ەلباسىنىڭ بىتىمگەرلىك باستامالارى

بۇۇ-نىڭ نيۋ-يوركتە وتكەن تاقىرىپتىق پىكىرتالاستارىندا تالقىلاندى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ نيۋ-يورككە جاساعان جۇمىس ساپارىنىڭ اياسىندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باس اسسامبلەياسى (بۇۇ با) توراعاسىنىڭ قولداۋىمەن جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن جاھاندىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى بويىنشا جوعارى دەڭگەيدەگى تاقىرىپتىق پىكىرتالاستارعا قاتىستى. بيىلعى تالقىلاۋدىڭ تا­قىرىبى «تاۋەكەلدەر الەم­ىندە: بەيبىتشىلىك ءۇشىن جاڭا ءمىن­دەتتەمەلەر» بولدى. پىكىر­تالاستارعا قاتىسۋشىلار پلا­نەتاداعى احۋالدىڭ دامۋى­نا جالپى شولۋ جاساۋ­مەن بىرگە, بىتىمگەرشىلىك, بەيبىتشىلىكتى نىعايتۋ, قارۋ­لى قاقتىعىستارداعى جانە بەي­بىت جاعدايلارداعى گەندەر­لىك ماسەلەلەر, سونداي-اق, قاۋىپ­سىز­دىكتىڭ تۇراقتى دامۋ جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋمەن ءوزارا بايلانىستارى سەكىلدى بەي­بىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتىڭ تاقى­رىپتىق ماسەلەلەرىن تالقى­لادى. پىكىرتالاستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى سەسسياسىندا بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى موگەنس لۋككەتوفت, بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يان ەلياسسون, يندونەزيانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى سۋسيلو بامبانگ يۋدويونو, ليبەريانىڭ بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, 2011 جىلعى نوبەل اتىنداعى بەي­بىتشىلىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى لەيمە گبوۆي, اراب مەملە­كەتتەرى ليگاسىنىڭ VI باس حاتشىسى ءامىر مۇسا جانە بۇۇ-عا مۇشە 25 مەملەكەتتىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى قاتىستى. ءوز سوزىندە ە.ىدىرىسوۆ, مارتەبەلى حالىقارالىق اۋديتوريانى تالقىعا سالىنعان تاقىرىپتىق ماسەلەلەرگە قاتىستى قازاقستاننىڭ ۇستانىمدارىمەن تانىستىردى. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى پىكىرتالاسقا قاتىسۋشىلاردىڭ نازارىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «الەم. ءححى عاسىر» مانيفەسىنىڭ نەگىزگى قاعيدالارىنا, سونداي-اق, وزگە دە سوعىسقا, يادرولىق قارۋعا جانە تەرروريزمگە قارسى كۇرەسۋ جونىندەگى باستامالارىنا اۋدارتتى. بۇل باس­تامالار ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ باعىتتارىندا جۇمساعان كۇش-جىگەرىنىڭ ءتۇيىنى بولىپ تابىلادى جانە وتانىمىزدىڭ حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ سەنىمدى ارىپتەسى رەتىندەگى بەدەلىن راستايدى. «يادرولىق قارۋدان ازات الەم باعىتىندا العا باسۋ حالىق­ارالىق قوعامداستىققا جاي قا­رۋ-جاراقتاردى قىسقارتۋ بو­يىنشا جۇمىس ءۇشىن قاجەتتى ءتيىمدى تەتىكتەر بەرەدى. وسىنداي قادامدار اسكەري شىعىنداردى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن جۇمساۋعا جول اشادى», – دەپ اتاپ ءوتتى وسى ورايدا ە. ىدىرىسوۆ. پىكىرتالاسقا قاتىسۋ اياسىندا قازاقستاندىق دەلەگاتسيا, سونداي-اق, تەررورلىق ۇيىمداردىڭ بىرىڭعاي ءتىزىمىن جانە حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى كۇرەسۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەلىستىرىلگەن تەرمينولوگيانى بەكىتۋ سياقتى ەلباسىنىڭ انتيتەررورلىق باستامالارىنىڭ توپتاماسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ مىندەتتەرىن شەشۋمەن دە شۇعىلدانعان بولاتىن. بۇۇ-نىڭ بۇل سالاداعى امبەباپ قۇجاتتى قابىلداۋعا شىعارۋى مەن ۇيىم اياسىندا تەرروريزمگە قارسى جاھاندىق كواليتسيا مەن جەلىنىڭ قۇرىلۋى اتالعان باعىتتاردا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ ناقتى ماقساتتارى بولىپ تابىلادى. «ءبىز بارلىق بۇۇ-عا مۇشە-مەملەكەتتەردى تەرروريزمگە قار­سى جاھاندىق كواليتسيا مەن سون­داي قىلمىستاردى جاساعانىن موينىنا العان ۇيىمدار مەن ادامداردى جاۋاپكەرشىلىككە تار­تۋدىڭ بارشاعا ورتاق تەتىك­تەرىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى قازاق­ستان­دىق ۇسىنىستارعا قولداۋ كورسەتۋگە شاقىرامىز», – دەپ اتاپ ءوتتى قازاقستان سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى. وسىعان قاتىستى ماسەلەلەردى ە.ىدىرىسوۆ بۇۇ تەرروريزمگە قارسى كوميتەتىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى جان-پول لابوردپەن جانە بۇۇ تەرروريزمگە قارسى ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى ماقساتتى توپتىڭ باسشىسى دجا­حانگير حانمەن بولعان كەزدەسۋلەردە دە تالقىلادى. قازاقستاندىق مينيستر, سونداي-اق, بۇۇ-نىڭ مارتەبەلى قوناقتارى ءۇشىن بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى M. لۋككەتوفت «كەلەسى باس حاتشى تاۋەكەلدەر الەمىندە: بولجامدار مەن اقيقات» تاقىرىبى بويىنشا مينيسترلەر دەڭگەيىندە ۇيىمداستىرعان ءىس-شاراعا قاتىستى. وسى ءىس-شارانىڭ بارىسىندا قازاقستان سىرتقى سايا­سات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىككە تونگەن ءتۇرلى سىن-قاتەرلەردى تالقىلاۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى بولىپ سايلاندى. ال قازاقستان تاراپىنىڭ ۇيلەستىرۋىمەن اتالعان توپقا قاتىسۋشىلار بۇۇ-نىڭ قاجەتتى جانە سەنىمدى قۇرىلىم بولىپ قالۋى ءۇشىن ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىكتىڭ جاھاندىق ارحيتەكتۋراسىن بۇگىنگى سىندار مەن قاۋىپ-قاتەرلەرگە بەيىمدەۋ جولدارى بويىنشا پىكىر الماسىپ, كەلەسى باس حاتشىنىڭ وسى ۇدەرىستەگى ءرولىن تالقىلادى. جۇمىس توبى وسى ماقساتتا بۇۇ جارعىسىنىڭ 99-بابىن بەلسەندىرەك ىسكە قوسۋ قاجەت­تىلىگىنە نازار اۋداردى. بۇل باپ باس حاتشىنىڭ حالىقارالىق بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە قاۋىپ توندىرەتىن كەز كەلگەن ماسەلەلەردى بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزۋ قۇقىعىن ەسكەرەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ نيۋ-يورككە جۇمىس ساپارىنىڭ باستى مىندەتتەرى قاتارىندا, سونداي-اق, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2017-18 جىلدارعا تۇراقتى ەمەس مۇشەلىگىنە قازاقستان كانديداتۋراسىن ىلگەرىلەتۋ جانە حالىقارالىق قوعامداستىقتى مەملەكەتىمىزدىڭ وسى بەدەلدى ورگان اياسىنداعى جۇمىسىنا قاتىستى باسىمدىقتارىمەن تانىستىرۋ بولدى. وسىعان بايلانىستى ە.ىدىرىسوۆ تاقىرىپتىق پىكىرتالاستاردىڭ اياسىندا الەم­نىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ارىپتەستەرىمەن بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى. ساۋلەبەك ءبىرجان