم كەڭەيەدى ەمەس, ۇيات­تان ءولدىم-اۋ دەگەن انتەك وي­دىڭ جەتەگىنە ەرىپ, ابىگەرگە تۇسۋدە. اعا­يىننىڭ الدىندا ازار دا بە­زەر. ءولتىرىسىن ءوندىرىپ اكەلمەگەن بولا­شاق قۇدالاردىڭ قىلىعىنا كۇيىپ-ءپىسىپ بارادى.

قوعام • 10 قىركۇيەك, 2020

تىنىشتىقتى تۋ ەتكەن

ۇلان-بايتاق ۇلى دالا بايىرعى ۇلىستىڭ ءوز ۋىسىندا قالدى. بۋالدىر-بۋالدىر بوداندىق تۇمانى ايىقتى. ازاتتىقتىڭ تورسىقتاي التىن شەكەسى جارقىرادى. سوندا ءبىز الاشتىڭ الىپ دالاسى اياعىمىزدىڭ استىندا ءدۇر-ءدۇر ەتىپ سىلكىنىپ تۇرعانداي كۇي كەشتىك. جالىن ۇستاعانداي ىسىدىق, كۇيدىك. تاسىدىق – تولدىق, تولقىدىق – تەلەگەيلەندىك, جايىلىپ جايقىن تارتتىق. كوز الدىمىزدا بابادان ميراس بايتاق تۇران دالاسى ابادان ۇلدىڭ الپەتى سىندى لاپ ەتە قالدى, تۇلەپ سالدى. ءسويتىپ قايسار قازاق تاعى دا تورتكىلدەپ وشاق قازدىرىپ, توبەل بيە سويدىرىپ, تورىنە سويىن وزدىردى.

تۋريزم • 08 قىركۇيەك, 2020

ۆەلوساياحاتشى قىز

تاۋدى كولبەي ورنالاسقان تەكەلى قالاسىنىڭ تابيعاتى كوزدىڭ جاۋىن الادى. «ەكىنشى شۆەيتساريا» اتانىپ كەتكەن شاعىن شاھاردىڭ شىرايى كۇز كەلسە دە قوناقتاردى تاڭعالدىرۋدا. بيىلعى ماۋسىم ءوڭىر-وڭىردەن كەلگەن تۋريستەرمەن ەرەكشەلەندى. وعان دالەل – سىر ەلىنەن ۆەلوسيپەدپەن كەلگەن اتىراۋلىق ساياحاتشى اقمارال ءماجيتوۆا.

تانىم • 08 قىركۇيەك, 2020

ماڭگىلىكتىڭ سىر شەرتەر مۇناراسى

بۇل مۇزارت شىڭداردى شىعىس شايىرى فيردوۋسي ءوزىنىڭ «شاحناما» پوەما-ەپوسىنا وزەك ەتكەن. ونى ايتامىز-اۋ, XI عاسىردا اتاقتى اراب ساياحاتشىسى ءال-يدريسي قات-قات قولجازبالارىنا بەينەلەپ, تاڭعالا تولعانادى. ول از دەسەڭىز, الەكساندر ماكەدونسكي مەن يۋلي تسەزار دا وسى تاۋعا قۇمارتقان. سول اسقاق قۇمارلىقتىڭ الىپ-ۇشپا سەزىمى اتقا مىنگىزگەنىمەن, سىر بويىندا ەكەۋىنە دە جەڭىلىس ءدامىن تاتقىزىپتى. ال گەرودوت اقساقال التىن, مىس, كۇمىس سىندى باعالى مەتالدار وڭدەلىپ, ونىمدەرى ازيا مەن ەۋروپانى شارلاعانىن دايەكتەيدى.

قوعام • 03 قىركۇيەك, 2020

قۇندىلىقتاردىڭ قۇلدىراۋى

قىرۋار قارجى, استا-توك تاعام, قاۋمالاعان حالىق. نەسىن جاسىرامىز. بۇل بۇگىنگى تويدىڭ بەت-بەينەسى. قازىر دە ءبىر-بىرىمەن باسەكەگە تۇسكەن اعايىننىڭ بار ويى ەلدىڭ نازارىن وزىنە اۋدارۋ. الايدا ەشكىم دە الىپ التى, جەپ جەتى بولماق ەمەس. باعزىدان تارتساق, توي-تومالاق دەسە قازاقتىڭ تابەتى اشىلىپ تۇرادى. تورقالى توي جاسايمىز دەپ تىراشتانىپ كەتەتىنى دە كوپكە ايان. وسى توڭىرەگىندە تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى تالقىعا سالعان بولاتىنبىز.

قوعام • 31 تامىز, 2020

جاقسىلىق جاساپ جارىسايىق...

القيسا قازاقتىڭ اقجۇرەك پەيىلىن اڭگىمەگە ارقاۋ ەتسەڭىز نەدەن باستار ەدىڭىز. جارلىعى جالعىز اتىڭ سويىپ بەرەتىن ادەتىن ايتاسىز با, جوق جاۋىن دا سۇيسىنتكەن جومارتتىعىن جازاسىز با؟ الدە ء"ار قازاق مەنىڭ جالعىزىم" دەپ باز بىرەۋگە جاساعان جاردەمىن جىپكە تىزەسىز بە؟ قالاي دەسەڭىز دە, كوڭىلى داريا حالىقتىڭ باسى بىرىكسە جاقسىلىق جاساۋعا بەيىل كەلەتىنى بىزگە ايان. وعان دالەل بۇگىندە "حارەكەت" قايىرىمدىلىق قورى.

قارجى • 25 تامىز, 2020

ادامي فاكتور بولمايدى

قارجى مينيسترلىگى ءتيىستى زاڭ ارقىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلاردى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرۋدى كوزدەپ وتىر. ياعني تەندەر كەزىندە كونكۋرستىق كوميسسيالار بولمايدى. بۇل تۋرالى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن ءباسپاسوز جيىنىندا قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ زاڭناماسى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ءسابيت احمەتوۆ ايتتى.

قوعام • 25 تامىز, 2020

ەسكىرگەن ەلەكتر ستانسالارى ء(تاريفتى تومەندەتۋگە نە كەدەرگى؟)

الەم بويىنشا ەلەكتر قۋاتىنىڭ 20 پايىزى جارىقتاندىرۋعا جۇمسالادى. سوندىقتان بىلىكتى ماماندار زاماناۋي جارىق بەرۋ تەحنولوگيالارىن ۇسىنۋدا. سول ارقىلى تۇتىنۋشىلار ەلەكتر ەنەرگياسىن ەداۋىر ۇنەمدەيدى. قاراپايىم حالىقتىڭ دا قالتاسىنا سالماق سالمايدى. وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدەگى ەلەكتر ستانسالارىنىڭ 60 پايىزى ەسكىرگەن. بۇل الدىمەن ءتاريفتى تۇراقتاندىرۋعا قولبايلاۋ بولىپ وتىر. حالىقتان تۇسكەن تابىس ەسكىنى جاڭارتۋعا جەتپەيدى.

ەكونوميكا • 21 تامىز, 2020

شيكىزات ەمەس ەكسپورتقا باسىمدىق بەرىلەدى

سوڭعى 2 جىلدا ىشكى تاۋار اينالىمى 11 پايىزعا ءوسىپ, 37,5 ترلن تەڭگەگە جەتتى. الايدا وسى جىلدىڭ العاشقى 6 ايىندا كورسەتكىش 6,9 پايىزعا تومەندەپ كەتتى. دۇنيە ءجۇزىن شارپىعان پاندەميا ىشكى جانە سىرتقى نارىققا كەرى اسەرىن تيگىزبەي قويمادى. ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, سونىڭ سالدارىنان ساۋدا سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالار كولەمى 48 پايىزعا ازايدى.

ياندەكس.مەتريكا