ۇبت-نى قايتا تاپسىرۋ اقىلى بولماق

كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى س.نيۋسۋپوۆ, مەكتەپكە دەيىنگى جانە ورتا ءبىلىم, اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ج.جونتاەۆا, جوعارى, جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى س.ومىرباەۆتىڭ, «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دببۇ-نىڭ باسقارما ءتورايىمى ك.ءشامشيدينوۆا جانە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ق.ابديەۆتىڭ قاتىسۋىمەن 2016 جىلعى ۇبت-نى وتكىزۋگە دايىندىق تۋراسىندا بريفينگ بولىپ ءوتتى. ۇبت وسى جىلدىڭ 2-15 ماۋ­سىم ارالىعىندا 166 ارنايى جابدىقتالعان پۋنكتتەردە ءوت­كىزىلەدى. بۇل پۋنكتتەر اۋدان ور­تا­لىقتارىنىڭ مەكتەپتەرىندە, 50-ءى وبلىستاردىڭ, استانا جانە الماتى قالالارىنىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ عيماراتتارىندا ورنالاسقان. جوعارىدا ايتىلعان بارلىق 166 ءۇبتوپ-تە مەملەكەتتىك كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى. وسى جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ رەسپۋبليكانىڭ بارلىق وڭىرىندە بعم اقپاراتتاندىرۋ-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا مەملەكەتتىك كوميسسيا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جانە 2016 جىلعى ۇبت وتكىزۋگە دايىندىق بويىنشا ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن قىزۋ قولعا العان. بيىلعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەر سانى 121 092 (ونىڭ 83 330-ى قازاق تىلىندە وقىعاندار, 37 762-ءسى – ورىس تىلىندە). ۇبت-دا 86 991 ءبىتىرۋشى قاتىسادى, 63 021-ءى قازاق تىلىندە, 23 970-ءى ورىس تىلىندە وقىعان مەكتەپ تۇلەكتەرى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت, شەكتى 50 بالل جيناي الماعان بىتىرۋشىلەر ءۇشىن 2016 جىلدىڭ تامىز ايىندا كەشەندى تەستىلەۋدى قايتا تاپسىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلگەن. بىراق, قايتا تاپسىرۋ اقىلى, بار بولعانى – 2242 تەڭگە جانە اقىلى نەگىزدە وقۋعا عانا قۇقىق بەرەدى. اتالعان شارا جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم الۋعا نيەت بىلدىرگەن بارلىق 86 991 بىتىرۋشىگە جوعارى ءبىلىم الۋعا ۇلكەن كومەك. بعم, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جانە ءۇبتوپ جانىنداعى مەملەكەتتىك كوميسسيالار ۇبت-نى ءساتتى وتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاساۋدا. جىل سايىن تەست تاپسىرمالارىنىڭ بازاسى 20-30 پايىزعا جاڭارتىلىپ وتىرادى. سونداي-اق, بۇل جۇيە بويىنشا 1609 اۋديتوريانى پايدالانۋ جوس­پاردا تۇر. مينيسترلىك وكىلدەرى رەتىندە دايارلانعان 1745 ادام ء(بىر اۋديتورياعا 1 ادام) جىبەرىلەدى. بيىلعى ۇبت فورماتى وزگەرىسسىز قالپىندا. 2015 جىلدان باستاپ ۇبت-نى وتكىزۋ قاعيدالارىنا ۇبت مەن ءپان بويىنشا جىلدىق باعانىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, ورتاشا اريفمەتيكالىق قۇرامدىق باعا قويىلادى. داۋ تۋدىراتىن جاعداي­دا باعانى دوڭگەلەكتەۋ كوتەرمەلەۋ جاعىنا جاسالادى. مۇنداي اتتەس­تاتتاۋ مەكتەپتىڭ جۇمىسىن ءادىل باعالاۋعا, مەكتەپ بىتىرۋشىلەرگە تۇسەتىن پسيحوەموتسيونالدىق سالماقتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ۇبت وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە راسىمگە قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ۇبت-نى وبەكتيۆتى جانە ايقىن وتكىزۋگە جاعداي جاساۋ ماقساتىندا 1399 ۇيالى تەلەفون دىبىسىن باساتىن, 438 مەتالل ىزدەگىش, 275 بەينەتىركەۋىش جانە 2250 باقىلاۋ كامەراسىن قويۋ جوسپارلانىپ وتىر. ۇبت قورىتىندىسى مينيستر­لىك­تىڭ, ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالى­عى­نىڭ سايتىندا جاريالاناتىن بولادى. ول ءۇشىن جسن جانە تەستى­لە­نۋشىنىڭ جەكە كودى (دەربەس قور­عا­نىش قويىلعان) ەنگىزىلسە جەت­كىلىكتى. ايتا كەتەيىك, ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ (ۇبت) 2004 جىلى ەنگىزىلدى. 12 جىل ىشىندە وعان 1 ميلليون 504 مىڭ مەكتەپ بىتىرۋشىلەرى قاتىستى, بۇل وسى جىلدارداعى مەكتەپ بىتىرۋشىلەردىڭ جالپى سانىنىڭ 77,1 پايىزىن قۇرايدى. راۋشان سۇلەيمەنوۆا