باقىتبەك قادىر
باقىتبەك قادىر«Egemen Qazaqstan»
543 ماتەريال تابىلدى

تاريح • 12 ناۋرىز, 2024

سولوۆكي لاگەرىنەن قاشقان قازاقتار

بۇگىندە قازاق تاريحىنا قاتىستى تىڭ دەرەكتەر كورشى مەملەكەتتەردەن تىس الىس-جۋىق شەتەلدەردەن دە ءجيى ۇشىراسىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە قۇندى فوتوسۋرەتتەر, كارتالار, سيرەك كەزدەسەتىن كىتاپتار مەن قولجازبالار دا بار. سونداي سونى جاڭالىقتىڭ ءبىرى – وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدارى سولوۆەتسكي لاگەرىنەن (ەرەكشە ماقساتتاعى سولوۆەتسكي لاگەرى, قىسقاشا سلون, سولوۆكي دەپ تە اتالادى) قاشىپ, فينلياندياعا جەتكەن قازاقتار جونىندە تابىلعان دەرەك.

قوعام • 08 ناۋرىز, 2024

قايىرىمدىلىقتى تۋ ەتكەندەر

انالىق ينستينكت – الىمساقتان جومارتتىققا جاقىن. حاۋا انادان جالعاسقان ادامزات اناسى دا سونداي. انا دەگەن ءۇش ءارىپتىڭ ەڭ نەگىزگى سيپاتى – مەيىرىم. ال مەيىرىم, جومارتتىق, ساقيلىق ءبارى دە انادان داريتىن اسىل قاسيەتتەر ەكەنى راس.

تۋريزم • 07 ناۋرىز, 2024

«بايتاق جەر» – بايىپتى جوبا

باۋرايىندا سەكسەن كولى تولقىعان, ءيسى جۇپار اڭقىعان سۇلۋ كوكشەنىڭ كوركەم تابيعاتىن ءبىر كورۋگە كوبى قۇمبىل. اقمولا ءوڭىرى ساياحات سالاسىنا تاپتىرمايتىن ساڭلاق ولكە. وندا ەكوتۋريزم, ەتنوتۋريزم, اگروتۋريزم عانا ەمەس, تاريحي ءارى كيەلى جەرلەر دە جەتەرلىك. ماسەلەن, شاباقتى كولىنىڭ جاعاسىندا ابىلاي حان 48 جىل وردا تىككەن حاننىڭ قىزىل اعاشى دەپ اتالاتىن جەر جانە كەنەسارى ۇڭگىرى ايماقتىڭ شەجىرەلى تاريحىنان سىر شەرتەتىن ورىندار.

تابيعات • 07 ناۋرىز, 2024

ايدىنعا قوقيقاز قوندى

كوگىلدىر كوكتەمدى قاناتىنا قوندىرىپ, جىل قۇستارى تۋعان مەكەنىنە قايتا ورالسا – جىل كەلگەندەي, جىلىمىق جەتكەندەي دۇنيە جادىراپ سالا بەرەدى. سارى شۇناق اياز بەن قالىڭ جاۋعان قار قۇرساۋىنان ەندى ەس جيىپ كەلە جاتقان ەلدىڭ كۇپتى كوڭىلىنە جىگەر بەرەتىن دە وسى جىل قۇستارى ەدى. بيىلعى قىس قىتىمىرلاۋ بولعانىمەن, ەلدەگى جۇرت جىل قۇسى ەرتە جەتتى دەپ جەلپىنىپ وتىر.

رۋحانيات • 05 ناۋرىز, 2024

باي-ولكە قازاق تەاترىنىڭ جىلناماشىسى

بۇگىندە سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان قازاقستان جانە موڭعوليا تەاتر قاي­راتكەرلەرى وداعىنىڭ مۇشەسى, تەاترتانۋشى تايف تاۋكەي ۇلىنىڭ «موڭع­و­ليا قازاقتارىنىڭ تەاتر تاريحى» جانە «كەرۋەن-عۇمىر» اتتى قوس كىتابى وقىرمانعا جول تارتتى. اتال­­عان تۋىندىلاردىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ەلورداداعى ۇلتتىق اكادە­ميا­لىق كىتاپحانادا بولدى.

قوعام • 01 ناۋرىز, 2024

نەكەسىز جۇپ, جازىقسىز بالا

الەۋمەتتانۋدا نۋكلەار وتباسى, ارالاس وتباسى, تولىققاندى ەمەس وتباسى, مونوگاميا, پوليگاميا سەكىلدى تۇرلەر بار. الايدا قازاق قوعامىندا كيەلى قارا شاڭىراقتىڭ, ۇلگىلى اۋلەتتىڭ ءباسى بيىك. حالقىمىزدىڭ وزىنە ءتان وتباسى ينستيتۋتى ەجەلدەن قالىپتاسقان, عاسىرلار بويى ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشىپ كەلەدى. دەي تۇرعانمەن جاھاندىق ۇدەرىسپەن بىرگە ۇلتتىق دۇنيەتانىمعا تومپاقتاۋ قۇبىلىستار دا دەندەپ كىرگەنى بەلگىلى. سونىڭ ءبىرى – نەكەسىز جۇپتار مەن ولاردان وربىگەن بالالار.

قازاقستان • 01 ناۋرىز, 2024

تەڭەلدىك

بۇگىن كوڭىلدى كوكتەمنىڭ لەبى اڭقىعان ىرىسى مول ناۋرىز ايىنىڭ العاشقى تاڭى اتتى. ناۋرىزدىڭ ءوزى «جاڭا كۇن» دەگەن سوزدەن شىققانى امبەگە ايان. وسى جاڭا كۇننەن باستاپ ەلىمىز ءبىر ۋاقىت بەلدەۋىنە كوشتى. مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, مۇنىڭ ءتيىمدى تۇستارى كوپ. مىسالى, قازىر الەمنىڭ 175 ەلى بىرىڭعاي ۋاقىتتا تىرشىلىك ەتەدى, ونىڭ نەبارى 22 مەملەكەتى ءارتۇرلى ۋاقىتپەن جۇرەدى. بۇل دا بەكەر نارسە بولماسا كەرەك.

قوعام • 28 اقپان, 2024

«Design Battle» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى انىقتالدى

عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن الماتى قالاسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋعا ارنالعان ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ ۇزدىك ديزاينەرلەرىن انىقتايتىن «Design Battle» بايقاۋى ءوتتى, دەپ جازادى Egemen.kz.

قوعام • 27 اقپان, 2024

وسال توپتىڭ قۇقىن قورعاۋ كۇشەيدى

قۇس كولەڭكەسىنەن توڭاتىن ءالسىزدىڭ دە ءالسىزى بار. بۇل – ادامنىڭ كوڭىلى. ال مۇگەدەكتىگى بار جانداردىڭ كوڭىلىنە قاياۋ تۇسىرمەۋ تىپتەن ماڭىزدى. بۇل رەتتە قوعامدى كەدەرگىسىز ورتاعا اينالدىرۋ – مەملەكەت مۇددەسى.

ماسەلە • 26 اقپان, 2024

تارعىل كەكىلىك تاعدىرى نە بولماق؟

«تاستان تاسقا سەكىرىپ, جەم تەرەدى كەكىلىك» دەگەن شۋماق ەسىڭىزدە مە؟ جالپى, بالا كەزىمىزدە جاتتاعان نارسە ماڭگى سانامىزدا ساقتالىپ قالادى عوي. مۇنى بالا ميىنىڭ تازالىعىنان دەۋ جەتكىلىكسىز ءتارىزدى. ەگەر ولاي دەسەك, بالعىن شاقتا باستان كەشكەن وقيعالاردىڭ بارلىق تىزبەگى ۇمىتىلماس ەدى. بالكىم, بۇعان فولكلورلىق مۇرامىزدىڭ دا اسەرى مول شىعار. ءبىزدىڭ ايتپاعىمىز – بۇل دا ەمەس. سول شۋماقتار ارقىلى جادىمىزدا جاتتالىپ قالعان – كەكىلىك قۇسى. بۇل قاناتتى قازىر ءبىز ءۇشىن ولەڭ-جىردا عانا كەزدەسەتىن ميفتىك قۇسقا اينالىپ بارا جاتقانداي. ويتكەنى مۇنداي تاعى قۇستار ىلۋدە ءبىر كەزدەسپەسە, كوزگە تۇسە بەرمەيتىنى راس.

ياندەكس.مەتريكا