قوعام • 24 شىلدە, 2023
سايلاۋشىلار تالاپ-تىلەگى – باستى نازاردا
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى وڭىرلەرگە ساپارى اياسىندا تۇرعىندارمەن كەزدەسىپ, حالىقتى تولعاندىرعان وزەكتى ماسەلەردى تالقىلاپ, سايلاۋشىلاردىڭ تالاپ-تىلەگىن تىڭداۋدا. مىسالى, دەپۋتات جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا اقتوبە, اباي جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىنداعى اۋىلدارعا بارىپ, قۇرىلىسى كەنجە قالعان مەكتەپتەر مەن ستراتەگيالىق نىسانداردى ارالادى.
تانىم • 24 شىلدە, 2023
ەلىمىزدەگى ەڭ بيىك شىڭ تۋرالى العاش رەت قالام تارتقانىما 40 جىلدىڭ ءجۇزى بولىپتى. ول 1981 جىلدىڭ 12 قىركۇيەگىندەگى «لەنينشىل جاس» گازەتىندە شىققان شاعىن ماقالام ەدى. سودان بەرى ارادىك ءتۇرلى باسىلىمداردا اسپانتاۋ اياسىنداعى ونىڭ ەرەكشەلىكتەرى, وعان اياق باسقان العاشقى ساياحاتشىلار مەن زەرتتەۋشىلەر جانە 7 010 مەترلىك بيىكتىككە يە بۇل مۇز قۇرساۋلى مۇنارانى تۇڭعىش باعىندىرعان الپينيستەر حاقىندا قادەري-حالىمشە 8 ماقالا جازىپپىن. بىلاي الىپ قاراعاندا, ولاردا ءبارى دە قامتىلىپ, جەتكىلىكتى ايتىلعان سياقتى ەدى. بىراق ءسوز ەتىلىپ وتىرعان شىڭنىڭ ءبىز بىلمەيتىن قۇپيالارى ءالى دە بارشىلىق ەكەن. سونىڭ ءبىرى سانامىزعا ويدا جوقتا ساپ ەتە تۇسكەن: «حان-ءتاڭىرىن العاش رەت سۋرەتكە تۇسىرگەن فوتوگراف... الىپ شىڭنىڭ بولمىس-ءبىتىمىن الەمگە تۇڭعىش جاريا ەتكەن ول كىم؟» – دەگەن سۇراق-تىن.
تانىم • 23 شىلدە, 2023
تامىرلاس توپونيمدەر: قوستاناي – ءدوڭ (دون) – دۋناي
اڭداتۋ قوستاناي قالاسىنىڭ ءتول ءتوپونيمى تۋرالى وزەگى مەن ءورىسى ءبىر-بىرىنە ۇقساس بولىپ كەلەتىن كوپتەگەن پىكىر بار. ويتكەنى قالىپتاسقان پىكىرلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى توپونيميكالىق اپسانالارعا سۇيەنەدى, سول سەبەپتى حالىقتىق قارابايىر ەتيمولوگيالىق تانىم تۇرعىسىنان ءوربىپ, ورنەك تاۋىپ وتىرادى. جالپى, ەتيمولوگيالىق تانىم كەڭ بىلىمپازدىقتى قاجەت ەتەدى جانە ءتىل ءبىلىمى عىلىمىنىڭ ءبىر سالاسى رەتىندە لينگۆيست زەرتتەۋشىنىڭ زەيىندىك ورەسى مەن عىلىمي زەردەسىنىڭ دەڭگەي-دارگەيىنە تىكەلەي بايلانىستى.
قۇرىلىس • 23 شىلدە, 2023
«جايلى مەكتەپتىڭ» جايباراقات مەردىگەرلەرى
«جايلى مەكتەپ» كەلەشەك ۇرپاقتىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ, جان-جاقتى دامۋىنا ايتارلىقتاي مۇمكىندىك بەرمەك. قاراعاندى وبلىسىندا ءارتۇرلى سىيىمدىلىقتا 300-دەن 2000 ورىنعا دەيىنگى 18 مەكتەپ سالىنادى.
الەم • 21 شىلدە, 2023
گەوساياسي ماسەلە كورەيا ەلى ءۇشىن دە جات ەمەس. بۇل ماسەلە جاپون وتارشىلدىعىنىڭ رەسمي تۇردە اياقتالعانىنا 78 جىل وتكەنىنە قاراماستان, ءالى كۇنگە دەيىن شەشىمى تابىلماي, ەكى ەل اراسىنداعى ارازدىقتىڭ سەبەبى بولىپ وتىر.
قارجى • 21 شىلدە, 2023
وتاندىق ونىمگە – 15 ملرد تەڭگە
شىلدەنىڭ 24-نەن باستاپ «قازاگروقارجى» اق «قازاقستاندا جاسالعان» باعدارلاماسى بويىنشا وتاندىق كاسىپورىنداردىڭ وتىنىشتەرىن قابىلداۋدى باستايدى.
تانىم • 21 شىلدە, 2023
قوجەكە نازار ۇلى – ءبىرتۋار تۇلعا
قوجەكە نازار ۇلى – ءحىح عاسىردا تازابەك, ساۋرىقتارمەن بىرگە پاتشالىق رەسەيدىڭ وتارلاۋ ساياساتىنا, ودان كەيىن قىتاي يمپەرياسىنىڭ از ۇلتتارعا جاساعان قىسىمىنا قارسى كوتەرىلىستەردىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ باتىر اتانعان, سونىمەن بىرگە كۇيشى-دومبىراشى رەتىندە داڭقى شىققان, قازاق كۇي ونەرىنىڭ وزىندىك مەكتەبىن قالىپتاستىرعان تاريحي تۇلعا. سوڭىنا جۇزدەن استام (كەي دەرەكتە ەكى ءجۇز) كۇي قالدىرعان قوجەكە 1823 جىلى قازىرگى الماتى وبلىسى كەگەن اۋدانىنىڭ قارقارا جايلاۋىندا دۇنيەگە كەلگەن.1885 جىلى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك, ۇلتتىق تاۋەلسىزدىك جولىندا كۇرەسىپ وتكەن ازات رۋحتى كۇيشىنى قىتاي تۇرمەسىنىڭ باسشىلارى ارقاسىن تاس كومىر شوعىمەن قارىپ, ازاپتاپ ولتىرەدى.
قوعام • 21 شىلدە, 2023
«جاز جايناتىپ, كۇن كۇلدىرىپ, ءبىز لاگەرگە بارامىز» دەپ كەلەتىن ءاندى بالا كۇنىمىزدەن جادىمىزدا جاتتاعان ەدىك. ءيا, جاز ماۋسىمى جانعا جايلى, كوڭىلدى دەمالىسىمەن قىزىقتى. اسىرەسە مەكتەپ وقۋشىلارى كانيكۋلدى اسىعا كۇتەدى.
سەنات • 20 شىلدە, 2023
سەنات دەپۋتاتى اندرەي لۋكين ەلوردا اۋداندارىنىڭ تۇرعىندارىمەن جانە اكىمدىكتەردىڭ وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
قۇرىلتاي • 20 شىلدە, 2023
زيانعا اۋەستىك – جاماندىق جولى
تاياۋدا تۇركىستاندا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا مەملەكەت باسشىسى: ء«بىز ەسىرتكىنى قولدانۋ, دايىنداۋ جانە تاراتۋ جولىن كەسىپ, تامىرىنا بالتا شابۋىمىز كەرەك. ايتپەسە, بۇكىل ەلدىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىر» دەپ, قوعامدى جاماندىقتان ساقتاندىردى. وكىنىشكە قاراي, جاھاندىق دامۋ مەن الۋان ءتۇرلى بايلانىس جان ءھام ءتان تازالىعىمەن دۇنيەگە ءمالىم قازاق دالاسىنا, ونىڭ بۇگىنگى ۇرپاعىنا وسىنداي قيىندىق تا اكەلدى.