Taza.kz
ايدانا شوتبايقىزى
ايدانا شوتبايقىزى«Egemen Qazaqstan»
253 ماتەريال تابىلدى

عىلىم • 11 اقپان, 2025

بيولوگياداعى ەلەۋلى تابىس

الەمدە كەيىنگى 20 جىل بويى زەرتتەلىپ كەلە جاتسا دا, ايتارلىقتاي ناتيجەسى بولماعان باعىتتا جاڭالىق اشىپ, ءبۇتىن ءبىر سالادا بەتبۇرىس جاساعان عالىم ءبىزدىڭ ەلدە تۇرادى. ونىڭ ەلەۋلى ەڭبەگىنەن كەيىن الداعى ۋاقىتتا قازىر وقىتىلىپ جۇرگەن دۇنيەجۇزىندەگى بيولوگيا وقۋلىقتارى قايتا جازىلۋى بەك مۇمكىن. سونداي-اق قاتەرلى ىسىك, بۇگىندە ءالى ەمى تابىلماعان پاركينسون, التسگەيمەر سەكىلدى اۋرۋلاردىڭ الدىن الار, شيپا بولار دارىلەر جاسالۋى ءتىپتى دە عاجاپ ەمەس.

قوعام • 11 اقپان, 2025

التى نوبەل لاۋرەاتىنان حات العان قىز

10 جاسار وقۋشى اسىلجان باقىتجانقىزى 6 بىردەي نوبەل لاۋرەا­تىنان حات الىپتى. تاڭعالدىرعان جايت تۋرالى كەيىپكەرىمىزىڭ اكەسى ءوزىنىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا جاريالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بالاسى 1-سىنىپقا بارماي تۇرىپ «عالىم بولعىم كەلەدى» دەپتى.

پىكىر • 05 اقپان, 2025

قورقىنىشتى قۋانىش

ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك پەن ورتالىق وڭىر­لەرىندە ايازدىڭ سەبەبىنەن ساباق بول­ماي­تىنىن بىلە قالسا, وقۋشىلار قوس قو­لىن كوتەرىپ قۋا­نا­تىنىن كوز كوردى. مۇعا­لىم­دەردىڭ ىشىندە دە (تانىس پەدا­گوگ­تەر­دەن, ارە­كەتىنەن) ار­قا­نى كەڭگە سالا­تىن­داردىڭ بارىن بىلەمىز. اتا-انالار اراسىندا دا تاڭمەن تالاسىپ, قار­­لاتىپ, بورانداتىپ بالاسىن مەكتەپكە تا­سىعىسى كەلمەيتىندىكتەن, ءبىلىم باس­قار­ما­­سىنان «ساباق بۇگىن دە بولمايدى» دە­گەن­دى­ ­كۇتىپ وتىراتىندار جەتەرلىك.

زاڭ مەن ءتارتىپ • 04 اقپان, 2025

زاڭعا قانداي وزگەرىس كەرەك؟

بىلتىر 1 شىلدەدە «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. قۇجاتقا قول قويىلعانعا دەيىن جوباعا عالىمدار تاراپىنان وتاندىق عىلىمدى دامىتۋعا, سالاداعى ءبىراز كەدەرگىنى جويۋعا, عىلىمي ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋگە بايلانىستى وتە كوپ ۇسىنىس ايتىلدى. الايدا ءتۇرلى سەبەپپەن قوسىلماي قالدى. ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ماقساتىندا زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزىلمەك. وسىعان وراي وتكەن اپتادا ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسى اشىق تالقىلاۋ ۇيىمداستىردى, پىكىرتالاسقا سول كەزدەگى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى دارحان احمەد-زاكي (ماتەريال دايارلانىپ جاتقان كەزدە رەكتورلىق قىزمەتكە اۋىس­تى – رەد.), ءماجىلىس دەپۋتاتى ەلنۇر بەيسەنباەۆ, عالىمدار قاتىستى. وتىرىستاعى ورىندى ويلار مەن لايىقتى ۋاجدەردىڭ جازباشا نۇسقاسىن وقىرماندارعا ۇسىنامىز.

ءبىلىم • 30 قاڭتار, 2025

ينجەنەر مامانداردى دايارلاۋ تۇيتكىلى

مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى 12 ساۋىردەگى عىلىم جانە تەح­­نو­­­لو­گيالار جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەستىڭ وتىرىسىندا حا­لىق­­ارا­لىق ستاندارتتار مەن تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, ينجە­­نەرلىك كادر­لاردى دايارلاۋدىڭ ۇلتتىق مودەلىن ازىرلەۋدى تاپ­سىردى. تاپ­سىر­مانى ىسكە اسىرۋدىڭ بارىسى قانداي؟ بۇل تۋرالى ورتالىق كوم­مۋ­ني­كاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە باياندالدى.

ءبىلىم • 29 قاڭتار, 2025

پەنسيلۆانيا ۋنيۆەرسيتەتى گرانت ۇسىندى

وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى­نىڭ تارات­قان اقپاراتىنا سۇيەنسەك, شەتەلدىك بەلدى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ گرانتىن ول­جالاعان وقۋشى بۇگىندە نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىندە ءبىلىم الىپ ءجۇر. ەندى مەكتەپتەگى وقۋىن بىتىر­گەن سوڭ, ءوزىن شاقىرعان پەنسيلۆا­نيا ۋنيۆەرسيتەتىندە گرانتتا وقي الادى. اتالعان ۋنيۆەرسيتەت ايۆي ليگاسىنا (Ivy League – امەريكانىڭ جانە الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندار قاۋىمداستىعى) كىرەدى. قاۋىمداستىق قۇرامىنداعى ءبىلىم وردالارى ونداعى وقىتۋ ساپاسى­نىڭ جوعارىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى, قاۋىمداستىقتىڭ قۇرامىندا گار­ۆارد ۋني­ۆەرسيتەتى سەكىلدى بەدەلدى وقۋ وردالارى بار.

ءبىلىم • 25 قاڭتار, 2025

«بولاشاق» ستيپەندياسىنىڭ تالابى وزگەردى

«بولاشاق» ستيپەندياسىن تاعايىنداۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەردى ىرىك­تەۋ قاعي­دالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بۇل تۋرالى عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى حابارلادى. جاڭا تالاپ­تار­دىڭ تىزبەگىنە كوز سالساق, ۇمىتكەرلەرگە ءۇمىت سىيلايتىنى دا, دايىن­دىعىن پىسىقتاۋعا يتەرمەلەيتىنى, بۇرىن بولماعان كاتە­گو­ريانىڭ ءتۇرى دە بار.

ءبىلىم • 25 قاڭتار, 2025

جەكە مەكتەپ: مۇمكىندىگى مەن ماسەلەسى

بىلىمگە دەن قويعان مەملەكەتتە مەكتەپتەر ءبىر اۋىسىم­دا عانا جۇمىس ىستەيدى. ال ءبىزدىڭ ەلدە ءالى كۇنگە دەيىن ءۇشاۋىسىمدى وقۋ وشاقتارى بار. بۇعان اپاتتى جاعدايداعى ءبىلىم ۇيالارىن قوسىڭىز. مۇنىڭ ءبارى وقۋشى ورنىنىڭ تاپشىلىعىن تۋدىرادى, سوعان قوسا ءبىلىم ساپاسىن تومەندەتەدى. بۇل ماسەلەنى شەشۋدىڭ جولى – مەملەكەت پەن جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا جەكە مەكتەپتەر جەلىسىن كوبەيتۋ. اتالعان جۇيە وسىعان دەيىن 3–6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشالارمەن قامتۋدى ىلگەرىلەتكەن ەدى.

سۇحبات • 18 قاڭتار, 2025

ساياسات نۇربەك: زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلۋگە مىندەتتى

عىلىم مەن جوعارى ءبىلىم سالاسى وتكەن جىلى نەدەن ۇتتى, نەدەن ۇتىلدى؟ جاڭا جىلدا قانداي وزگەرىس كۇتىپ تۇر؟ بۇل سالانىڭ بولاشاعى قانداي؟ وسى جانە باسقا دا سۇراقتارعا جاۋاپ الۋ ءۇشىن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەكتى سوزگە تارتتىق.

ءبىلىم • 16 قاڭتار, 2025

بيىل ءبىلىم سالاسىن نە كۇتىپ تۇر؟

وسى جىل وقىتۋ جۇيەسىندە ء«بىلىمدى ۇلت» ۇلتتىق جوباسىنىڭ تامامدالاتى­نى­مەن ماڭىزدى بولعالى تۇر. اتالعان جوبانى 2021–2025 جىلدارى بارلىق دەڭگەيدە (مەكتەپكە دەيىنگى, ورتا, كاسىپتىك-تەحنيكالىق, جوعارى, قوسىمشا جانە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم) ساپاسىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن اۋقىمدى جوسپارلار جيىنتىعى دەۋگە كەلەر. سالانى الدا نە كۇتىپ تۇرعانىن سول ء«بىلىمدى ۇلت» جوباسىنان بولجاۋعا بولاتىنداي. وسىدان وزگە قانداي ماقسات, نەندەي مەجە كوزدەلگەن؟ دىتتەگەن مۇراتقا جەتكىزەتىن ناقتى مىندەتتەر قايسى؟ باعامداپ كورەيىك.

ياندەكس.مەتريكا