Egemen Qazaqstan
Egemen Qazaqstan
3871 ماتەريال تابىلدى

تۇلعا • 15 مامىر, 2024

ءوندىرىس سالاسىن ورگە سۇيرەگەن

ەلدەگى ماشينا جاساۋ مەكتەبى وتكەن عاسىردىڭ 70-جىلدارى قالىپتاسىپ, عىلىمي نەگىزى نىعايا باستادى. قازاق ينجەنەر-مەحانيكتەرى اۋىر ونەركاسىپ پەن تاۋ-كەن وندىرىسىندەگى تەحنيكالاردى جەتىلدىرۋگە بەلسەنە ارالاستى. ونىڭ باستاۋىندا تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور سەرعازى جيەنقۇلوۆ تۇردى.

عىلىم • 15 مامىر, 2024

قاسيەتتى توپىراققا قىزمەت

حالقىمىز ء«بىلىم – ينەمەن قۇدىق قازعانداي» دەيدى. ءحى–حىى عاسىردا ءومىر سۇرگەن عۇلامالار ءجۇسىپ بالاساعۇن, ماحمۇت قاشقاري, ت.ب. ەڭبەكتەرىن سول كەزدەگى تۋعان جۇرتىنا جاقىن تىلمەن جازۋداعى ماقساتى – وزدەرى جاقسى مەڭگەرگەن اراب ءتىلىن سىيلاي وتىرىپ, تۇركى عىلىمي ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ەدى. بىردە اكادەميك-ماتەماتيك مۇحتارباي وتەلباەۆ جيىلعان زيالى قاۋىم الدىندا: «مەنىڭ عالىمدىعىم دا, پروفەسسورلىعىم دا قازاقتىعىمنان ساداعا. الدىمەن قازاقپىن, مۇسىلمانمىن, سونان كەيىن عالىممىن. اتا-بابامنىڭ ارۋاعىن سىيلاماسام, مىڭداعان جىل ءومىر سۇرگەن انا تىلىمدە سويلەمەسەم, اتا سالتىمدى ساقتاماسام, مەن ەشكىم ەمەسپىن», دەپ وي ايتقانى جادىمىزدا.

باسىلىم • 15 مامىر, 2024

قازاقتىڭ اتا تەگى تۋرالى كىتاپ قىتاي تىلىندە شىقتى

ەلىمىزدىڭ انتروپولوگ عالىمدارى – ۇعا اكادەميگى, بولونيا عىلىم اكادە­ميا­سى­نىڭ كوررەس­­پون­دەنت-مۇشەسى ورازاق سماعۇلوۆ جانە م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭ­تۇس­تىك قازاقستان ۋني­ۆەر­سيتەتى ارحەولو­گيا جانە انترو­پولو­گيا­لىق زەرتتەۋلەر عىلى­مي ورتالىعى­ فيزي­كا­لىق انتروپولوگيا زەرت­حاناسىنىڭ اعا عىلىمي قىز­مەتكەرى ايناگۇل سماعۇلوۆا الماتى­نىڭ «Arna» باسپاسى­نان «قازاق حالقى جانە اتا تەگى» اتتى كىتاپ(2020) شىعارعان ەدى.

تاريح • 13 مامىر, 2024

ەر-انا ەرەكشە قۇرمەتتەلىپ ەدى

كەشەگى كەڭەس وداعى كەزىندە مال شارۋاشىلىعىنداعى تاماشا تا­­بىسىمەن اتى دۇرىلدەپ شىق­­قان, جەمىستى دە جەڭىستى ىستە­رىنە ەل سۇيسىنگەن ەكى مارتە ەڭ­بەك ەرى جازىلبەك قۋانىشباەۆ بارشا قازاق ايرىقشا ماق­تان تۇت­قان تۇلعانىڭ ءبىرى. شۋ وزەنىنىڭ جاعاسىنا دەيىن جايى­لىپ جات­قان مويىنقۇمنىڭ قۇمدى بەل-بەلەستەرى مەن حان­­تاۋى­نىڭ وتى مول كوك شال­عىن, كوكوراي بوكتەرىندە مىڭ­عىرتىپ قاراكول قويىن وسىرگەن شوپان اتانىڭ سوڭىنان ەرگەن شاكىرت­تەرى, جۇمىسىن جاقسى جالعاس­تىر­عان ءىزباسار­لارى دا كوپ بولعان.

تاعزىم • 11 مامىر, 2024

«اتى ونىڭ ەدى ابدوللا...»

«جاس اقىن ابدوللا جۇماعاليەۆ باتىرلىق تۋرالى جازۋدى ءسۇيۋشى ەدى. ونىڭ گەرويلارى تاماشا ەرلىكتەر جاساۋعا ۇمتىلاتىن. سوعىس اقىننىڭ ءوزىن دە شىعارمالارىنداعى گەرويلارى سياقتى باتىر, تاباندى سولدات ەتىپ شىعاردى». «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتىنىڭ 1943 جىلعى 13 قاڭتار نومىرىندەگى وسىلاي باستالاتىن شاعىن ماقالا اقىننىڭ مايدانداعى ەرلىگىن ەلىنە ايگىلەگەن ەدى. جەرلەستەرىنە, قالامداس جولداستارىنا عانا ەمەس, ەرجۇرەكتىك وقيعا بۇدان ەكى كۇن بۇرىن «پراۆدا» گازەتى ارقىلى بۇكىل وداققا ءمالىم بولعان-دى.

ساياسات • 11 مامىر, 2024

ايبەك دادەباي: پرەزيدەنتتىڭ ناقتى جوسپارى – قازاقستاندى وزىق ەلگە اينالدىرۋ

قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ايبەك دادەباي «Jibek Joly» تەلەارناسىنا سۇحبات بەردى. سۇحبات بارىسىندا ول ەل وڭىرلەرىندەگى سۋ تاس­قى­نىنان كەيىن تۇرعىندارعا جان-جاقتى كومەك, تابيعي اپاتتارعا توسقاۋىل قويۋ, شەتەلدەن قايتارىلعان اكتيۆتەر, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ دامۋى, كادر ماسەلەسىنە قاتىستى قويىلعان سۇراقتارعا پىكىر ءبىلدىردى. «Egemen Qazaqstan» گازەتى وقىرمان نازارىنا وسى سۇحباتتىڭ جازباشا نۇسقاسىن ۇسىنادى.

تاعزىم • 10 مامىر, 2024

مەنىڭ اكەم...

سۇراپىل سوعىس تالاي اۋلەتتىڭ تىرەگىنە اينالعان ازامات­تاردىڭ ءومىرىن قيدى عوي. مايدان دالاسىنان جەتكەن قارا قاعازدان جانى سىزداعان وتباسىلاردىڭ سانى قانشاما... اتالارىمىز بەن اكەلەرىمىز وتان ءۇشىن وتقا ءتۇسىپ, مايدان شەبىندە جانكەشتىلىككە تولى ەرلىك ۇلگىسىن كورسەتتى.

پىكىر • 10 مامىر, 2024

ساعىنعان ەلىن اڭسايدى

قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگى كۇنى – ەلىمىزدە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ءتۇرلى مادەنيەتتەر مەن ۇلتتار اراسىنداعى بەيبىتشىلىك پەن ۇيلەسىمدى ەسكە سالاتىن كۇن. بۇل كۇن بىزگە الۋانتۇرلىلىك كۇشتىڭ جانە شابىت كوزى بولا الاتىنىن, ءبولىنۋدىڭ ەمەس, بىرىگۋدىڭ ۇلگى-ونەگەسىن كورسەتەدى. مەرەكەنىڭ ماڭىزى ۇلتتىق شەكارالاردان اسىپ, دۇنيەجۇزىندەگى قازاقتاردىڭ دا جۇرەگىنە جەتەتىنى ءسوزسىز.

تۇلعا • 09 مامىر, 2024

مايدانگەردىڭ ۇلى

ادامنىڭ ديدارى – اينا. وعان ويلى كوزبەن بارلاي قاراساڭ, كوپ جاعدايدا جارىق جۇلدىزداي جان دۇنيەسىن, پەيىل-نيەتىن بىلۋگە بولادى. بىراق مۇنى سول ادامعا دوس-جار كوڭىلمەن اقيقات وسى دەپ, كوبىندە ايتا قويمايمىز, ءتىپتى جاقسىلىعىن بۇگىپ قالىپ, قيمايتىنىمىز دا بار. ديدارى مەن جان دۇنيەسى تەڭ تۇسكەنگە ءتاڭىرىم قالاۋىن بەرىپ, پەيىلىن كەڭ ەتەدى. ونداي ادام ارلى بولىپ كەلەدى. كەرىسىنشە, بىرەۋلەردىڭ مانسابىنا باس ۇرىپ, تابانى تايعان كۇنى «قىزمەت قولدىڭ كىرى ەكەن عوي» دەپ جالت بەرەمىز. شىندىعىنا كەلگەندە, ارى بار, ادامدىق قاسيەتىن بەرىك ۇستاعان كىسى قىزمەت قولدىڭ كىرى ەكەنىن, تىزگىن قولعا تيگەن كۇننەن سەزەدى, ەرتەڭ جىلى ورنىنان جىلىستاپ كەتەتىنىن بىلەدى, جۇرت ورتاسىنا قايتادان ورالاتىنىن اڭعارادى. وسىدان كەلىپ, بارىنە سىن كوزبەن قارايدى. ارينە, بۇل كوپ ادام تۇيسىنە قويمايتىن قۇپيا, قۇپيانى تۇسىنبەسەڭ جەلىك جەل بەرگەندە جەلپىندىرىپ جىبەرەتىن, ارتىنان سان سوقتىراتىن دا جاعدايى بولماي قويمايدى. ونى ۇققان پەندە ەشقاشان كەندە بولعان ەمەس. ونىڭ سىننان سۇرىنبەي وتكەن ادامنىڭ قاي كەزدە دە ءجۇزى جارىق, ۇلگىسىن ۇكىلەپ ۇستاۋعا تۇرادى.

تانىم • 09 مامىر, 2024

جاپون قۇبىلىسىنىڭ سەگىز قاعيداسى

لي كۋان يۋ سىندى ابىز تۇلعا جەر كولەمى جاعىنان الەمدە 171-ورىندا تۇرعان سينگاپۋر سىندى ءارى قالا, ءارى ارال مەملەكەتتى نەبارى 30 جىلدىڭ ىشىندە جەر بەتىندەگى ەڭ دامىعان دارا مەملەكەتتەردىڭ قاتارىنا قوسقان. ونىڭ: «مەملەكەتتىڭ ۇلىلىعىن تەك جەر كولەمى ايقىندامايدى. ۇلىلىقتى جۇدىرىقتاي جۇمىلعان حالىقتىڭ جىگەرى مەن بىرلىگى, تاباندىلىعى مەن ءتارتىبى جانە سول مەملەكەتتى قۇتتى مەكەنگە اينالدىرۋعا ۇمتىلعان ۇلتجاندى كوشباسشىلاردىڭ ساپاسى سومدايدى» دەگەن دانا پىكىرى بار. بۇل پىكىردىڭ ومىرشەڭدىگىن, اسىرەسە جاپونيا سىندى ارال-مەملەكەتتىڭ بولمىس-ءبىتىمى دالەلدەي تۇسەدى.

ياندەكس.مەتريكا