2009 جىل. پويىز ءتۇن ورتاسىندا ءبىر شاعىن ستانساعا ءسال ىركىلىس جاسادى دا, لوكوموتيۆ گۋدوگى ءبىر-ەكى رەت ناۋمەز ىسقىرىپ ءجۇرىپ كەتتى. جول جيەگىندەگى شاعىن اۋىلدار قاراۋىتىپ كورىنەدى. ءبىز اتباسار ۆوكزالىنا كەلىپ توقتاعاندا, ماڭايدا ادام از ەدى, لوكوموتيۆ دەپوسى جاقتان ەكى-ءۇش ادام كورىندى. بىرەۋى ۆاگونداردى بويلاپ, بەرى قاراي اياڭداپ كەلەدى. ۇزىن ساپتى دومالاق بالعامەن تەمىر دوڭعالاقتاردى تىقىلداتا سوعىپ قويادى. ەرلان نىعمەت اعامەن ءبىز وسىلاي تانىستىق. سودان بەرى ەڭبەك دەسە ەرتتەۋلى اتتاي دايىن تۇراتىن بەينەتكەش جانمەن ءتىپتى ەتەنە جاقىنبىز. ەراعاڭ 2008 جىلى قاراكول اۋىلىنان اتباسار قالاسىنا كوشىپ كەلىپ, «اجدار جانە ك» ۆاگون جوندەۋ دەپوسىنا جۇمىسقا تۇرىپتى. سودان تابان اۋدارماي, وسى بەرەكەلى ۇجىمدا ون ءۇش جىل ەڭبەك ەتتى.
ەل ەكونوميكاسىنىڭ قالىپتى دامۋى ءۇشىن ىرگەلى ءوندىرىس ورىندارىنىڭ سانى ارتىپ قانا قويماي, ءونىم ساپاسى دا جاقسارىپ, جۇمىس دەڭگەيى جوعارىلاپ وتىرۋى كەرەك. مۇنداي تارازى باسىن تەڭ ۇستاعان يگى ءىس-شارالار ەكى قولعا ءبىر كۇرەك ىزدەگەن قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىن تۇراقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە سەپ. وسى ورايدا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىنداعى كەڭەس زامانىندا پايدالانۋعا بەرىلىپ, كەيىن 90-جىلدارعى توپالاڭ كەزىندە توقتاپ, توقىراپ قالعان ەسكى ءوندىرىس وشاقتارىنىڭ كەيبىرىنىڭ قايتا تۇرلەنىپ, جاندانىپ جاتقانى كوڭىل قۋانتادى. سولاردىڭ ءبىرى اتباسار اۋدانىنداعى «اجدار جانە ك» ۆاگون جوندەۋ دەپوسى وڭىردە وركەن جايعان كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى.
– ءوندىرىس وشاعى بۇرىنعى ۆاگون جوندەۋ دەپوسىنىڭ ورنىندا پايدا بولعان. كاسىپورىن جۇك ۆاگوندارىنا قاجەتتى ءىرىلى-ۇساقتى بولشەكتەر مەن توراپتاردى دايىنداۋعا ماشىقتانعان, جۇك ۆاگوندارىن جوندەۋدىڭ تولىق تسيكلىن قامتيدى. دەپودا ءاربىر اۋىسىم سايىن 7 جۇك ۆاگونىنا جوسپارلى جوندەۋ جۇرگىزىلسە, 4-5 ۆاگون كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلەدى. وسى سالادا ۇزاق جىل جۇمىس ىستەپ, مول تاجىريبە جيناۋىما قامقورلىق جاساعان اجدار تايشىتاەۆ اعامىزعا العىس ايتامىن, – دەيدى ەرلان نىعمەت.
سالىستىرمالى تۇردە ايتساق, ەلىمىزدە 2010-جىلدارى نەبارى 12 ۆاگون جوندەۋ كاسىپورنى بولسا, بۇگىندە ولاردىڭ سانى 30-عا جەتىپ جىعىلدى. بيىل كۇزدە بۇل قاتارعا تاعى ءبىر ءوندىرىس وشاعى قوسىلدى. اتباسارداعى لوكوموتيۆ قۇراستىرۋ زاۋىتىنىڭ كاپسۋلاسى سالىندى. ماشينا جاساۋ – يندۋستريالاندىرۋدىڭ نەگىزگى دىڭگەگى. ويتكەنى ەكونوميكانىڭ وزگە باعىتتارى ءدال وسى سالاعا تاۋەلدى. ماشينا جاساۋ اگروونەركاسىپ, ەنەرگەتيكا, مەتاللۋرگيا, كولىك سەكىلدى ىرگەلى سەكتورلاردىڭ جۇمىسىن جانداندىرىپ وتىر. تەمىرجول – وسى سالانىڭ ۇلكەن ءبىر بولىگى.
– قازىر «قامقور لوكوموتيۆ» جشس-نىڭ اتباسار ەلەكتروۆوز جوندەۋ زاۋىتىندا قاتارداعى جۇمىسشى بولىپ ەڭبەك ەتەمىن. ءبىر كۇن تولىق جۇمىس ىستەپ, ەكى كۇن دەمالامىز. مۇندا جۇمىسقا كىرگەنىمە دە ەكى جىلدان استى. جالاقىمىز جاقسى, ۋاقىتىندا بەرىلەدى. بۇعان قوسا كومپانيا تاراپىنان ساۋىقتىرۋعا اقشا تولەنەدى, مەرەكەلەردە سىياقى بەرىپ تۇرادى, – دەيدى ول.
وسى ورايدا اۋداندى العا تارتىپ وتىرعان تەمىرجول كاسىپورىندارىن اتاپ ايتار بولساق, ولاردىڭ ىشىندە اتباسار ەلەكتروۆوز جوندەۋ زاۋىتى, «اجدار جانە ك» ۆاگون جوندەۋ كاسىپورنى, «Atbasartehnopark» سەرۆيستىك سەرىكتەستىگىنىڭ ورنى بولەك. قازىر بۇل كاسىپورىندار جۇك ۆاگوندارىنىڭ بارلىق ءتۇرىن ساپالى جوندەپ قانا قويماي, قاجەتتى بولشەكتەردى دە شىعارا الاتىن جاعدايعا جەتتى. مىنە, وسى جەتىستىكتەردىڭ بارىندە قاراپايىم جۇمىسشىلاردىڭ ايقىن قولتاڭباسى بار.
اتباسار ەلەكتروۆوز جوندەۋ زاۋىتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, ۋاقىت تالابىنا ساي بولۋ ءۇشىن سالاعا سەرپىن بەرەتىن تىڭ جاڭالىقتاردى ۇنەمى ەنگىزىپ وتىرۋ كەرەك. سول ماقساتپەن الداعى ۋاقىتتا مۇندا ۆاگونداردى جوندەۋدىڭ تولىق اينالىمىن جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. اتباسارداعى دەپولاردىڭ حالىققا تيگىزىپ وتىرعان پايداسى زور, ءوڭىردىڭ نەگىزگى ەكونوميكالىق الەۋەتىن ۇستاپ تۇر دەپ باتىل سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
«ەرىنبەگەن ادامعا جۇمىس تابىلادى. البەتتە, قول جۇمىسىنىڭ وڭايى جوق. ءبىزدىڭ جۇمىس تا اۋىر ەڭبەككە جاتادى. باسقا مەزگىلدى ايتپاعاندا, قىستىڭ قىراۋلى كۇندەرى, ساقىلداعان سارى ايازدا كوك تەمىرمەن الىسۋ جەڭىل جۇمىس ەمەس. بىراق سوعان ساي, ءوز ريزىعى بار كاسىپ. بازبىرەۋلەر «قازاقتىڭ تەمىر مەن تەحنيكاعا يكەمى جوق» دەپ ايتىپ جاتادى. قاتەلەسەدى. ءبىزدىڭ دارحان ۇستا اتا-بابالارىمىز دا بولات بالقىتىپ, تەمىر قورىتۋدان كەندە بولماعان», دەيدى ە.نىعمەت.
جاپونداردا ءبىر سالادا ۇزاق جىل تۇراقتى ىستەيتىن ماماندارعا دەگەن قۇرمەت جوعارى بولادى ەكەن. كەيىپكەرىمىز ەرلان نىعمەت سەكىلدى وسى سالادا بۇلجىماي ءتور تەگىپ كەلە جاتقان ەڭبەك ادامدارى ەلەنگەنى ءجون. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا كەلەر 2025 جىلدى «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالادى. «وسى ۋاقىت ىشىندە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ قاجەت. ءارى ءبىز جۇمىسشى ماماندىقتارىن دارىپتەۋ ارقىلى قوعامدا ەڭبەكقور جانە ناعىز مامان بولۋ يدەياسىن ناسيحاتتايمىز», دەدى پرەزيدەنت. ياعني قوعامدا ەڭبەكقورلىق, كاسىبيلىك سياقتى قاسيەتتەر وتە جوعارى باعالانىپ, دارىپتەلۋى ءتيىس.
