وقيعا • 29 قازان, 2020
جاۋھار مۇراعا – جاڭاشا كوزقاراس
ۇلى اقىن, دانا ويشىل اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ اياسىندا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى عىلىم كوميتەتىنىڭ قولداۋىمەن «اباي مۇراسى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى.
ادەبيەت • 28 قازان, 2020
نوبەل سىيلىعىنا كىم نە ساتىپ الدى؟
ادەبيەت پەن عىلىم سالاسىنداعى ەڭ بەدەلدى, قارجىسى دا قوماقتى ماراپات – نوبەل سىيلىعى. تىلىنە, دىنىنە, ناسىلىنە, جىنىسىنا, سونداي-اق ازاماتتىعىنا قاراماي, عىلىمدا جاڭالىق اشىپ, ادەبيەتتە ەرەكشە ويلاۋ قابىلەتىمەن, جازۋ مانەرىمەن العا سۋىرىلىپ شىققان كەز كەلگەن تالانتتى ادامنىڭ الۋ مۇمكىندىگى بار سىيلىق ەكەنى ەرەجەسىندە اپ-انىق جازىلعان.
وقيعا • 23 قازان, 2020
«بالا داۋىسىنىڭ» جەڭىمپازدارى انىقتالدى
«بالا داۋىسى» ۇلتتىق ءان بايقاۋىنىڭ بەسىنشى كەزەڭى دە مارەگە جەتتى. جۋىردا تالاپتى جاس دارىندار فينالدا ءان شىرقاپ, ونى You Tube جانە كتك ارنالارى ارقىلى مىڭداعان كورەرمەن تاماشالادى.
ادەبيەت • 23 قازان, 2020
ءحىح عاسىردا فرانتسيادا شارل سەنت-بەۆ ەسىمدى قالامگەر ءومىر سۇرگەن. ءوزى اقىن, ءوزى جازۋشى, ءوزى سىنشى امبەباپ دارىن ادەبي شىعارمانى «ومىرباياندىق ءادىستى» قولدانىپ زەرتتەۋ تۋرالى كىتاپ جازادى. «ادەبي پورترەتتەر» دەپ اتالاتىن سول كىتاپ فرانتسۋز قوعامىندا كەزىندە رەزونانس تۋعىزعانى ايقىن. ول ەڭبەك, اسىرەسە كوركەم شىعارمانى زەرتتەۋدە عىلىمي سيپاتتاعى ەستەتيكالىق تراكتاتتاردى قولداناتىن «اۋىر سالماقتاعى» سىنشىلار ءۇشىن جاڭالىق بولعان. سەنت-بەۆ كوركەم شىعارمانى اۆتوردىڭ ءومىربايانى ارقىلى زەرتتەۋدى ۇسىندى.
كينو • 20 قازان, 2020
ۇلتتىق كينو: قوردالانعان ماسەلەلەردىڭ شەشىمى قانداي؟
ەل گازەتى – «Egemen Qazaqstan» ۇلتتىق كينونىڭ تىنىس-تىرشىلىگىندە قانداي پروبلەمالار بار, قازىرگى قازاق كينوسى قايدا بەت تۇزەدى جانە وسى سالاداعى تاعى باسقا ماسەلەلەر جايىندا دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزگەن ەدى. وعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كينورەجيسسەر ساتىبالدى نارىمبەتوۆ, پلاتينالى «تارلان» تاۋەلسىز سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىنىڭ دوتسەنتى, كينورەجيسسەر, ستسەناريست دارەجان ومىرباەۆ, كينوتانۋشى, ونەرتانۋ كانديداتى, قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ءنازيرا راحمانقىزى جانە كينورەجيسسەر, ستسەناريست دانيار سالامات قاتىسىپ, جۇرەكجاردى ويلارىن ورتاعا سالدى.
وقيعا • 19 قازان, 2020
«اعادى تۋلاپ, بارادى زۋلاپ زامانىم...»
جۋىردا ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, اقىن نەسىپبەك ايت ۇلى وقىرماندارىمەن ونلاين كەزدەستى. بۇل كەزدەسۋدى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانا مەن قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ نۇر-سۇلتان فيليالى اقىننىڭ جەتپىس جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا ۇيىمداستىردى. كەشتى جازۋشىلار وداعى نۇر-سۇلتان فيليالىنىڭ توراعاسى داۋلەتكەرەي كاپ ۇلى جۇرگىزدى.
سۇحبات • 15 قازان, 2020
ۆلاديسلاۆ تەن: «كەز كەلگەن بيىكتى ەڭبەكپەن باعىندىراسىڭ»
– ۆلاديسلاۆ, اڭگىمەنى ءوز جايىڭىزدان باستاساڭىز. بىلۋىمشە, ءسىز وزبەكستاننان كەلگەن ازاماتسىز. نۇر-سۇلتانعا قاشان كەلدىڭىز؟ قاي كەزدەن باستاپ كوپ ءتىل مەڭگەرە باستادىڭىز؟
ادەبيەت • 30 قىركۇيەك, 2020
اداسقانداردىڭ سوڭعى ايالداماسى نەمەسە سۇلتان راەۆتىڭ «جانجازا» رومانىن وقىپ شىققاننان كەيىنگى وي
قايتالاپ ايتقاندى ءتاۋىر كورەتىن ءبىر ءسوزىم بار: ۇلكەن ادەبيەتتە ۇساق شتريحتار بولمايدى. ادام جانىن تانيتىن قالامگەر كىسىنىڭ كوز قيىعىن بىلاي قويعاندا, دەنەسىنىڭ, اياق-قولىنىڭ قوزعالىسى مەن بەت-ءجۇزىنىڭ ىم-يشاراسىن, تىنىس العانىن, كىرپىك قاققانىن, ءتىپتى ونىڭ يىسىنە دەيىن شەبەرلىكپەن سۋرەتتەپ, جان دۇنيەسىندەگى قايناپ جاتقان وي-سەزىمدەردى اق قاعازعا شاشپاي-توكپەي «ورنالاستىرادى».
ادەبيەت • 09 قىركۇيەك, 2020
ورالحان بوكەي شىعارماشىلىعىنا اساۋ دا البىرت ءھام ءمولدىر سەزىمدەر شارپىسقان رومانتيزم مەن سەرگەك ماكسيماليزم ءتان. ونىڭ قالامىنان تۋعان ءتىرى بەينەلەر ارمانشىل, تاۋەكەلشىل قاسيەتتەرى باسىم جاس وقىرمانداردىڭ جادىندا ۇزاق ساقتالاتىنىنا سەنىمدىمىز. جازۋشىنىڭ جان نۇرى توگىلگەن شىعارمالارى جاپ-جاسىل جاستىق ارالىنىڭ جاراسىمدى ءبىر بولشەگىندەي. ءوز باسىمىزعا سولاي.
ادەبيەت • 04 قىركۇيەك, 2020
«ارسەنەۆتىڭ ءومىرى» – رەاليزم شىڭى
جانىنىڭ تەرەڭ قويناۋىنان توگىلىپ تۇسكەن سوزدەرىمەن وقىرمانىن ەگىلتىپ, ەلىكتىرە الاتىن جازۋشىلاردىڭ بىرەگەيى – يۆان الەكسەەۆيچ بۋنين. ورىستىڭ اتاقتى جازۋشىسى, نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى ءبۋنيننىڭ عۇمىر جولى كۇردەلى, بۇرالاڭى كوپ, دارا جول. شىعارماشىلىق الەۋەتى كەمەلدەنىپ, جازۋشىلىق قاسيەتتەرىن تولىق يگەرگەن ەلۋ جاسىندا ەلدەن كەتىپ, وتىز ءۇش جىل شەت مەملەكەتتە – فرانتسيادا ءومىر سۇرگەن جازۋشىنىڭ قالامى ادەبيەتتە ورىس ادامىنىڭ بەينەسىن سومداپ, ورىس تابيعاتىن سۋرەتتەۋدەن تانعان جوق. بۋنينتانۋشىلار ونىڭ بىرنەشە شەت ءتىلىن ءبىلىپ, اۋدارما سالاسىندا دا مىقتى ەڭبەكتەنگەنىنە قاراماي, فرانتسۋز تىلىندە ناشار سويلەگەنىن, فرانتسۋز جازۋشىلارىمەن قارىم-قاتىناسى دا ويداعىداي بولماعانىن العا تارتادى. وعان قوسا وتىز ءۇش جىل سول ەلدە تۇرسا دا بۋنين فرانتسيانىڭ ازاماتتىعىن الماعان. تەك ەميگرانتتىق پاسپورتپەن شەكتەلگەن. جازۋشى 1933 جىلى ورىس جازۋشىلارىنىڭ ىشىندە العاشقىلاردىڭ قاتارىندا «ورىس كلاسسيكالىق پروزاسىنداعى ءداستۇردى دامىتقان شەبەرلىگى ءۇشىن» نوبەل سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتانادى.