14 مامىر, 2016

«ليرادان» تونەتىن قاۋىپ بار ما؟

380 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
الماتى قالاسىندا ەنەر­­گەتيكا مينيسترلىگىنىڭ قۇزى­رىنا كىرەتىن يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى جۇمىس ىستەي­دى. بۇل ينستيتۋت 1957 جىلى حالقىمىزدىڭ ءبىرتۋار ۇلى, اكادەميك قانىش ساتباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان ەكەن. رەسپۋبليكا اۋماعىندا ونىڭ ءۇش مەكەمەسى بار بولسا, سونىڭ ءبىرى كەنشىلەر قالاسى – اقسايدا ورنالاسقان. بۇل نىسان «ليرا» دەگەن اتاۋعا يە. بۇعان دەيىن جەرگىلىكتى تۇرعىندار ونى رادياتسيالىق ساۋلە تاراتادى دەگەن ويدا بولىپ كەلگەنى جاسىرىن ەمەس. ەكىنشىدەن, ولار كەزىن­دە وسىنداي قاۋىپتى دەپ سانالا­تىن ءارى اتقاراتىن قىزمە­تى كوپشىلىككە تۇسىنىك­سىز­دەۋ نىساننىڭ قانداي قا­جەتتىلىگى بار دەگەن ۇسى­نىس-پىكىرلەرىن دە قوسا ءبىل­دىرگەن بولاتىن. كوپشى­لىكتى تولعاندىرىپ, ءارى الاڭ­­داتىپ كەلگەن وسىنداي ساۋال­­دارعا ورال وڭىرىنە كەل­­گەن ساپارى كەزىندە گازەت ءتىل­­شىسىنە يادرولىق فيزيكا ينس­­تيتۋتىنىڭ باس ديرەكتورى سايانبەك ساحيەۆ ءتيىستى جاۋاپتار قايتاردى. ونىڭ ءتۇپ-توركىنى تومەندەگىدەي. ياعني, ونىڭ مالىمدەۋىنشە, اتالعان ينستيتۋتتىڭ باس­تى ماقساتى رادياتسيالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە جانە رەاكتورلىق زەرتتەۋ­لەر جۇرگىزۋگە باعىتتالعان. سونىمەن بىرگە, ينستيتۋت جانىندا كەشەندى ەكولوگيالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بار بولعانى وسى عانا. مۇندا تۇرعان ەشقانداي قۇ­پيا جوق. ءتىپتى, كەلەمىن, كورە­مىن دەگەن ازاماتتار ءۇشىن ءبىز­دىڭ ينستيتۋتتىڭ دا, «ليرا» نىسانىنىڭ دا ەسىگى قاشان دا اشىق, دەدى ول. يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ سوزىنەن تاعى ءبىر ۇققانىمىز, بيىل «ليرانىڭ» قۇرىلعانىنا 18 جىل تولىپ وتىر ەكەن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا مۇندا ادام ومىرىنە قاۋىپ تۋعىزاتىنداي تەرىس ەكولوگيالىق كورىنىستەر تىركەلمەپتى. ينستيتۋت باسشىسى الداعى ۋاقىتتا دا مۇنداي جاعدايلار ورىن المايتىنىنا سەنىم ارتا الادى. ەندەشە, لايىم دا سولاي بولا بەرسىن دەمەكپىز. تەمىر قۇسايىن, «ەگەمەن قازاقستان» باتىس قازاقستان وبلىسى, ءبورلى اۋدانى
سوڭعى جاڭالىقتار