ادەبيەت • 24 ناۋرىز, 2020
ەلامان قابدىلاشىم. مەنىڭ دە العاش شىن سۇيگەنىم – ءبيشى ەدى...
اقىن دەگەن – قۇبىلىس قوي جانى ىزگى, ءبيشى دەگەن – حوردىڭ قىزى ءتارىزدى. ۋاقىت ءوزى جۇرەگىندە ساقتاپتى – ەسەنين مەن دۋنكان جايلى اڭىزدى.
ادەبيەت • 21 ناۋرىز, 2020
جاس جازۋشى ميراس مۇقاشتىڭ بۇل اڭگىمەسى العاش جاريالانعان 2007 جىلدارى كىتاپسۇيەر قاۋىمنىڭ جاپا-تارماعاي سۇيسىنە وقىعانى كۇنى كەشەگىدەي ءالى ەستە. ومىردە ءتۇۋ شالعايعا الىستاسا دا, كوڭىلدە ماڭگى ساقتالعان سول ءبىر العاۋسىز بالا شاق كىمنىڭ دە بولسىن ساعىنىشقا تولى ەڭ اياۋلى ەستەلىگى. قايتا ورالماس سول ۋاقىتتاردا بىرەۋدىڭ قۋانىشى, بىرەۋدىڭ قايعىسى, بىرەۋدىڭ وكپەسى, ەندى بىرەۋدىڭ ساعىنىشى قالدى. بالكي وسى ءۇشىن دە مىنا جۇرت تۇنىق شاقتىڭ ءبىر ۇزىگىن «مەرۋەرتتەن» كورە قالىپ, ساعىنىسا قاۋىشقانداي بولاتىنى. تىپتەن العاشىندا-اق وقىعاندار اۆتور تۋرالى ءسوز قوزعاي قالساڭ, بۇرىنعى «اششى الما», بەرتىندەگى «شىرعالاڭ» مەن «اۋلانى» اۋىزعا الماستان, «مەرۋەرتتى» ويلاپ, ەسكى ءبىر جىلدارداعى ىپ-ىستىق ەستەلىگى ەسىنە مەزەت تۇسە قالعانداي, كوڭىلى تەبىرەنە بوساپ, ءبىر سۇمدىق كۇي كەشەدى. ءداستۇرلى بايانداۋعا قۇرىلعان اڭگىمە اناۋ ايتقانداي كلاسسيكالىق شىعارما اتانباسا دا, «مەرۋەرتتى» وقىعاننىڭ ھامماسى مەرۋەرتتى ۇمىتپايدى. ءسال اسىرا سىلتەپ ايتساق, جىميعاندا بەتىندە ءسال عانا شۇڭقىر پايدا بولا قالاتىن ناركەس كوزدى قىزداردى كەزىكتىرسەڭ, مەرۋەرت ەمەس پە ەكەن دەپ ەلەڭدەيسىڭ. شىنىندا, اۆتور سول ءبىر بەينەنى كەزدەستىردى مە ەكەن؟..
رۋحانيات • 20 ناۋرىز, 2020
24 جاستاعى ونەرپاز «التىن وردا» كۇيىن شىعاردى
تاياۋدا عانا قازاقستاننىڭ گيننەسس رەكوردتار كىتابىنا ەنگەن «قورقىت» ەتنو-ءانسامبلىنىڭ ونەرپازدارى قازاقتىڭ ونەر قورجىنىن دومبىرانىڭ كۇمبىرىمەن ۇندەسكەن تاعى دا ءبىر تۋىندىمەن تولىقتىردى. كۇي – تاريحي سيپاتقا يە بولعاندىقتان, ونىڭ اۆتورى مەن ورىنداۋى دا شىعارماشىلىق توپ ءۇشىن ايتارلىقتاي جاڭالىققا اينالارى ءسوزسىز.
رۋحانيات • 20 ناۋرىز, 2020
«قورقىت» ورىنداعان «عاسىرلار مارجانى»
بيىل شىعىستىڭ عۇلاما ويشىلى, ماتەماتيك, استرولوگ, مۋزىكا تەورەتيگى, اريستوتەلدەن كەيىنگى ەكىنشى ۇستاز اتانعان ءابۋ ناسىر ءال-ءفارابيدىڭ تۋعانىنا 1150 جىل تولىپ وتىر. بابا مەرەيتويى اياسىندا نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قورقىت» ءداستۇرلى ساز توبىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى, قازاقستاننىڭ مادەنيەت قايراتكەرى شولپان قورعانبەك ۇلى ءال-فارابيگە ارناپ «عاسىرلار مارجانى» اتتى كۇي شىعاردى.
اباي • 16 ناۋرىز, 2020
ساتيرا تەرمينىنىڭ شىعۋ تاريحى ءھام ەتيمولوگياسى حاقىندا ءتۇرلى بولجام-تۇسىنىكتەمەلەر ايتىلىپ ءجۇر. كەيبىر عالىمداردىڭ پايىمداۋىنشا, ەجەلگى گرەكتەردە ءجۇزىم وسىرۋشىلەردىڭ, ءجۇزىم شارابىن جاساۋشىلاردىڭ قۇدايى ءديونيستىڭ ءان سالىپ, بي بيلەپ جۇرگەن جولسەرىكتەرىن «Saturos» دەپ اتاعان. «ساتيرا» ءسوزى وسىدان شىقسا كەرەك. ال باسقا ءبىر زەرتتەۋشىلەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل تەرميننىڭ ءتۇپ نەگىزى لاتىننىڭ «Satira» – «سمەس» – «ارالاس, ءار نارسەنىڭ قوسىندىسى» سوزىنەن باستاۋ العان دەسەدى. كەيىنىرەك ەجەلگى ريم ادەبيەتشىلەرى سىناپ-مىنەۋشى, اشكەرەلەۋشى سيپاتى بار شىعارمالاردى Satura دەپ اتاپتى. القيسسا.
اباي • 11 ناۋرىز, 2020
اقىن تويىنا – اكادەميالىق جيناق
ءسۇيىنشى سۇراۋعا ءالى ەرتە بولسا دا ابايتانۋ ىلىمىندەگى الداعى بولار جىل قۇسىنداي جاڭالىقتى قۇلاعىمىز شالىپ, كوڭىلىمىز ەلەڭدەپ وتىر. حاكىم ابايدىڭ 175 جىلدىعى قارساڭىندا اراعا شيرەك عاسىر سالىپ اقىننىڭ اكادەميالىق باسىلىمى جارىققا شىقپاق. ىزگى ءىستىڭ اۋجايىن بىلمەككە عىلىمي جيناقتى دايىنداپ جاتقان م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى كەنجەحان ماتىجانوۆپەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
تانىم • 27 اقپان, 2020
شارتاراپتاعى سۋ جاڭا شىعارمالار
گازەت وقىرماندارىنا جىلدىڭ العاشقى ايىنداعى شەتەلدىك كىتاپ نارىعىنداعى ادەبي جاڭالىقتاردى ۇسىنامىز. ءتۇرلى جانرداعى جاڭا شىعارمالار الەمنىڭ ءار بۇرىشىنداعى سان تاقىرىپتى قاۋزايدى. ءسوزىمىزدىڭ القيسساسىن مۋراكاميدىڭ جازۋشىلىق ءومىربايانى جازىلعان كىتاپتان باستاۋدى ءجون كوردىك.
رۋحانيات • 24 اقپان, 2020
قاڭتاردا ورىستىڭ ۇلى جازۋشىسى انتون پاۆلوۆيچ چەحوۆتىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولدى. تۆورچەستۆودا قىسقالىق كونتسەپتسياسىن ۇستانعان ءھام سونىسىمەن ادەبيەتكە ەرەكشە قۇبىلىس اكەلگەن چەحوۆ اقساقالدى الەم امسە ءسۇيىپ وقىدى, قازاق وقىرمانى دا جاقىن تارتتى. بۇگىنگى داڭقىنا جازۋشىلىقتىڭ ءتاتتى ازابىمەن جەتكەن قالامگەر «چەحوۆسكي ينتەلليگەنت» تۇسىنىگىن تىرىدەي كورسەتىپ ءھام ونىڭ العاشقى زيالىسى دا ءوزى بولدى.
رۋحانيات • 17 اقپان, 2020
ەلوردا تورىندە نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگى مەملەكەتتىك اكادەميالىق فيلارمونياسىنىڭ «قورقىت» ءداستۇرلى ساز توبى 75 شىعارما ورىنداپ, كۇمبىر كۇيدەن شاشۋ شاشتى. قازاقستاننىڭ گيننەسس رەكوردتار كىتابىنا ەنۋدى ماقسات تۇتقان ونەر ۇجىمى قازاق جانە شەتەل اۆتورلارىنىڭ 75 مۋزىكالىق شىعارماسىن نوتاعا قاراماي, ەش بوگەلىسسىز, قۇلاق قۇرىشىن قاندىرا ورىنداپ شىقتى.
تانىم • 17 اقپان, 2020
اۋەلگى جازۋدان وقىماستىڭ وقۋىنا دەيىن
اۋەلدە ءسوز پايدا بولعان دەيدى. القيسسا. اقپارات باعزى زامانداردان بەرى ادامداردىڭ اسا ماڭىزدى قۇندىلىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ كەلەدى. ناتان روتشيلد كەمەڭگەردىڭ: «اقپاراتتى بىلگەن ادام الەمگە يەلىك ەتەدى» دەگەن ءسوزى وسىنىڭ دالەلى. تاريحقا كوز سالساق, حاندار مەن تايپا كوسەمدەرى, كورول, كنيازدەر ەجەلدەن ءوز مۇراگەرىنە تەك ەكەۋىنە عانا ءمالىم ۇلتتىق قۇپيالاردى ايتىپ وتىرعان. نەگىزىنەن ەڭ قۇندى اقپارات مۇراگەرلىك جولمەن, ياعني جەكە وتىرعاندا بەرىلەتىن.
