ادەبيەت • 24 ناۋرىز, 2020

ەلامان قابدىلاشىم. مەنىڭ دە العاش شىن سۇيگەنىم – ءبيشى ەدى...

1374 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

اقىن دەگەن – قۇبىلىس قوي جانى ىزگى,

ءبيشى دەگەن – حوردىڭ قىزى ءتارىزدى.

ۋاقىت ءوزى جۇرەگىندە ساقتاپتى –

ەسەنين مەن دۋنكان جايلى اڭىزدى.

ەلامان قابدىلاشىم. مەنىڭ دە العاش شىن سۇيگەنىم – ءبيشى ەدى...

ەلامان قابدىلاشىم

عاشىق ادام – تۇنەكتە دە نۇر قۇشتى,

عاشىق قانا سەزىنە الار شىن كۇشتى.

ءبۇبىسارا – ءبيشىسى ەكەن قىرعىزدىڭ,

عۇمىر بويى ىنتىق ەتكەن شىڭعىستى.

 

عاشىقتىقتاي شىن قۇدىرەت جوق ۇلى!

ايمانوۆتىڭ شاراعا اۋعان كوڭىلى.

مەنىڭ دە العاش شىن سۇيگەنىم – ءبيشى ەدى,

بۇنىمدى تەك سايكەستىك دەپ جورىدىم.

 

سول بيشىمدەي شىر اينالعان شارتاراپ,

كەتكەم سوسىن جىر مەنەن مۇڭ ارقالاپ,

مىڭ بۇرالىپ كورىنشى ءبىر كوزىمە,

سوندا عانا ساعىنىشىم تارقاماق.

 

و, ءبيشى قىز, بيلە!

بيلە ەركىمدى!

سۇيسىنۋمەن جىر ەتەيىن كوركىڭدى.

ءار قيمىلىڭ قايتالايدى اينىتپاي,

جاعالاۋعا ەركەلەگەن تولقىندى.

 

بيلە, ءبيشىم!

وزەگىمدى وت قىلىپ,

(جۇرەگىڭدى اشار قولدا جوق-تى كىلت!)

ەسىم اۋىپ قايتا عاشىق بولايىن,

جان-تانىممەن بيگە ەلتىگەن بوپ تۇرىپ...

1

 

***

وتىرىك ءحال سۇراسقاننان پايدا نە؟

جاقسى-جامانجاعدايىمىز, ونسىز دا!

ءبىزدى كۇتىپ تۇر بەلگىسىز, قايدا, نە؟

جولمەن ءجۇرىپ جولىقتىق قوي جولسىزدا!

 

سەن وكىنىپ,

مەن دە سول ءسات وپىنىپ,

ۇرىندىردىق جۇرەكتەردى زور سىزعا,

ەندى, كۇتۋ جىلدىقتى وتىرىك –

جولمەن ءجۇرىپ جالىقتىق قوي جولسىزدا!

42

 

***

سولاي, كۇنىم,

ويلاما, ەكەن عوي دەپ وڭاي بۇنى!

ساعىنىش – ساۋلەسى پاك ماحابباتتىڭ,

نۇرلاندىرار كورگەنشە جول ايرىعىن.

 

جول ايرىعى – سەنىمنىڭ سونگەن كەزى,

بولعانى سۇلۋىمنىڭ ەردەن مەزى,

قالعانى ەر جىگىتتىڭ قىزدان كوڭىلى,

مەن ماڭگى ءبىر بولۋعا ءۇمىتتىمىن –

باقىت كەپ قونادى ەكەن سەنگەنگە ءوزى!

78

 

***

ءبارى الدامشى جالعاندا, جالعان ءبارى,

جالعان اپپاق, اياۋلى ارمان بارى.

وڭەشىمە وكسىك بوپ كەپتەلەدى,

وتكەن كۇننىڭ وزەكتە قالعان داعى...

 

كەيدە ءتىپتى, ەي, ءومىر, كەيپىڭ عاجاپ,

ۇيقى بەرمەي قويادى كەي تۇنگى ازاپ.

ءومىر قۇنىن تاپ باسىپ قالاي بىلگەن,

قالعان كوڭىل – شىققان جان – دەيتىن قازاق.

 

بال دا دەمەن باقىتتى, شەكەر دەمەن,

كەلىپ قونىپ, ۇشار دا كەتەر دەمەن.

قايتەيىن, قادىرىنە جەتە الماي قاپ,

ۋاقىتتى كىنالايمىن بەكەرگە مەن.

 

سەن عاناسىڭ, ماحاببات, بارىم سەنەر,

ءناسىپ ەتكەن پەندەگە ءتاڭىر-شەبەر.

دەمەپ جىبەر جەت-داعى ولەڭ بولىپ,

جۇرەگىم دۇرسىلىنەن جاڭىلسا ەگەر.

 

سالەم

...كوڭىل سەرىگىم, ارمانداس,

جالعان – كىرشىكسىز,

جالعان – لاس...

قالار ادا تۇيسىنۋدەن,

سۇيسىنۋدەن قالعان باس.

 

قاي جەردە توقتار ءومىر-كوش؟

سەنىم الدامشى, سەنىم – دوس...

ءبىزدىڭ جۇرەك تەنتەكتەۋ,

جالعىزدىقپەن كوڭىلدەس.

 

سەنەن وزگە كورگەم جوق,

كورمەسىمە كونگەم بەك.

قالمايتۇعىن شەر قۇشتىم –

قانبايتۇعىن شولمەن كەپ.

 

قيالعا ەرتكەن قيماستىق,

سەزىمىڭنەن قۇي, ماس قىپ.

ويجەتپەسىم, قول جەتپەس,

ساناعا اۋىر,

ميعا ىستىق.

 

اپپاعىم-اي, ءۇر, سۇتتەي,

قويا تۇرشى تۇرشىكپەي.

سەزىمىمنىڭ سيپاتى –

اشىلماعان بۇرشىكتەي...

 

باسىلماعان قۇمارداي,

باستا داۋرەن تۇرار قاي؟!

مەن كەلەمىن تىنا الماي –

سەن كەلەسىڭ قۇپ الماي.

 

سىڭعىرلاساڭ – سازداي-تىن,

سىردى ۇرلاساڭ – نازداي-تىن.

سوقىردايمىن, سەنە الساڭ,

كورگەنىنەن جازبايتىن.

 

ءسوزىم سەرتتەي, سول – نۇسقا,

قارسى كەلمەن بولمىسقا.

قالعانىم جوق كەش, كەيىن,

ارمانىم كوپ – جول قىسقا.

 

كورىپ ەدىم ءسال كونبەي,

بولىپ كەتتى ول اۋرەمدەي.

سەندەي ەكەن ساعىنىش –

ال قيماستىق ءدال مەندەي.

 

***

يىستەرمىز...
الا تۇستىك سول ءيىستى پەيىشتەن ءبىز.

بىراق, قالاي ساقتادىق؟

سول ماڭىزدى!

يىسىمىزبەن قۇي تومەن, قۇي ۇستەمبىز...


ءبىر ءيىس كەلدى ۇشىنا تاناۋىمنىڭ,

سانام سودانسەرگىسە دە– جاناۋىردى.

ۇشىنان قالامىمنىڭ

بىلىنەدى 

ءيىسى بالبىراعان بالا كۇننىڭ...


جۇرەكتە ءيىسى شالقىپ ۇمىتتەردىڭ,

كەلدى ءومىردى وزگەشە ءسۇرىپ كورگىم.

دالام ءيىسى بۇرقىراپ كوكىرەكتە,

قالانىڭ قاپاسىنا كىرىپ كەلدىم...


كوشە ءيىسىن جينادىم ساناعا كىل,

تۇز سەپكەندەي قينالدىم جاراما اقىر...

بويىم دا بالعىن ءيىسىن جوعالتقانداي,

ويىم دا يىستەنىپ بارا جاتىر!

 

جىرىم ءيىسى – نۇر قۇيعان ءجيى ىشىمە,

بۇرىم ءيىسى – دانەكەر سۇيىسۋگە.

ەشتەڭە دە جەتپەيدى جالعاندا بۇل,

ەرتەگى ەستەلىكتەر يىسىنە...


ىزدەيتىن جان ەدىم مەن عۇرىپتان مəن,

استارىن اقيقاتتىڭ شىن ۇققاننان.

توبەسىنەن əكەتاي تاستامايدى,

تاقياسىن تەر ءيىسى ءسىڭىپ قالعان.

 

سوڭىمدا قالسىن ۇلى ءدۇبىر, مەيلى,

سارساڭعا سالسىن ءتىرى-عۇمىر, مەيلى.

Əكەيدىڭ تاقياسى جۇپارلانا:

نانىڭدى ادال تاپ! – دەپ كۇبىرلەيدى.

 

سىڭىرۋگە كۇن سəۋلەسىن تالپىنامىن,

تازارۋدا عۇمىرلىق بار قۇمارىم.

تەك قارىننان – ءب ۇلىنىپ, مۇڭكىمەگىم,

تەك ارىمنان – جۇپار بوپ اڭقىماعىم.

1

 

ءازىل

سابىرلى, سىرباز سياقتى ەم.

ءماندى ءومىر ءتاڭىر سىي ەتكەن,

سوزبەنەن وتەر سۇيەكتەن –

ولىمنەن كۇشتى ۇياتپەن.

 

شەرىمنەن شاتتىق قۇرايمىن,

ىشتەگى بوتەن, كىم ەدىڭ؟

كۇلكىم كەلەدى – جىلايمىن,

جىلاعىم كەلەدى – كۇلەمىن.

 

وپا ەمەس قىلجاق ورىنسىز,

كۇماندى ويدان قاجىدىم.

قۇتىلعان دا ەزدەن ءجون ءۇنسىز,

جاراسپاعان سوڭ ءازىلىڭ.

 

ءازىلدىڭ-داعى ءزىلى بار,

يمەنىپ ايتسە بۇقپاس تا ەك.

استارىن ءسوزدىڭ كىم ۇعار؟

تۋرا ايتساڭ-داعى ۇقپاس كوپ.

 

ءبىرى اككى, ءبىرى سىندى قۋ,

جاۋاپ بەرە المان تالعامعا ءار.

كەلمەيدى قولدان كۇلدىرۋ –

كۇلە المايتىن دا جاندار بار.

 

اجۋاعا شىدار جان قالاي؟

سىركەم سۋ كوتەرمەس بوپ الدى.

تۇلكى بوپ كەتتىك اڭداماي,

كۇلكى قىپ ءجۇرىپ سول اڭدى.

 

بىرەۋدەن بىلەم, كەم ەسەم –

بىرەۋدەن باعىم باسىمداي.

قوجاناسىرلاۋ ەمەس ەم –

تاعدىرىم قوجاناسىرلاۋ.

 

 

ەلامان قابدىلاشىم – 1993 جىلى 14 ساۋىردە پاۆلودار وبلىسى, باياناۋىل اۋدانى, لەكەر قاجى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلدى. باياناۋىل اۋداندىق «بايانتاۋ» گازەتىنىڭ رەداكتورى. 2018 جىلى «ومىرقوس» جىر جيناعى جارىق كوردى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار