باسىلىم • 06 قىركۇيەك, 2023
اركىم جاقسىلىق پەن جاماندىقتىڭ قاي-قايسىنان بولسىن وي ءتۇيىپ, قورىتىندى شىعارىپ, وڭ قادامعا يەك ارتسا, قوعامدىق دامۋ قارىشتايتىنىنا سەنىپ ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن دە ۇلكەن جۇرەك يەسى بولۋ كەرەك شىعار. باسپادان («فوليانت») بيىل عانا شىققان, ءتىپتى سياسى كەۋىپ ۇلگەرمەگەن «اركىمنىڭ جولى – ءارتۇرلى ساپار» اتتى كىتاپتى ءبىر قاراپ شىققاندا سولاي ويلادىق.
احمەت بايتۇرسىن ۇلى • 05 قىركۇيەك, 2023
ءتورت تىلدە شىققان تاڭدامالى مۇرا
انا ءتىلىمىز ابايدان احمەت بايتۇرسىن ۇلىنا اماناتتالىپ, ۇلت ۇستازى ءتورت قۇبىلاسىن تەڭ ەتىپ, ءتىل ءبىلىمىن نەگىزدەپ, جازۋ ەملەسىن قالىپتاپ, مىنەكەيىڭىز دەپ بىزگە ۇسىنىپ كەتتى. بىلتىر اقاڭنىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن تاڭدامالى شىعارمالارى العاش رەت ءتورت تىلدە باسىلىپ شىقتى. اتاپ ايتقاندا, تۇرىك, اعىلشىن, ورىس تىلدەرىنە اۋدارىلدى. مۇنداي وراسان ەڭبەكتى قولعا الىپ, ابىرويمەن اتقارىپ شىققان اتالعان ورتالىقتىڭ وكىلدەرى جانە اۋدارماشىلارىمەن از-كەم سويلەسكەن ەدىك.
ادەبيەت • 03 قىركۇيەك, 2023
ابايدىڭ «سەن مەنى نە ەتەسىڭ؟» دەپ باستالاتىن ولەڭى بار. بۇل تۋرالى نەبىر سىنشى, اقىن-جازۋشىلار قالام تەربەدى. سولاردىڭ اراسىنان بىزگە ۇنايتىنى – تالاسبەك اسەمقۇلوۆتىڭ «ابايدىڭ ۇلى جۇمباعى» ماقالاسى. وندا حاكىمنىڭ ولەڭىن «تاپسىرلەگەن» اۆتور سۇيە الماعان جۇرەكتىڭ جان ازابىن ايتادى.
مادەنيەت • 24 تامىز, 2023
ءار تۋىندىنىڭ دۇنيەگە كەلۋى, العاش ايتىلۋى نەمەسە وقىلىپ, ورىندالۋى, ەل ىشىنە تارالۋى, اۆتوردىڭ يەلىگىنەن «اۋا جايىلىپ» شىعىپ, جەكە دارا عۇمىر كەشۋى ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە. اڭگىمە, پوۆەست, ءتىپتى رومان, پوەمالارعا ارقاۋ بولىپ جاتاتىندارى دا از ەمەس. تۋى, ءومىر ءسۇرۋى بار دا ونداي جاۋھار دۇنيەلەر ومىرشەڭ. ءتىپتى اۆتورى ۇمىتىلىپ كەتكەن قانشاما ولەڭ حالىق ءانى رەتىندە ورىندالىپ جۇرگەنىن جاقسى بىلەمىز.
ادەبيەت • 15 تامىز, 2023
مۇحتار ماعاۋيننىڭ ء«ومىر جىرى» حيكاياسى كىمگە بولسىن اسەر ەتپەي قويمايتىن شىعار, ءسىرا. ءتىلىنىڭ جاتىقتىعى, بالەن-تۇگەن دەمەي-اق قويالىق, وقيعالارىنىڭ تارتىستى, تابيعيلىعى, جانعا جاقىندىعىنان بولسا كەرەك. ساۋلەلى سەزىمگە ورانعان ساتتەرىندە كىم دە بولسىن كەشەتىن كۇي ورتاق. سامال قاي جاعىڭنان سوعىپ, قالاي تەربەيدى؟..
قوعام • 11 تامىز, 2023
ءبىز ءجيى قولداناتىن تەمىرقازىق جەردە دە, كوكتە دە بار. قازاق تەمىردى ۇشتاپ, جەرگە قاعىپ, ات ارقاندايدى. دۇنيەنى اتقا تاقىمىن ەرتە تيگىزگەندەر بيلەگەن ەرتەرەكتە... كوكتەگى تەمىرقازىق جۇلدىزى جارقىراپ تۇرماسا, تۇندە اداساسىز.
تاريح • 07 تامىز, 2023
امەريكاداعى «بوستاندىق ءمۇسىنىن» بىلمەيتىن ادام از شىعار. فرانتسۋز ءمۇسىنشىسى فرەدەريك وگيۋست ءبارتولديدىڭ جۇمىسى. اتالعان ەسكەرتكىشتى 1876 جىلى فرانتسيا اقش تاۋەلسىزدىگى دەكلاراتسياسىنىڭ ءجۇز جىلدىعىنا سىيعا تارتقانىمەن, ەسكەرتكىش تەك ون جىلدان كەيىن سالىنىپ بىتكەنى تۋرالى دەرەك بار. «الەمگە جارىق شاشقان بوستاندىق» اتتى ەسكەرتكىشتىڭ حالىق اۋزىندا «نيۋ-يورك پەن اقش سيمۆولى», «بەيبىتشىلىك جانە دەموكراتيا سيمۆولى», «بوستاندىق ايەلى» سەكىلدى بەيرەسمي اتاۋلارى جەتىپ ارتىلادى. الايدا وسى توپىراقتىڭ بايىرعى ءتول تاريحىنان, ۇندىستەردى قالاي قىرعىنعا ۇشىراتقانىنان حاباردار, ءتىپتى ول تۋرالى كوركەم دۇنيەلەردى وقىعان ادام بۇل مۇسىنگە قاراپ تۇرىپ قالاي ويلانۋى مۇمكىن؟
ادەبيەت • 03 تامىز, 2023
«اينالامىز تانيدى كەيدە ءبىزدى...»
فۋتبولشىلار گول سوعادى. شامامەن جيىرما كىسى ارباسىپ, قىرىق كوز, قىرىق اياقتىڭ اراسىنان ايلاسىن اسىرىپ, الا دوپتى الىپ شىعىپ, قاقپاعا سالۋ دەگەن... الگى جيىرمانىڭ جانتالاسى, ارباسۋى, اقىل-ايلاسى, ايبار-سۇسى مەن مىسى – ءبارى-ءبارىن ءوتىپ كەلگەنى از, الدىنداعى قاقپاشىنى دا قاپى قالدىرۋ كەرەك. قاس-قاعىم ساتتە ونىڭ دا ەسەبىن تاۋىپ, قاقپاشىنىڭ بۇتىنىڭ اراسىنان دوپتى بۇلت ەتكىزدى دەلىك.
مادەنيەت • 31 شىلدە, 2023
1990 جىلداردىڭ باسىنداعى قازاق كينو ونەرىنىڭ اسا ءبىر ەلەۋلى جەتىستىگى «جانسەبىل» دەسەك, ەشكىم داۋ ايتا قويماس. جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك اڭگىمەسىنىڭ نەگىزىندە تۇسىرىلگەن اياعان ءشاجىمبايدىڭ ءبىر جارىم ساعاتقا دا تولمايتىن كوركەم تۋىندىسىن تەبىرەنبەي, كوزگە جاس الماي كورۋ مۇمكىن ەمەس. ستاليندىك قۋعىن-سۇرگىننىڭ قايعى-قاسىرەتىن جۇرەككە جەتكىزگەن بۇعان تەڭدەس تۋىندى از. ەندىگى ۋاقىتتا قازاق كينوگەرلەرى وسىنشاما قايعى-قاسىرەتتىڭ ءمانىن تەرەڭ تۇسىندىرەتىن كوركەم تۋىندىلار تۇسىرە الا ما, تۇسىرۋگە تىرىسسا, «جانسەبىلدىڭ» دەڭگەيىنە جۋىقتاي الا ما دەگەن سۇراق كولدەنەڭدەيدى. «جانسەبىلدە» رەجيسسەر ا.ءشاجىمباي ۇلتتىڭ قاسىرەتىن تەرەڭ قاۋزاپ قانا قويماي, ادامزات باسىنداعى اۋىر ازاپتاردى اسقان سەزىمتالدىقپەن كورسەتە بىلگەن.
قوعام • 07 ماۋسىم, 2023
بۇعان دەيىن ءبىزدىڭ بىلگەنىمىز... جالپى, ءبىز نەنى بىلگەندەيمىز, وسى؟ و باستاعى كيەلى كىتاپتا ولگەندەردى توپىراققا كومۋدىڭ ءوزىن قارعادان ۇيرەنگەنىمىز ايتىلادى. دەسەك تە, اللا تاعالا ادام بالاسىنا سانا-سەزىم بەرىپ, ونى كۇللى تىرشىلىك اتاۋلىعا يە قىلىپ قويعانىن جاريالاۋدان تانباي كەلەمىز-اۋ. كەۋدەمسوقپىز, ءا! قازىرگىلەر قاتىگەزدەنگەن سايىن, پەندە بالاسى پارىقسىزدانعان سايىن جان-جانۋارلار ادامنان زيات ايۋانعا اينالىپ بارا جاتقان جوق پا دەگەن سۇراق تۋادى. سولاي سياقتى سەزىلەدى كەيدە. كەيىنگى ءبىر ايدا كەزدەسكەن قۇبىلىستار وسىنداي ويلارعا جەتەلەيدى.
