استانا – تازالىق پەن ءتارتىپتىڭ ۇلگىسى

«The Telegraph» باسىلىمى الەمدەگى ەكولوگيالىق ەڭ تازا قالالاردىڭ ءتىزىمىن جاريالاعان. بۇل ءتىزىم – دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مالىمەتتەرى نەگىزىندە جاسالادى. ازىرگە ءبىرىنشى ورىندا شۆەتسيا استاناسى ستوكگولم تۇر.

ال قازاق ەلىنىڭ ەلورداسى – استانا شاھارى وتىزدىقتىڭ ىشىندە. بۇل مەجە زور ماقتانىش, ايتكەنمەن ونى ۇستاپ تۇرۋ وعان دەيىن ەتكەن ەڭبەكتەن كەم تۇسپەيتىن كۇش-جىگەر كەرەك.

ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن «تازا قازاقستان» ەكولوگيالىق اكتسياسى ءوتىپ جاتقانى بەلگىلى. جۇرت بولىپ جۇمىلا اتقارعان ءىس-شارا وسى كۇنى شىن مانىندە ەلدىك سيپات الىپ ۇلگەردى.

«شىن مانىندە, ەلىمىزدى كوگالداندىرۋ, اباتتاندىرۋ – ۇلكەن مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ءىس. بۇل بۇگىن شىعىپ, ەرتەڭ ۇمىتىپ كەتەتىن ءبىر رەتتىك ناۋقان ەمەس. اتالعان جۇمىس تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. تۋعان جەرىمىزدى تازا ۇستاۋىمىز كەرەك. بۇل – جالپىۇلتتىق ماسەلە», دەگەن ەدى پرەزيدەنت.

بيىل ءساۋىر ايىنان باستالعان «تازا قازاقستان. استانا – تازالىق پەن ءتارتىپتىڭ ۇلگىسى» اۋقىمدى اكتسيا اياسىندا ەلوردا تۇرعىندارى جالپىقالالىق سەنبىلىكتەرگە قاتىسىپ, ابات قالانىڭ اجارلانۋىنا مول ۇلەستەرىن قوستى. ناتيجەسىندە كوشە قوقىستان تازارتىلىپ, جاسىل جەلەكتەر وتىرعىزىلدى. مۇنداعى ماقسات – كوپشىلىك اراسىندا تازالىق مادەنيەتىن دارىپتەۋ.

بۇل رەتتە كوكتەمنىڭ ارىق-تۇراق كەزىندە, جازدىڭ مي قايناعان اپتاپ ىستىعىندا, كۇزدىڭ وكپەك جەلىندە, قىستىڭ قاقاعان اياسىندا دا كۇنى-ءتۇنى ءبىر تىنىم تاپپايتىن, باس قالانىڭ باقايشاعىنا دەيىن كىر شالدىرماي تازا ۇستاۋعا ءوز مىندەتتەرىن مۇلتىكسىز اتقارىپ كەلە جاتقان «استانا تازالىق» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ جۇمىسىن ايتپاي كەتۋگە بولماس.

بايقوڭىر اۋدانى «قالامگەرلەر» اللەياسىندا تازالىق جاساپ جۇرگەن ءبىر توپ جۇمىسشىلارعا جولىعىپ, جۇمىستىڭ جاي جاپسارىن سۇراپ كوردىك.

جۇمىسشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ولار كۇن سايىن تاڭعى ساعات تورتتە تۇرىپ, تاڭعى شايىن ءىشىپ, جۇمىسقا كەلەدى. ءسويتىپ كيىمى اۋىستىرىپ, قاجەتتى قۇرال-سايماندارىمدى قامداپ, بەكىتىلگەن اۋماقتى ساعات التىدان باستاپ تازالاۋعا كىرىسەدى. كۇن سايىن تاڭعى التىدان تۇسكى ۇشكە دەيىن جۇمىس. تۇسكى اس – 10-12-گە دەيىن.

«مەنىڭ نەگىزى ماماندىعىم مال دارىگەرى. 2017 جىلى قىتايدان اتاجۇرتقا كوشىپ كەلدىك. ەلگە جەتۋ وڭاي بولعان جوق. سول كەزدە ايتىپ ەدىم: «ەلگە امان-ەسەن جەتسەم, وتانىمنىڭ وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىقسام ارمانىم جوق» دەپ. سوندىقتان بۇل جۇمىسىما ءوزىم ريزامىن. استانانىڭ تازالاۋ جۇمىسىندا جۇرگەنىمە 6-7 جىل بولدى. ايلىق جالاقىمىزدى تۇراقتى الىپ تۇرامىز. ءتورت مەزگىلگە ىڭعايلى كيىم-كەشەك بەرىلگەن. تۇسكى اس بەرىلەدى. دەمالىسقا, ساۋىقتىرۋعا جانە مەرەكەلەردە سىياقىلار بولىپ تۇرادى», دەيدى كوشە تازالاۋشى ايقىن بەلەنحان.

ونىڭ ايتۋىنشا, قاراشادان باستاپ جول تازالاۋشىلارعا كۇندەلىكتى ءبىر مەزگىل ىستىق تاماق تەگىن بەرىلەدى. سونداي-اق اۋا رايىنا بايلانىستى قالا ماڭىندا تۇراتىندارعا كاسىپورىن تاراپىنان جاتاقحانا قاراستىرىلعان ەكەن.

2008 جىلى قۇرىلعان «استانا تازالىق» جشس – استانا قالاسىنىڭ: «ەسىل», «الماتى», «سارىارقا», «بايقوڭىر», «نۇرا» اۋداندارىندا سانيتارلىق تازارتۋ, مەحانيكالاندىرىلعان جيناۋ, سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ جۇمىستارىنا جاۋاپتى.

«نەگىزگى مىندەت قالانى تازا ۇستاۋ. وعان كوشەلەردى, جولداردى, الاڭداردى, تروتۋارلاردى, قوعامدىق ورىنداردى قولمەن جانە مەحانيكالاندىرىلعان ادىسپەن تازالاۋ كىرەدى. قازىر بىزگە بەكىتىلگەن اۋماقتىڭ ۇلەسى: الماتى اۋدانى – 49%, ەسىل اۋدانى – 60%, سارىارقا اۋدانى – 40%, بايقوڭىر اۋدانى – 30%, نۇرا اۋدانى – 35%. تازالاۋ جۇمىستارىندا زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن جاڭا ادىستەردى قولدانادى. بارلىق تەحنيكا GPS-ناۆيگاتسيا جۇيەسىمەن جابدىقتالعان. ديسپەتچەرلىك GPS ءبولىمى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى. وپەراتورلار ارنايى تەحنيكانىڭ جۇمىسىن رەتتەپ, جولدارداعى جاعدايدى تۇراقتى باقىلاپ وتىرادى. سونداي-اق, كوشەلەردى تازالاۋ تسيكلىنە باقىلاۋ جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى چاتتار قۇرىلعان. سونىمەن قاتار, «استانا تازالىق» ەلورداداعى تازالىق دەڭگەيىن ارتتىرۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماقساتىندا ەكولوگيالىق ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسادى», دەيدى سەرىكتەستىك قىزمەتكەرلەرى.

ولاردىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدەگى ەڭ ءىرى كوممۋنالدىق مەكەمەلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن بۇل ۇجىمدا 2 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ قاتارىندا جول جۇمىسشىلارى, ارنايى تەحنيكا جۇرگىزۋشىلەرى, ينجەنەرلىك تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر بار.

قورىتا ايتقاندا, تازالىق اكتسياسىنا تەك جۇمىسشىلارعا عانا قوعامنىڭ قولداۋى ەرەكشە قاجەت. دەسەكتە قاراپايىم ەڭبەك ادامنىڭ جۇمىسى لايىقتى باعالانىپ, دارىپتەلۋى ءلازىم. ماسەلەن, بيىل مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا 2025 جىلدى «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالادى. «وسى ۋاقىت ىشىندە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ قاجەت. ءارى ءبىز جۇمىسشى ماماندىقتارىن دارىپتەۋ ارقىلى قوعامدا ەڭبەكقور جانە ناعىز مامان بولۋ يدەياسىن ناسيحاتتايمىز», دەدى پرەزيدەنت. ياعني قوعامدا ەڭبەكقورلىق, كاسىبيلىك سياقتى قاسيەتتەر وتە جوعارى باعالانۋى ءتيىس.