قوعام • 26 قاراشا, 2024
جىلىتۋ ماۋسىمى كەزىندەگى ءورت قاۋىپسىزدىگى
جىلىتۋ كەزىندەگى ورىن الاتىن جازاتايىم وقيعا ازايماي تۇر. قازىرگىدەي وزىق تەحنولوگيانىڭ زامانىندا, ايدىڭ كۇننىڭ امانىندا تالاي وتباسى وتقا ورانىپ, ءبىر-اق كۇندە قايعىعا باتىپ قالىپ جاتقانى جانعا باتادى.
تۋريزم • 23 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە قىستىڭ قىراۋلى, قىتىمىر كۇندەرىندە دە دەمالىستى مازمۇندى, كوڭىلدى وتكىزۋگە مۇمكىندىك مول. قانشا دەگەنمەن ارقادا جازدان گورى قىسقى تۋريزم ۋاقىتى ۇزاعىراق. قازىر ەلدە ەكوتۋريزم مادەنيەتى ءبىرشاما ارتىپ, تابيعات اياسىندا تىنىعاتىندار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. مۇندايدا استانا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ الاتاۋ مەن التايعا شىعانداماي-اق وسى توڭىرەكتە شاڭعى تەۋىپ, شانامەن سىرعاناپ, سەرگىپ, سەرپىلىپ قايتۋىنا بولادى.
تانىم • 23 قاراشا, 2024
عالام عاجاپتارى: ەڭ كونە كوپىر
گرەكياداعى اركاديكو كوپىرى – الەمدەگى ەڭ كونە كوپىرلەردىڭ ءبىرى. تاريحشىلاردىڭ پايىمداۋىنشا, ونىڭ 3300 جىلدىق تاريحى بار.
اۋىل • 22 قاراشا, 2024
بولاشاعى جوق اۋىلدار... ەلىمىزدە جىل سايىن ونداعان ەلدى مەكەن جابىلادى
تاۋەلسىزدىكتىڭ قيىن جىلدارىندا اۋىلداردىڭ كۇيى كەتىپ, قالاعا جاپپاي كوشۋ باستالدى. مال سانىمەن قوسا ادام سانى دا ازايىپ, ءتىپتى كەيبىر ەلدى مەكەندەردە ءبىر-ەكى ءۇي عانا قالدى. ەل ءىشىن جۇمىسسىزدىق جايلادى, ەڭبەككەرلەر كوك تەمىردى قۇشاقتاپ, جۇگەن ۇستاپ قالدى. بار م ۇلىك-مۇكامال تالان-تاراجعا ءتۇستى. الماعايىپ كەزەڭدە اركىم ءوز باسىن كۇيتتەپ, قوزعالىسى كوپ جەرلەرگە ۇدەرە كوشتى. كەيىندە زامان وزگەردى, اۋىلدارعا جان كىردى. قازىر دە كوپتەپ كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. سوعان قاراماستان جىل سايىن جابىلىپ جاتقان اۋىلداردىڭ سانى ازايماي وتىرعانى الاڭداتادى.
قوعام • 20 قاراشا, 2024
بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى: ماماندار نە دەيدى؟
بيىلعى 1 ناۋرىزدان ەلىمىزدە بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋى ەنگىزىلگەنى بەلگىلى. بۇعان دەيىن عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ قىزۋ تالقىسىندا بولعان ۋاقىت ماسەلەسى جان-جاقتى ساراپتالىپ, ونىڭ پايدالى تۇستارى ايتىلدى. دەي تۇرعانمەن, قوعامدا مۇنىڭ جاي-جاپسارى ءالى دە اڭگىمە بولىپ كەلەدى. وسىعان وراي, ەلىمىز ءۇشىن بىرىڭعاي ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ ءمان-ماڭىزىن, ارتىقشىلىعىن جاۋاپتى ورىنداردىڭ بىلىكتى ماماندارىنان سۇراپ بىلگەن ەدىك.
ەكونوميكا • 15 قاراشا, 2024
قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىندا «Jibek joly» اتتى جاڭا تەمىرجول تۋرى ىسكە قوسىلادى. «الماتى – تۇركىستان – تاشكەنت – الماتى» باعىتىنداعى العاشقى رەيس ەرتەڭ, 16 قاراشا كۇنى جولعا شىعادى.
تالبەسىك • 14 قاراشا, 2024
تابيعات جاناشىرلارى تابىسقا جەتتى
ەلىمىزدەگى ەكوجۇيەنى قورعاۋعا ارنالعان «التىن دالا» باستاماسى 2024 جىلعى The Earthshot Prize ەكولوگيالىق سىيلىعىنىڭ «تابيعاتتى قورعاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ» اتالىمىندا جەڭىسكە جەتتى. ماراپات ەلىمىزدەگى كيىكتەردىڭ سانىن قالپىنا كەلتىرۋ, ەرەكشە قورعالاتىن ايماقتاردى كەڭەيتۋدەگى ەلەۋلى جەتىستىكتەر ءۇشىن بەرىلدى.
ماسەلە • 14 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە عانا كەزدەسەتىن ەندەميك – كاسپي يتبالىعى بۇگىندە جويىلىپ بارا جاتقان جانۋارلاردىڭ ساناتىندا. يتبالىقتار كاسپي ماڭى مەملەكەتتەرىنىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگەن. دەگەنمەن وسى ءبىر بەيكۇنا جانۋارلاردىڭ سانى جىل سايىن مىڭداپ قىرىلىپ جاتقانى الاڭداتادى. ەگەر وسىلاي جالعاسا بەرسە, تەڭىزدەگى يتبالىق اتاۋلىنىڭ مۇلدە جويىلىپ كەتۋ قاۋپى بار.
«تازا قازاقستان» • 07 قاراشا, 2024
ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتىپ جاتقانى بەلگىلى. جۇرت بولىپ جۇمىلا اتقارعان ءىس-شارا وسى كۇنى شىن مانىندە ەلدىك سيپات الىپ ۇلگەردى.
تالبەسىك • 07 قاراشا, 2024
بيىل ەلىمىزدە جان-جانۋارلار دۇنيەسىن دامىتۋدا, رەينترودۋكتسيا جاساۋدا ەداۋىر العا ىلگەرىلەۋ بولعانىن ماقتانىشپەن ايتۋعا ءتيىسپىز. اۋەلى تورعاي توپىراعىنا كارى قۇرلىقتان جەتى كەرتاعى ورالدى. ەكى جولاق جون جولبارىس بايىرعى قۇتتى مەكەنى ىلە مەن بالقاش ماڭىنا قايتا جەرسىندىرىلمەك. بۇقار بۇعىسى دا بۇرىنعى مەكەنىنە بۇرىلدى. ەندىگى ءبىر ىزدەيتىن «جوعىمىز» – جيرەن (زەرەن).
