ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
238 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 11 جەلتوقسان, 2024

جاڭا زاڭ قالاي جۇمىس ىستەپ جاتىر؟

بيىل 1 شىلدەدە «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. بۇل قۇجاتتى عىلىمي قاۋىمداستىق كوپتەن كۇتتى, تالقىلاۋلارىنا دا بەلسەنە قاتىستى, قازىر قولدانىستاعى قۇجاتتا ولاردىڭ ويى, كوزقاراسى كورىنىس تابا الدى ما؟ جالپى, زاڭ وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋىنا, عالىمدارىمىزدىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋگە قاجەتتى دەڭگەيدە, جەتكىلىكتى جاعدايدا ىقپال ەتىپ وتىر ما؟ ءتيىمدى تۇستارى قانداي, الدە ءالى دە كەمشىن تۇستارى بار ما, تولىقتىرۋلار كەزىندە ناقتى نەنى كەزەك­ كۇتتىرمەي ەنگىزگەن ءجون؟ سان ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك.

قۇقىق • 06 جەلتوقسان, 2024

بالا قۇقىن قورعاۋ – باستى ماسەلە

ەلىمىزدە ينكليۋزيۆتى جانە ارنايى ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ سانى 21-گە كوبەيدى. كەيىنگى 10 جىلدا كامەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى جاسالعان قۇقىق بۇزۋ­­­شى­لىقتار سانى 3 ەسە ازايعان. الايدا بالالارعا قارسى قىلمىس سانى ارتىپ بارادى. 100 مىڭنان اسا اتا-انا جاۋاپقا تارتىلدى. ءبىرىنشى كەزەك­تە انا دەنساۋلىعىن قورعاۋعا باعىتتالعان. 3 جاسقا دەيىنگى بالالار وڭالتۋ ورتالىعىندا كومەك الۋعا قۇقىلى. وسى جانە وزگە دە وزەكتى ماسە­لەلەر جونىندە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭىندا وتكەن دوڭگەلەك ۇستەلدە ايتىلدى.

عىلىم • 04 جەلتوقسان, 2024

وتاندىق مەديتسينانى ىلگەرىلەتكەن عىلىمي جاڭالىقتار

كەز كەلگەن مەملەكەتكە ازا­ماتتاردىڭ ءومىرى باستى ورىن­دا تۇرادى. سول سەبەپتى دە قاي ەلدە بولسىن دەنساۋلىق ساق­تاۋ جۇيەسى ۇلكەن ماڭىزعا يە. ال قانداي دا ءبىر سالا زەردە­لەپ, زەرتتەۋسىز دامىمايدى. ويت­كەنى بارلىق جاڭالىق پەن اشى­لۋدىڭ باستاۋ بۇلاعى – عى­لىم. وسى ورايدا ءبىز سوڭعى ۋاقىت­تا عالىمدارىمىز قول جەتكىز­گەن وتاندىق مەديتسينانى ىلگەرى­لەتەر عىلىمي جەتىستىكتەرگە توقتالعاندى ءجون كوردىك.

ءبىلىم • 16 قاراشا, 2024

قانداستار: جوعارى ءبىلىم الۋعا نە كەدەرگى؟

كەزىندە تورتكۇل دۇنيەگە تارىداي شاشىلعان قانداستارىمىز بۇگىن ۇرپاعىنىڭ اتاجۇرتقا ورالعانىن قالايدى. ولاردىڭ ماقساتىن جۇزەگە اسىراتىن جولدىڭ ءبىرى – ءبىلىم كوشى-قونى. شەتەلدەگى قازاق جاستارىنىڭ اتاجۇرتىندا ءبىلىم الۋى, كەيىن تۇراقتاپ قالۋى – ەلدىڭ دەموگرافيالىق احۋالىن جاقسارتاتىن وزەكتى ماسەلە.

سۇحبات • 22 قازان, 2024

نازيرا ابدراحمانوۆا: وقۋلىق بەس ساتىلى ساراپتامادان وتەدى

قوعامدا مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ مازمۇنىنا, ساپاسى مەن سالماعىنا قاتىستى سىن-پىكىرلەر ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. وسى ورايدا مەكتەپ وقۋلىقتارىنا توڭىرەگىندەگى سان ساۋالعا جاۋاپ الۋ ماقساتىندا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە قاراستى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ءبىلىم مازمۇنىن ساراپتاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى نازيرا ابدراحمانوۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.

ءبىلىم • 09 قازان, 2024

NU اۋىل تۇلەكتەرىنە قانداي مۇمكىندىك بەرەدى؟

ۇزدىك عىلىمي جۋرنالدارداعى جاريالانىمدار, ەلىمىزدەگى ۇزدىك عالىم­داردان ءدارىس الۋ, ەڭ ۇلكەن كىتاپحانا, باي ستۋدەنتتىك ءومىر, جايلى جاتاق­حانا, زاماناۋي سپورت ورتالىعى, سونىمەن قاتار بەلسەندى نەتۆوركينگ – باسقا دا مۇمكىندىكتەر Nazarbayev University (NU) ستۋ­دەنت­تەرىن, اسىرەسە شاعىن قالالاردان كەلگەن, ورتالىق ازياداعى ەڭ ۇزدىك ۋني­ۆەر­سيتەتتە وقۋدى كەشە عانا ارمانداعان ستۋدەنتتەردى تاڭعالدىرادى.

ۇستاز • 05 قازان, 2024

«ءتور – مۇعالىمدىكى»

ءبىرتۋار اقىن ماعجان جۇماباي ۇلى «التى الاشتىڭ باسى قوسىلسا, ءتور – مۇعالىمدىكى» دەپ وسيەت ەتتى. باعامداساق, مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, مادەني قۋاتتى, باي بولماعى – سول ەلدىڭ ادام كاپيتالىنا تىكەلەي تاۋەلدى. ال ادام كاپيتالىنىڭ مىقتى بولۋى – تاربيە مەن بىلىمنەن. كوپ ماسەلەنىڭ ءمانىسى الدىنان عالىم دا, شاحتەر دە وتەتىن مۇعالىمنىڭ مارتەبەسى مەن كاسىبيلىگىنە كەلىپ تىرەلەدى. سول سەبەپتى مەكتەپ جۇرەگى سانالاتىن مامانداردىڭ كادرلىق الەۋەتى مەن مەملەكەتتىڭ قولداۋ مۇمكىندىگىنە شولۋ جاساعان ەدىك.

ءبىلىم • 02 قازان, 2024

مۇعالىم سىنىپ جەتەكشىلىگىنەن نەگە باس تارتادى؟

وقۋ جىلى باستالعانىنا از ۋاقىت وتسە دە ءبىراز وقيعا بولدى. مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىنداعى تارتىپسىزدىك, بولماسا قانداي دا ءبىر قايعىلى جاعداي كەزىندە ەڭ ءبىرىنشى سۇراققا ىلىگەتىن ءارى كوبىنە جۇمىستان شەتتەتىلەتىن جان – سىنىپ جەتەكشىسى. جاۋاپكەرشىلىك جۇگى تىم اۋىر بولعاننان شىعار, مۇعالىمدەر جەتەكشىلىكتەن باس تارتىپ جاتادى. جاقىندا سىنىپ جەتەكشىلىگىنە قوسىلاتىن ۇستەمەاقى مولشەرى ءۇش ەسە كوبەيەتىنى تۋرالى ايتىلسا دا وسى ءبىر قوسىمشا, بىراق قيىن قىزمەتكە قۇلشىنىس ارتپاي تۇر. قايتپەك كەرەك؟

ءبىلىم • 17 قىركۇيەك, 2024

داۋدىڭ باسى – كونكۋرس قۇجاتتاماسى

كۇز ءتۇسىپ, جاڭا وقۋ جىلمەن بىرگە عالىمدار اراسىندا دا قىزۋ تىرلىك قاينايدى. بۇل – گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنا قۇجات تاپسىرۋ ءىسى. ولاردىڭ جانتالاسىن تۇسىنۋگە دە بولادى, سەبەبى جوعارى جالاقى المايتىن جانعا گرانت قارجىسى زەرتتەۋىن الاڭسىز جۇرگىزۋىنە, نەگىزگى جۇمىسىن اتقارا ءجۇرىپ, قوسىمشا اقى الۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. جاقىندا جاريالانعان كونكۋرس قۇجاتتاماسى وسىعان دايارلىقتى قالت جىبەرمەيىن دەپ كۇتىپ جۇرگەن جۇرتتىڭ قارسىلىعىن وياتتى.

عىلىم • 13 قىركۇيەك, 2024

جاس عالىم: مۇمكىندىكتەر مەجەسى

ەلىمىزدە عالىمداردىڭ جالپى سانى 22 مىڭنان اسادى. عىلىمي دارە­جەسى بار قىزمەتكەرلەردىڭ ورتاشا جاسى – 57. زەرتتەۋشى­لەر­­­­­­­د­ىڭ 15 پايىزى – زەينەت جاسىنداعىلار. بۇل رەس­مي كورسەتكىش­تەر­­ ءالى دە ءبىراز ماسەلەنىڭ بار ەكەنىنەن حابار بەرەدى, سونىڭ ىشىندە كە­زەك كۇت­تىرمەيتىنى – عىلىمعا جاستاردى تارتۋ. سەبەبى وتان­دىق عى­­لىم­نىڭ «قارتايىپ» كەتكەنى قاي جاعىنان دا ءتيىمسىز. «سوڭعى كەزدە جاس عالىمداردى قولداۋ ارتىپ كەلەدى» دەگەن مازمۇنداعى ويدى زەرت­تەۋ­­شىلەر دە, ۇكىمەت مۇشەلەرى دە ءجيى ايتادى. ءبىز وسى تۋرالى اڭگىمەلەپ, ناسيحاتى كەمشىن عىلىم سالاسىنىڭ جۇگىن جەڭىلدەتكەندى ءجون كوردىك.

ياندەكس.مەتريكا