كۇنى كەشە ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پرەزيدەنت سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى, بەلگىلى سىقاقشى كوپەن امىربەكتىڭ «اباي – ساتيريك» اتتى ادەبي كەشى ءوتتى.
«ابايدىڭ ساتيريك ەكەنىن اۋەلى مۇحتار اۋەزوۆ جازدى. كەيىن حاكىم ساتيراسىن زەرتتەپ, دالەلدەپ جازعان ءبىزدىڭ ۇستازىمىز – تەمىربەك قوجاكەەۆ. ول كىسى ۇلكەن ەڭبەك جازدى. اتاۋىن دا ءوزىنىڭ مىنەزى سەكىلدى ايعايلاتىپ قويدى – «اباي – ساتيريك». بۇگىنگى كەشتىڭ تاقىرىبى دا وسى ەڭبەكتىڭ نەگىزىندە الىنىپ وتىر», دەپ ءسوز باستاعان كوپەن امىربەك ساتيرانىڭ ارعى-بەرگى تاريحىنا توقتالا كەلە: «ساتيرا ءوز ىشىندە ءتۇرلى جانرعا بولىنەدى دەسەك, وسى ءازىل-سىقاقتىڭ ءتۇر-ءتۇرىن اباي اقىن شىعارماشىلىعىندا جاقسى پايدالانعان جانە ونى جاڭعىرتقان, جاڭارتقان, دامىتقان», دەپ حاكىمنىڭ سىقاق ولەڭدەرىن وقىپ, تالدادى.
«ابايدىڭ العاشقى ولەڭى قالاي شىقتى؟.. ءبىر كۇنى تۇيەلەردىڭ ىشىندە ەكى اتتىلى كەلە جاتىر ەكەن. ايەل مەن ونىڭ اعاسى بولسا كەرەك. جاۋىر ات جەتەكتەگەن كەلىنشەك توركىندەپ كەلىپتى. توركىنى الگى ايەلگە كوڭىلى قالماسىن دەپ جاۋىر ات مىنگىزە سالعان ەكەن. سونداعى ايتقان ابايدىڭ اۋىزشا ولەڭى:
كىم ەكەن دەپ كەلىپ ەم تۇيە قۋعان,
قاتىن عوي كۇلدارىمەن بەلىن بۋعان.
توركىنىڭنىڭ بەرگەنى جاۋىر ايعىر,
باۋىرىڭدى ۇرايىن بىرگە تۋعان.
اقىننىڭ العاشقى ولەڭى ليريكا ما – ساتيرا. مىنە, ابايدىڭ بويىنداعى قۇندىلىق قايدا جاتىر».
ادەبي كەش بارىسىندا ءداستۇرلى ءانشى ەرلان رىسقالي اباي اندەرىن ورىنداسا, مەكتەپ وقۋشىلارى اقىننىڭ ساتيرالىق ولەڭدەرىن مانەرلەپ وقىدى. كەزەكتى اڭگىمە اۋانىندا حاكىمنىڭ «بىرقاقپايلارىن» ءسوز ەتكەن ساتيريك:
«ابايدىڭ ساتيراسىن تەمىربەك قوجاكەەۆ ۇستاز ۇشكە بولگەن. سونىڭ ىشىندە ءبىر بولىگى تۇرمىستىق ەپيگراممالار – قۇربى-قۇرداستارىنا, زامانداستارىنا ارنالعان بىرقاقپايلار. وسەكشىل, ەل اراسىن الاتايداي ءبۇلدىرىپ جۇرگەن كوجەكبايعا ارناعان ارناۋىندا:
شىركىندە ەس بولسايشى سەزەد دەگەن,
اكىمگە وسەك تاسىپ بەزەكتەگەن... – دەيدى.
مىسىق ءۇي ىشىندە كەز كەلگەن جەرگە جاتپايدى. بيىكتەۋ جەرگە, توسەك ۇستىنە شىعادى. سول كوجەكبايعا اباي ايتقان ەكەن: «كوجەكباي كىمنىڭ جۇگى بيىك بولسا, سوعان قارعىپ شىققان مىنا مىسىق سياقتى» دەپ. بۇدان ارتىق قانداي ساتيرا كەرەك؟!.» دەپ ابايدىڭ كورگەن, وسكەن ورتاسىنا توقتالدى. «اباي ءبىرجاندى قوناق قىلعان. اسەتتىڭ ءانىن تىڭدادى. دۋلات, شوجە, كەمپىربايلاردى كورىپ ءوستى. وسىنداي ورتادا ءومىر سۇرگەن اباي قالايشا ساتيرادان قۇرالاقان قالماق. ونىڭ قانتاي مەن تونتاي دەگەن شانشار ناعاشىلارى بولدى. كەرەمەت قۋاقى, ۋسويقى, ازىلكەش, اينالاسىن قىران-توپان كۇلكىگە بولەپ جۇرەتىن ناعاشىلارى دا اقىنعا اسەر ەتپەي قويعان جوق».
كوپەن امىربەكتىڭ سوزىنە قاراعاندا, ابايدىڭ ساتيراسى العاش جازعان ولەڭىنەن باستاپ, «بولىس بولدىم مىنەكيگە» دەيىن جالعاسىپ, قوعامنىڭ ءتۇرلى كەيىپكەرلەرى مەن مىنەزدەرىن ولەڭدەرىمەن سىناپ, سىقاعان.
