زەردە • 18 قازان, 2023
ەلىمىزدىڭ قالماقتارمەن بىرنەشە عاسىرعا جالعاسقان, بىردە ءۇزىلىپ, قايتا ءورشىپ وتىرعان شايقاسى 300-350 جىلعا سوزىلىپتى. ابىلعازى ءباھادۇر 1603-1604 جىلدارى قالماق اسكەرى حورەزمگە شابۋىل جاسادى دەپ جازادى. قالماق قولىنىڭ قازاق جەرى شەكاراسىنان بويلاي ءوتىپ, ورتا ازيا اۋماعىنا دەيىنگى كەڭىستىككە سۇعىنىپ كەتكەنىن باياندايدى. ولارعا قاتتى سوققى بەرگەن ەسىم حان باستاعان قازاق اسكەرى 1627 جىلى قالماقتارعا شابۋىل جاسادى, قالماقتار امالسىز كەيىن شەگىنەدى. بۇدان كەيىن جوڭعار وداعىن قۇرعان قالماقتارمەن بىرنەشە جويقىن ۇرىس, كەسكىلەسكەن مايدان بولعانى تاريحتان ءمالىم.
رۋحانيات • 18 قازان, 2023
كوپتەگەن وتباسىندا جىلدار بويى جيناقتالعان فوتوالبومدار, ۋاقىت سارعايتقان جازبالار, قويىنداپتەرلەر, اشىقحاتتار, بازبىرەۋلەرىندە, ءتىپتى جەكە جاننىڭ قاعازعا تۇسىرگەن سىرعا تولى كۇندەلىكتەرى بارىنا كۇمان كەلتىرمەيمىن. ولار – ءاربىر شاڭىراقتىڭ شەجىرەسى, تاريحى, داستان-ءارحيۆى, وتكەن كۇندەردىڭ جارقىن ەلەسى, كەيبىر جانداردىڭ ەشكىمگە جاريا ەتپەگەن قۇپيا سىرى, جۇرەك تۇبىندە بۇعىپ جاتقان التىنعا بەرگىسىز قىمبات, اسىل دۇنيەسى دەسەك تە بولادى. كەي وتباسىلاردا اتادان بالاعا ميراس بولىپ كەلە جاتقان كونە فوتوسۋرەتتەر, قولجازبالار, حاتتار, كىتاپتار دا ساقتالعان. سولاردى كوز قاراشىعىنداي ساقتاپ, ءبىر ۇرپاقتان ەكىنشى ۇرپاققا جەتكىزىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ ۇقىپتىلىعىنا, يگىلىكتى ىسىنە شەكسىز ريزا بولاسىڭ.
تاعزىم • 18 قازان, 2023
بالاساعۇن بابامىزدىڭ «ادام – بۇل دۇنيەگە قوناق, ونىڭ ءومىرى وتكىنشى, سوندىقتان ول ارتىنا جاقسى ءىسى مەن جاقسى ءسوزىن قالدىرۋى كەرەك» دەگەن ءتالىمدى ءسوزى بار. سونداي يگى جاقسىنىڭ قاتارىنا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسقان ءجۇسىپ بۇزاۋباەۆتى دا قوسۋعا بولادى.
ساراپتاما • 18 قازان, 2023
وزىق زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى يەل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكولوگيالىق قۇقىق جانە ساياسات ورتالىعى دۇنيە جۇزىندەگى ەكولوگيالىق تازا ەلدەردىڭ رەيتينگىن تالداپ, ەكولوگيالىق تيىمدىلىك يندەكسىن جاريالاپ وتىرادى. اتالعان يندەكس عىلىمي-تالدامالىق دەرەكتەرگە نەگىزدەلىپ, الەم ەلدەرىنىڭ تۇراقتى دامۋ كورسەتكىشتەرى تۋرالى جيىنتىق اقپاراتتىڭ نەگىزىندە جاسالادى.
تاريح • 18 قازان, 2023
تاريحي قۇجات قابىلدانعان ۋاقىتتان بەرى دەكلاراتسيا تۋرالى ونداعان مونوگرافيا, جۇزدەگەن عىلىمي ماقالا جازىلىپ, ارنايى ديسسەرتاتسيالار قورعالسا دا, ونىڭ ءمانى مەن ماعىناسى تۋرالى پىكىرلەر ءالى تولاستاعان جوق.
پىكىر • 17 قازان, 2023
سايلاۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتكەن ءجون
ەلىمىزدە العاش رەت قاناتقاقتى جوبا رەتىندە اۋداندار مەن وبلىستىق ماڭىزى بار قالالار اكىمدەرىنىڭ سايلاۋى وتەدى. قازىر وسى جوباعا بايلانىستى سايلاۋ وتەتىن 42 اۋدان مەن 3 قالا ناقتىلانىپ, ۇمىتكەرلەر ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن قولعا الىپ تا جاتىر. ارينە, ءبارىمىز سايلاۋدىڭ ءادىل وتكەنىن قالايمىز, بىراق...
تاريح • 16 قازان, 2023
ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارى نەمىس فاشيستەرى گەرمانيادا جانە وزدەرى باسىپ العان مەملەكەتتەردە بارلاۋ مەكتەپتەرى مەن كۋرستارىنىڭ ۇلكەن جەلىسىن قۇردى. مۇنداي مەكتەپتەر ۋاقىتشا باسىپ العان كەڭەستىك رەسپۋبليكالار مەن وبلىستاردىڭ اۋماعىندا دا قانات جايدى. بۇل مەكتەپتەردە فاشيستەر ديۆەرسانتتار مەن تىڭشىلاردى, شپيونداردى دايارلادى.
شارۋاشىلىق • 16 قازان, 2023
اۋىل شارۋاشىلىعىنا كەشەندى كوزقاراس قاجەت
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىندە كوپتەن بەرى كۇرمەۋى شەشىلمەي كەلە جاتقان قوردالانعان ماسەلە بارشىلىق. ءتىپتى كوپ دەسە دە بولادى. ەندى سول ماسەلەلەردىڭ ەڭ نەگىزگىلەرىن رەتىمەن سانامالاپ شىقساق دەيمىز.
تۇلعا • 15 قازان, 2023
قازاقتىڭ جاڭا داۋىردەگى ۇلى كۇيشىلەرىنىڭ ءبىرى, تاتتىمبەت مەكتەبىنىڭ وزىق وكىلى ابىكەن حاسەنوۆتىڭ ءومىر سۇرگەن كەزەڭى «زار زامان» ەمەس, ناعىز «كەر زامان» بولدى. كوزى تىرىسىندە قولىنا دومبىرا ۇستاعاننىڭ الدى سانالعان دارا كۇيشىنىڭ ءومىرى دە, شىعارماشىلىق تاعدىرى دا ءالى كۇنگە دەيىن سىرى اشىلماعان ساندىقتاي قۇپياسى كوپ. ابىكەن تۋرالى كىمدەر قالام تەربەمەدى؟ احمەت جۇبانوۆ, لاتيف حاميدي, ءۋالي بەكەنوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, ساپارعالي بەگالين, تاكەن الىمقۇلوۆ, ءجۇسىپ التايباەۆ, اقسەلەۋ سەيدىمبەك, ءومىر كارىپ, كامەل جۇنىستەگى... راس, كۇيتانىمعا, عىلىمعا بەرەرى ەرەسەن وسىناۋ قۇندى ەڭبەكتەردىڭ بارىندە ونىڭ اسقاق تۇلعاسى, شالقار سازگەرلىگى, ازاماتتىق مىنەزى جاقسى سۋرەتتەلەدى.
پىكىر • 12 قازان, 2023
اتاجۇرتتىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسايىق
قازىر الەمدىك نارىقتا قىتايدىڭ ۇلەسى جىلدام ءوسىپ كەلەدى. جاڭا وزىق تەحنولوگيالاردى, جاساندى ينتەللەكتىنى جانە زاماناۋي نوۋ-حاۋلاردى پايدالانىپ, ينۆەستيتسيالىق تىڭ باستامالاردى قولعا الىپ جاتىر. وسى سالالاردا كاسىبىن ءساتتى جۇرگىزىپ, جوعارى جەتىستىككە جەتكەن ءوزىم تانيتىن قانداستارىمىز دا بار.