رۋحانيات • 02 قاراشا, 2020
قاجىمۇقاننىڭ فوتولارى قالاي تابىلدى؟
الداعى جىلى كۇش اتاسى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولادى. قازاق تاريحىندا ورنى زور تۇلعا جايلى ءالى زەرتتەلمەي جاتقان دۇنيە كوپ. اتاپ ايتقاندا, بالۋان اتامىز قاتىسقان رەسمي چەمپيوناتتار مەن رەسەيلىك جانە شەتەلدەگى تسيرك الاڭدارىندا كورسەتكەن ونەرى جايلى تەك اۋزىەكى اڭگىمە نەمەسە شىنايىلىقتان الشاق ادەبي نۇسقاداعى كوركەم دەرەكتەردى مالدانىپ ءجۇرمىز.
ونەر • 30 قازان, 2020
بوياۋى قانىق, قوسپاسىز كورىنىستەر
شەتەلدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قانداستارىمىزدىڭ اراسىندا تالانتتى قىز-جىگىتتەر بارشىلىق. بۇلار وزدەرى تۇرىپ جاتقان مەملەكەتتىڭ ادەبيەتى مەن ونەرىنە, مادەنيەتى مەن سپورتىنا اتسالىسىپ, جاقسى جەتىستىكتەرگە جەتىپ ءجۇر. سونىڭ ءبىرى – باي-ولكە ايماعىنىڭ تۇرعىنى ريزابەك جازيدولدا ۇلى.
تانىم • 30 قازان, 2020
باي-ولكەدەن بيسكىگە بارعان كەرۋەن
ەجەلگى كوك تۇرىكتەردىڭ سولتۇستىك شەبى تاۋلى التايدىڭ باتىس سىلەمى بيە دارياسىنىڭ بويىندا ورنالاسقان بيسك اتتى قالا بار. اكىمشىلىك ورتالىعى التاي ولكەسىنە قاراستى ءوندىرىستى ايماق. ەلدى مەكەننىڭ تاعانى العاش 1708 جىلى بەكىنىس رەتىندە قالانسا, ۋاقىت وتە كەلە رەسەيلىك ساۋداگەرلەر موڭعوليا, قىتاي ەلدەرىنە, ءتىپتى ۇندىستانعا دەيىن تاۋار جونەلتەتىن ماڭىزدى نىسانعا اينالدى. قازىردىڭ وزىندە رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ورتالىق ازياعا شىعاتىن ساۋدا-ساتتىق قاقپاسى ىسپەتتەس. سونىمەن قاتار قالا نوۆوسيبيرسكىدەن باستالىپ, شىعىسقا قاراي التاي جوتالارىن ءتىلىپ ءوتىپ, موڭعولياعا جالعاسىپ جاتقان ءشۇي جولىنىڭ (چۋيسكي تراكت) ەڭ ماڭىزدى نۇكتەسى. سوندىقتان دا بولار قالانىڭ شىعىس جاق شىعابەرىسىندە اتاقتى «چۋيسكي تراكت» مۋزەيى ورنالاسقان.
تانىم • 29 قازان, 2020
قازاقتار ەرتە كەزدەن باستاپ يت جۇگىرتىپ, قۇس سالىپ, اڭ اۋلاپ سەرۋەن قۇرعان حالىق. ولار اڭ اۋلاۋعا بەيىم يتتەرىن تازى دەپ اتاعان. ورتا عاسىردا ءومىر سۇرگەن يتاليالىق جيھانكەز ماركو پولو دالالىقتاردىڭ اڭ اۋلايتىن جۇيرىك يتتەرى جايلى تامسانا جازادى. سونداي-اق بەرتىندەگى ورىستىڭ ستاتيستيكا قىزمەتكەرى ا.سلۋدسكي 1930 جىلداردىڭ اياعىندا قازاق دالاسىندا شامامەن 4 مىڭنان استام اڭشى يتتەر (تازى) بولعانىن جانە ولار ءبىر ماۋسىمدا 30 مىڭداي اڭ ۇستاپ, ونىڭ تەرىسىن يەلەرى رەسمي تۇردە ۇكىمەتتىك مەكەمەلەرگە وتكىزگەنىن ايتادى. وسى ورايدا وقىرماندارىمىزعا حالقىمىزدىڭ ساياتشىلىق ونەرىنە جاتاتىن تازىمەن اڭ اۋلاۋدىڭ جانە ونى باپتاپ, باعۋدىڭ قىر-سىرى جايلى مالىمەتتەر ۇسىنىپ وتىرمىز.
قوعام • 29 قازان, 2020
جاسامپاز جوبا – جارقىن بولاشاق
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كىتاپحاناسىندا «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسى جەڭىمپازدارىمەن ونلاين كەزدەسۋ ءوتتى. وعان ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن جاستار قاتىسىپ, ەلباسى باستاماسى رەتىندە قابىلدانعان اتالعان جوبانىڭ قوعامعا ىقپالى جايلى ايتىپ, الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
سپورت • 28 قازان, 2020
بۇعان دەيىن حابارلاعانداي, وتكەن اپتانىڭ دەمالىس كۇندەرى دۇنيەجۇزىلىك دزيۋدو كۇرەس فەدەراتسياسىنىڭ (IJF) شەشىمىمەن جىلدا بولاتىن ءداستۇرلى «ۇلكەن دۋلىعا» ءتۋرنيرى ماجارستان استاناسى بۋداپەشت قالاسىندا جوعارى دەيگەيدە ۇيىمداستىرىلدى.
بوكس • 28 قازان, 2020
قازاق بوكس سپورتى تاريحىندا ءبىر وتباسىنان شىققان اعايىندى سپورتشىلار كوپ ەمەس. ولاردىڭ باسىندا اعايىندى ماحمۇت جانە ماقسۇت وماروۆتار تۇرعانى انىق. بۇلاردىڭ باپكەرى – قازاق بوكسىنىڭ اتاسى شوقىر بولتەك ۇلى. اعايىندىلاردىڭ ۇلكەنى – ماحمۇت قازاقستاننىڭ بىرنەشە دۇركىن چەمپيونى اتانۋمەن قاتار, 1947 جىلى كسرو چەمپيوناتىنىڭ قولا, بۇكىلوداقتىق «دينامو» ەرىكتى سپورت قوعامى بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى اتانسا, ءىنىسى ماقسۇت 1957 جىلى كۇللى وداق چەمپيوناتىندا قولا مەدالعا قول جەتكىزىپ, 1959 جىلى وتكەن كسرو حالىقتارى سپارتاكياداسىندا كۇمىس جۇلدەگە يە بولدى. ال ءبىز بۇل جولى اعايىندى بوكسشىلار مەرەي جانە مەيىرىم اقشالوۆتار جايلى ءسوز قوزعاماقپىز.
رۋحانيات • 27 قازان, 2020
قاجىمۇقان جەرىنەن – قاجىمۇقان ەلىنە
كەلەسى جىلى كۇش اتاسى, ۇلكەن اقىن سىرباي ماۋلەنوۆشە ايتساق, «تاستاردى تاستارعا ۇرعان ءتۇيىر كورمەي, تۇپ-تۇتاس جۇدىرىعى ديىرمەندەي, توقپاق سان, شومبال كەۋدە, شور-شور يىق, تۇتقاسى بولسا جەردى ۇيىرگەندەي» دالانىڭ بۇلشىق ەتى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ تۋعانىنا 150 جىل تولادى ەكەن. وسى داتالى مەرەكەگە بايلانىستى بالۋاننىڭ سوڭعى تىنىسى ءۇزىلىپ, جامباسى جەرگە تيگەن ولكەنىڭ تۇرعىندارى, ياعني وڭتۇستىكتىك اعايىندار «قاجىمۇقان جەرىنەن – قاجىمۇقان ەلىنە» اتتى جوبا جاساپ, الدا بولاتىن بالۋاننىڭ مەرەيتويىن حالىقارالىق دەڭگەيدە, ءارى تانىم-تاربيەلىك تۇرعىدان استا-توك توي ۇلگىسىندە ەمەس, تۇلعانىڭ ومىرىنەن كەلەر ۇرپاق ونەگە-ۇلگى الارلىق, سونىمەن قاتار سپورتشى جاستار ادالدىق پەن وتانسۇيگىشتىك رۋحىن بويىنا سىڭىرەرلىك ماقساتتا بولسا دەگەن مىندەت قويىپ وتىرعان كورىنەدى.
تاريح • 27 قازان, 2020
اۋەلى كوشىم حاننىڭ قايدان شىققانى تۋرالى تاريحي مالىمەتتەرگە كوز جۇگىرتسەك, ونىڭ ءسىبىردى باعىندىرۋداعى باستى جورىعى قاراوتكەل ءوڭىرى ەسىل بويىنان باستالدى دەۋگە نەگىز بار. بۇل – ءالى مامان تاريحشى زەرتتەۋشىلەر تاراپىنان ءبىر ىزگە تۇسپەگەن تاقىرىپ.
تانىم • 27 قازان, 2020
قازاق حالقىنىڭ مەرگەندىك ونەرى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ وسىدان ەكى جىل بۇرىن جارىق كورگەن « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىندا: «بابالارىمىز شاپقان اتتىڭ ۇستىنەن ساداق تارتۋدى بارىنشا جەتىلدىردى. سوعان بايلانىستى قارۋدىڭ قۇرىلىمى دا وزگەرىپ, كۇردەلى, ىڭعايلى ءارى قۋاتتى بولا ءتۇستى. ماساعىنا قاۋىرسىن تاعىلىپ, مەتالمەن ۇشتالعان جەبە بەرەن ساۋىتتى تەسىپ وتەتىن كوبەبۇزارعا اينالدى» دەيدى. وسى ورايدا, حالقىمىزدىڭ ەجەلگى جاۋىنگەرلىك ونەرى ساداق تارتۋ نەمەسە جامبى اتۋ ونەرى جايلى مالىمەتتەردى ۇسىنىپ وتىرمىز.
