الەم • 24 قاڭتار, 2025
موڭعوليانىڭ تاۋلى تابيعاتى مەن جەرگىلىكتى حالقىنىڭ تاريحىنا قىزىعۋشىلىق تانىتساڭىز, الەۋمەتتىك جەلىدە ۇنەمى الدىڭىزدان شىعاتىن ەرەكشە ءبىر حالىق بار. ولار – تايگادا تىرشىلىك ەتەتىن تۇركىتەكتەس دۋحا جۇرتى. «دۋحا» ءسوزى «تۋحامەن» قاتار تاريحتا «تۋگا», «تۋۆا», «تىۆا», «توفا», «تۋبا» دەپ تە كەزدەسەدى. سوندىقتان ولاردى «موڭعول تىۆالارى» نەمەسە «تۋبالارى» دەپ تە اتايدى. ال موڭعولدار دۋحالارعا «تسااتاندار» دەگەن ات بەرگەن. موڭعول عالىمدارىنىڭ ەڭبەكتەرىندە «تسااتان» ءسوزىنىڭ ماعىناسى «اق زاتقا يە بولۋ», ياعني «اق بۇعى باعۋشىلار» دەگەنگە سايادى.
باسىلىم • 24 قاڭتار, 2025
سادۋاقاس عىلماني جانە دالا عۇلامالارى
ءدال وسىنداي اتاۋمەن («Saduaqas Ghilmani and the Great Steppe Scholars») عىلىمي جيناق وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا جارىق كوردى. شىعارۋشى ۇيىم – IRCICA, OIC (يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى جانىنداعى تاريح, مادەنيەت جانە ونەردى زەرتتەۋ ورتالىعى). وسى ەڭبەكتىڭ دايارلانۋىن, شىعۋىن ۇيلەستىرگەن عالىم – تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اتالعان ورتالىق پەن ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جەتەكشى پروفەسسورى, تانىمال ءدىنتانۋشى اشىربەك مۋمينوۆ.
وليمپيادا • 23 قاڭتار, 2025
استانادا ماتەماتيكا, فيزيكا جانە ينفورماتيكا بويىنشا 21-حالىقارالىق و.جاۋتىكوۆ وليمپياداسى ءوتتى. وعان الەمنىڭ 15 ەلىنەن 700-گە جۋىق وقۋشى مەن 150 تالىمگەر قاتىستى. مازمۇندى ءىس-شارانى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى,«رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبى» كەاق جانە «دارىن» رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ۇيىمداستىردى.
تۇلعا • 23 قاڭتار, 2025
اتا-بابادان ميراس بولىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ, ونى جاڭا ءداۋىر تالابىنا ساي جاڭعىرتۋ, اسىرەسە مەملەكەتتىك مارتەبەگە يە بولعان انا ءتىلىمىزدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ سياقتى وتكىر ماسەلەلەر قازىرگى قوعامىمىزدىڭ زيالى قاۋىمىن تولعاندىرادى. سونداي ابزال ازاماتتاردىڭ ءبىرى – ساياسي عىلىمدار دوكتورى, قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, مۇستافا شوقاي عىلىمي ورتالىعىنىڭ عىلىمي جەتەكشىسى ابدىجالەل قوشقار ۇلى باكىر.
رۋحانيات • 23 قاڭتار, 2025
پۋبليتسيستيكا ما, الدە... نەگىزى, «فولكلور بۇرىن تۋعان با, الدە اقپارات ارقىلى قوعامدىق ساناعا قوزعاۋ سالۋ ونەرى العاش پايدا بولعان با؟» دەگەن سۇراق توڭىرەگىندە ويلانعان ارتىق ەمەس. فولكلور ءاۋ باستا اۋىزشا تۋىپ, اۋىزشا تاراپ, سانا مەن سەزىم سۇزگىسىنەن وتەدى. ۋاقىت جاڭعىرسا دا, حالىق ومىرىمەن تىعىز بايلانىستا ءومىر سۇرە بەرەتىنىن فولكلوريست عالىمدار انىقتاعان. سونىمەن قاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان اقپاراتتار دا الۋان پىشىندە, ءتۇرلى جانردا ۇسىنىلىپ, الەۋمەت ساناسىنا قوزعاۋ سالادى.
باسىلىم • 23 قاڭتار, 2025
جاقىندا استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ەلىمىزدە ەڭ العاش قۇرىلعان ارنايى جاساق بولىمدەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە العاشقى كومانديرى, ءىىم-ءنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قىزمەتكەرى, قۇرمەتتى ارداگەرى, قويان-قولتىق ۇرىستان الەم چەمپيونى داۋلەت تەمىرحانوۆتىڭ ۇزاق جىلعى ەڭبەك جولىن باياندايتىن, ءۇش بولىمنەن تۇراتىن «بۇگىلمەس بولات, سىنباس سەمسەر» جانە ورىس تىلىندەگى «نەسبيگامايا ستال, نەرۋچيمىي مەچ» اتتى عۇمىرباياندىق قوس كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.
تانىم • 23 قاڭتار, 2025
عالام عاجاپتارى: كىتاپحانالار ەلى
يتاليانىڭ وڭتۇستىگىندە ورنالاسقان كاستەلمەتستسانو اتتى كىشكەنتاي عانا ەرەكشە اۋىل بار. بۇل جەر «كىتاپحانالار ەلى» دەپ اتالادى, ويتكەنى ءار ءۇيدىڭ قابىرعاسى كىتاپ سورەلەرىمەن بەزەندىرىلگەن.
ۇكىمەت • 22 قاڭتار, 2025
شەكارالىق نىساندار قۇرىلىسىنىڭ ماسەلەلەرى تالقىلاندى
سەناتتىڭ حالىقارالىق قاتىناستار, قورعانىس جانە قاۋىپسىزدىك كوميتەتىندە شەكارالىق زاستاۆالاردى سالۋ جانە جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان وتىرىس ءوتتى. ءىس-شاراعا مۇددەلى تاراپتار, مەملەكەتتىك ورگاندار, قۇقىق قورعاۋ جانە قارجى قۇرىلىمدارىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
رۋحانيات • 22 قاڭتار, 2025
تۇركىستان وبلىسى تولەبي اۋدانىنا قاراستى قاسقاسۋ اۋىلىنىڭ تابيعاتىن تىلمەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. كوزبەن كورىپ, جان-جۇرەكپەن سەزۋ قاجەت. وسى ءبىر الاقانداي اۋىلدا 37 سۋرەتشى تۋىپ-ءوسىپتى. سونىڭ 17-ءسى كسرو سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى بولعان ەكەن. بۇل اۋىلدا كىندىك قانى تامعان اقىن-جازۋشىلار مەن ءانشى-كۇيشىلەردى ءھام عالىمدار مەن ونەر قايراتكەرلەرىن ايتىپ وتىرعانىمىز جوق. جوعارىدا ايتقانىمىزدىڭ ءوزى – تۋعان جەردىڭ قاسيەتى تۋرالى ءسوزىمىزدىڭ ايعاعى.
ۇستاز • 21 قاڭتار, 2025
ءتىل – حالىقتىڭ اسىل قازىناسى. ءبىر جاعىنان, ونى ادامداردى ءبىر-بىرىمەن جاقىنداستىراتىن بايلانىس قۇرالى, دوستىق دانەكەرى دەپ ايتامىز.
