كەشە استانادا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ VII سەزى بولىپ ءوتتى. وعان ەل وڭىرلەرىنەن كەلگەن 101 ارداگەر, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بەس جىلدا ءبىر وتەتىن سەزدە وسى كەزەڭ ارالىعىندا ۇيىمدا اتقارىلعان جۇمىستارعا تالداۋ جاسالىپ, الداعى كەزەڭنىڭ مىندەتتەرى بەلگىلەندى. سونداي-اق, ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ جاڭا قۇرامى سايلاندى.
سەزد جۇمىسىنا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا ءدۇيسەنوۆا وقىپ بەردى. «نۇر وتان» پارتياسىنان جولدانعان قۇتتىقتاۋ حات تا وقىلدى.
ورتالىق كەڭەس توراعاسى ومىرزاق وزعانباەۆ سەزدە جاساعان ەسەپتى بايانداماسىن ەكى تىلدە بىردەي ءوربىتىپ وتىردى.
كەمەلدەنگەن ەلدىڭ, كوركەيگەن جەردىڭ بەرەكەلى بەينەسىن تانىتقان تاۋەلسىز قازاقستانداعى قارا شاڭىراقتىڭ ءبىرى – رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى. وتىز جىلعا جۋىق تاريحى بار, تاۋەلسىزدىكتىڭ زامانداسى ىسپەتتەس ارداگەرلەر ۇيىمى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن ءبىرگە كەلەدى. ەلدىك مۇددەگە بايلانىستى تۋىنداعان حالىقتىق ءمانى بار ءىس-قيمىلدارعا تۇشىمدى پىكىرىن ايتىپ, تالعامدى جاۋاپتارى ەلباسىنىڭ ساياساتىمەن ارقاشاندا ۇندەسىپ ءارى ساباقتاسىپ جاتىر. ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي دامۋىمەن, وزگەرىستەرىمەن, جاڭارتۋلارىمەن قاتار قوزعالىسقا ءتۇسىپ, بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلە جاتقان ارداگەرلەر ۇيىمى بەلگىلى بەدەلگە يە بولدى, دەپ جەلدىرتە باستاعان توراعا اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالىپ ءوتتى.
ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىلداي ۋاقىت بولعان ەكەن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇيىمداعى ىشكى جۇمىستار رەتتەلىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, كومپانيالارمەن, دەمەۋشىلەرمەن, جاس ۇرپاقپەن ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلعان. سونىمەن قاتار, ۇيىم ءدىني ءبىرلەستىكتەرمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىن نىعايتا تۇسكەن.
وسى رەتتە بايانداماشى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ ارداگەرلەردىڭ تالاپ-تىلەگىنە مۇقيات قارايتىندىعىن ايتىپ, وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇيىم كوتەرگەن بىرقاتار ماسەلەلەردىڭ تابىستى شەشىلگەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار, اتالعان مينيسترلىككە مەديتسينا سالاسىن جاقسارتۋ تۋرالى ءبىراز ۇسىنىستار بار ەكەندىگىن دە جەتكىزدى. بۇۇ-نىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2050 جىلعا تامان قازاقستانداعى جاسى ۇلعايعان ارداگەرلەردىڭ سانى 2,7 ەسە كوبەيەتىندىگى بەلگىلى بولىپ وتىر. دەمەك, ولاردى ەمدەيتىن مامانداندىرىلعان اۋرۋحانالار مەن مەدبيكەلەر كۇتىمى جاعدايىن دا كۇشەيتە ءتۇسۋ قاجەت. وسىعان وراي, الماتى قالاسىنداعى ارداگەرلەرگە ارنالعان گوسپيتالدىڭ قايتا قۇرۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋ, استانا قالاسىنداعى ورتالىق گوسپيتالدىڭ قامتۋ كولەمىن كەڭەيتۋ جونىندە ۇسىنىس جاسالدى. ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ جۇمىسىنا كومەك كورسەتىپ جۇرگەن ازاماتتار ەسىمى دە ەسكەرۋسىز قالعان جوق. الماتى قالاسى مەدەۋ اۋدانىندا بۇرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولىپ ىستەگەن تالاپقالي ىزمۇحامبەتوۆتىڭ ءوز باستاماسىمەن قوعامدىق نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن كوميتەت قۇرىپ, 150-گە جۋىق زەينەتكەرلەرگە دارىگەرلىك كومەك كورسەتىپ وتىرعاندىعى اتالىپ ءوتتى.
ەلىمىزدە جەڭىس مەرەكەسى مەن قارتتار كۇنىنىڭ قارساڭىندا ارداگەرلەرگە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق تۇرعىدان كومەك كورسەتۋ داستۇرگە ەنىپ وتىر. 8 وبلىس ورتالىعىندا, 63 اۋدان مەن قالادا ارداگەرلەر ءۇيى اشىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. استانا مەن پاۆلودار قالالارىنداعى شاعىن اۋدانداردا ارداگەرلەرگە ارنالعان شاعىن ورتالىقتار قىزمەتى ۇيىمداستىرىلعان. قارت ادامدارعا قامقورلىق كورسەتۋدە سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, قوستاناي, اتىراۋ وبلىستارىندا جانە استانا قالاسىندا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وبلىستارىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ارداگەرلەر ءۇيىن سالۋ جونىندەگى شەشىمى ورىندالماي قالعان ەكەن. 20 اۋداندا جانە باستاۋىش ۇيىمداردىڭ 90 پايىزىندا ارداگەرلەرگە ارنالعان ورىن-جاي قاراستىرىلماي وتىر. مۇنداي وبلىستارعا جىلىنا ەكى رەت قارتتار مەن ارداگەرلەرگە ارناپ قايىرىمدىلىق سەنبىلىكتەرىن وتكىزەتىن, ءار جىل سايىن ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ ەسەبىنە 80 ميلليون تەڭگەنىڭ اۋدارىلۋىنا ىقپال ەتەتىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسى ۇلگى ەتىپ كورسەتىلدى. مۇندا, ارينە, اتالعان وبلىستا ارداگەرلەر ۇيىمىنا جەتەكشىلىك جاساپ وتىرعان ەسكەندىر يسماق ۇلىنىڭ دا ۇلەسى بار.
ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن قارىم-قاتىناسى جاقسى جولعا قويىلعان. ولاردا ارداگەرلەر تاقىرىبىنا ارنالعان ماتەريالدار سانى ارتىپ كەلەدى. جەڭىس مەرەكەسىن كورسەتۋگە بارلىق باق-تار اتسالىسادى. بايانداماشى وسى رەتتە جاڭادان قۇرىلعان ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن اشىپ ايتتى.
سوڭعى بەس جىلدا ورتالىق كەڭەس وبلىستىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ, 4 وڭىرارالىق جانە 3 رەسپۋبليكالىق سەمينار مەن جينالىستار ۇيىمداستىردى. وسى باسقوسۋلاردىڭ بارلىعىندا ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ جۇمىستارىن ودان ءارى جاقسارتۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلىپ, تاجىريبەلەر الماسىلدى. ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ كادرلىق ساياساتى كۇشەيتىلىپ, 7 مىڭنان استام وقىپ-ۇيرەنۋ شارالارى وتكىزىلدى. بۇل شارالارعا 100 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى.
ارداگەرلەر ەل ومىرىندە وتەتىن ساياسي, مادەني شارالارعا بەلسەندىلىكپەن قاتىسىپ كەلەدى. جەكەلەگەن ارداگەرلەر ۇستىمىزدەگى جىلى وتكەن پارلامەنت ءماجىلىسى مەن جەرگىلىكتى ءماسليحاتتار سايلاۋىندا دەپۋتاتتىق مانداتقا يە بولدى.
جاستار ۇيىمدارىمەن قارىم-قاتىناس, حالىق اراسىنداعى پاتريوتتىق جۇمىستار ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قىزمەتىندە ەرەكشە ورىن الادى. بۇل رەتتە ۇيىم مۇشەلەرى ەلباسىنىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. ەلىمىزدە جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنىڭ تويلانۋى ءپاتريوتيزمنىڭ وزىندىك ءبىر ۇلگىسى بولسا, ارداگەرلەر وسى ءىستىڭ بەلورتاسىندا ءجۇردى. 50 مىڭنان استام ارداگەر قاتىسقان «قايران ەرلەر, قاھارمان ارداگەرلەر!» تاقىرىبىمەن وتكەن ارداگەرلەر فەستيۆالى ەل ىشىندە ۇلكەن ىنتا تۋدىردى. فەستيۆال قورىتىندىسىندا 41 ارداگەر لاۋرەات اتاعىنا يە بولسا, 103 ادام ارداگەرلەردىڭ ورتالىق كەڭەسى مەن مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ العىس حاتتارىمەن ماراپاتتالدى.
بايانداماشى مەملەكەت, قوعام تاراپىنان ارداگەرلەر مەن قارتتارعا, زەينەتكەرلەرگە ءتۇرلى قامقورلىقتاردىڭ جاسالىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. ءماسەلەن, ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە زەينەتاقى كولەمى 45 پايىزعا, جاردەماقى كولەمى 35 پايىزعا وسكەن. ەلىمىزدە تولەنەتىن زەينەتاقى كولەمى كورشى مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارتىق. مۇنىڭ سىرتىندا جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار ارداگەرلەر ءۇشىن قوسىمشا جەڭىلدىكتەر ۇسىنىپ وتىرادى. ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالعان ەمەس. ماسەلەن, سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدە 1 ميلليوننان استام قارت ادامعا 8,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ كومەگى كورسەتىلگەن ەكەن. بۇل ورايدا استانا, الماتى قالالارى, اقمولا, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا تياناقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. دەگەنمەن, الەمدى كەرنەگەن داعدارىس, تەڭگە باعامىنىڭ قۇلدىراۋى ارداگەرلەر جاعدايىنا ەداۋىر اسەر ەتكەندىگىن دە جاسىرۋعا بولمايدى. وسىعان وراي, قارت ادامداردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەگەندىگى بايقالادى. مۇنداي جاعداي, اسىرەسە, تومەنگى زەينەتاقى الاتىن زەينەتكەرلەردىڭ جاعدايىنا اسەر ەتىپ وتىر. بايانداماشى وسى جاعدايعا بايلانىستى ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ ۇكىمەت الدىنا ماسەلە قويعاندىعىن ايتىپ ءوتتى. مۇندايدا زەينەتكەرلەرگە كورسەتىلەتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ ەداۋىر پايداسى بارىن جەتكىزدى. سونداي-اق, تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا دا توقتالىپ ءوتتى.
دەگەنمەن, جالپىلاي العاندا, جاعداي جامان ەمەس. «كوپپەن كورگەن ۇلى توي» دەگەندەي, ارداگەرلەر قاۋىمداستىعى الەمدىك داعدارىستىڭ اۋىرتپالىقتارىن ەلمەن بىرگە كوتەرەتىندىكتەرىن ايتىپ وتىر. ولاردىڭ الداعى جارقىن كۇندەرگە دەگەن سەنىمى زور. وسى رەتتە, بايانداماشى ءوز ءسوزىن «تورتكۇل دۇنيە قىزىعىپ قارايتىن ەلىمىزدىڭ باعا جەتپەس بايلىعى – ۇلتتار دوستىعى, ياعني تامىرى تەرەڭگە كەتكەن تاتۋلىق. بيىلعى جىلعى العىس كۇنىنىڭ ومىرگە كەلۋى وسى تاتۋلىقتىڭ سيمۆولىنا ارنالعان ەرەكشە كۇن ىسپەتتەس. تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ, ىنتىماق پەن ىرىستىڭ, بەرەكە مەن مەرەكەنىڭ اق بەسىگىنە بولەنگەن سۇيىكتى قازاق ەلىنىڭ بارىن باعالاپ, جوعىن جوقتاپ كەلە جاتقان سىزدەر – ارداگەرلەر قاۋىمى, ەلىمىزدىڭ سەنىمدى تىرەگىسىزدەر. سىزدەردىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىڭىز, شىققان بيىكتەرىڭىز, سىي-قۇرمەتتەرىڭىز حالقىمىزدىڭ كوز الدىندا. سوندىقتان, حالىق سىزدەردىڭ ءۋاجدى اڭگىمەلەرىڭىزدەن جاقسى ءۇمىت كۇتەدى», دەپ اياقتادى.
سەزد بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلاردىڭ بىرقاتارىن اڭگىمەگە تارتتىق. استانا قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى سانسىزباي ەسىلوۆ قالادا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەملەكەت تاراپىنان پاتەرلەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەندىگىن, ولاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا 910 ءۇي مەن پاتەردىڭ جوندەلگەندىگىن, 11 مىڭ سوعىس ارداگەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ كوممۋنالدىق تولەمدەردەن بوساتىلعاندىعىن, 200 مىڭعا جۋىق زەينەتكەردىڭ قوعامدىق كولىكتى تەگىن پايدالاناتىندىعىن ايتىپ ءوتتى.
جالپى, ەلىمىزدە 3 مىڭعا تارتا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى بار ەكەن. ال ارداگەرلەردىڭ جالپى سانى 1,7 ميلليون ادامدى قۇراپ وتىر. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتۇرلى كومەك كورسەتىلىپ وتىرادى. قوعام, اسىرەسە, جاستار ارداگەرلەرىمىزگە ۇلكەن قۇرمەت كوزىمەن قارايدى.
وسىنشاما ارداگەردىڭ باسىن قۇرايتىن ۇلكەن ۇيىمنىڭ 16 وڭىرلىك, 216 قالالىق جانە اۋداندىق, 9960 باستاۋىش بولىمشەسى بار. بۇلاردا 40 مىڭعا جۋىق بەلسەندى ارداگەرلەر قوعامىمىزعا لايىقتى قىزمەت كورسەتىپ, جاس ۇرپاقتىڭ ءتاربيەسىنە اتسالىسىپ كەلەدى.
سەزد قورىتىندىسىندا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى كەڭەسىنىڭ جاڭا قۇرامى سايلاندى. ۇيىم جەتەكشىسى بولىپ ومىرزاق وزعانباەۆ قايتا سايلاندى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
كەشە استانادا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ VII سەزى بولىپ ءوتتى. وعان ەل وڭىرلەرىنەن كەلگەن 101 ارداگەر, «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. بەس جىلدا ءبىر وتەتىن سەزدە وسى كەزەڭ ارالىعىندا ۇيىمدا اتقارىلعان جۇمىستارعا تالداۋ جاسالىپ, الداعى كەزەڭنىڭ مىندەتتەرى بەلگىلەندى. سونداي-اق, ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ جاڭا قۇرامى سايلاندى.
سەزد جۇمىسىنا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا ءدۇيسەنوۆا وقىپ بەردى. «نۇر وتان» پارتياسىنان جولدانعان قۇتتىقتاۋ حات تا وقىلدى.
ورتالىق كەڭەس توراعاسى ومىرزاق وزعانباەۆ سەزدە جاساعان ەسەپتى بايانداماسىن ەكى تىلدە بىردەي ءوربىتىپ وتىردى.
كەمەلدەنگەن ەلدىڭ, كوركەيگەن جەردىڭ بەرەكەلى بەينەسىن تانىتقان تاۋەلسىز قازاقستانداعى قارا شاڭىراقتىڭ ءبىرى – رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى. وتىز جىلعا جۋىق تاريحى بار, تاۋەلسىزدىكتىڭ زامانداسى ىسپەتتەس ارداگەرلەر ۇيىمى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن ءبىرگە كەلەدى. ەلدىك مۇددەگە بايلانىستى تۋىنداعان حالىقتىق ءمانى بار ءىس-قيمىلدارعا تۇشىمدى پىكىرىن ايتىپ, تالعامدى جاۋاپتارى ەلباسىنىڭ ساياساتىمەن ارقاشاندا ۇندەسىپ ءارى ساباقتاسىپ جاتىر. ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي دامۋىمەن, وزگەرىستەرىمەن, جاڭارتۋلارىمەن قاتار قوزعالىسقا ءتۇسىپ, بەلسەندىلىك تانىتىپ كەلە جاتقان ارداگەرلەر ۇيىمى بەلگىلى بەدەلگە يە بولدى, دەپ جەلدىرتە باستاعان توراعا اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالىپ ءوتتى.
ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قۇرىلعانىنا 30 جىلداي ۋاقىت بولعان ەكەن. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ۇيىمداعى ىشكى جۇمىستار رەتتەلىپ, مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, كومپانيالارمەن, دەمەۋشىلەرمەن, جاس ۇرپاقپەن ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلعان. سونىمەن قاتار, ۇيىم ءدىني ءبىرلەستىكتەرمەن, ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىن نىعايتا تۇسكەن.
وسى رەتتە بايانداماشى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ ارداگەرلەردىڭ تالاپ-تىلەگىنە مۇقيات قارايتىندىعىن ايتىپ, وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۇيىم كوتەرگەن بىرقاتار ماسەلەلەردىڭ تابىستى شەشىلگەندىگىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن قاتار, اتالعان مينيسترلىككە مەديتسينا سالاسىن جاقسارتۋ تۋرالى ءبىراز ۇسىنىستار بار ەكەندىگىن دە جەتكىزدى. بۇۇ-نىڭ مالىمەتى بويىنشا, 2050 جىلعا تامان قازاقستانداعى جاسى ۇلعايعان ارداگەرلەردىڭ سانى 2,7 ەسە كوبەيەتىندىگى بەلگىلى بولىپ وتىر. دەمەك, ولاردى ەمدەيتىن مامانداندىرىلعان اۋرۋحانالار مەن مەدبيكەلەر كۇتىمى جاعدايىن دا كۇشەيتە ءتۇسۋ قاجەت. وسىعان وراي, الماتى قالاسىنداعى ارداگەرلەرگە ارنالعان گوسپيتالدىڭ قايتا قۇرۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋ, استانا قالاسىنداعى ورتالىق گوسپيتالدىڭ قامتۋ كولەمىن كەڭەيتۋ جونىندە ۇسىنىس جاسالدى. ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ جۇمىسىنا كومەك كورسەتىپ جۇرگەن ازاماتتار ەسىمى دە ەسكەرۋسىز قالعان جوق. الماتى قالاسى مەدەۋ اۋدانىندا بۇرىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى بولىپ ىستەگەن تالاپقالي ىزمۇحامبەتوۆتىڭ ءوز باستاماسىمەن قوعامدىق نەگىزدە جۇمىس ىستەيتىن كوميتەت قۇرىپ, 150-گە جۋىق زەينەتكەرلەرگە دارىگەرلىك كومەك كورسەتىپ وتىرعاندىعى اتالىپ ءوتتى.
ەلىمىزدە جەڭىس مەرەكەسى مەن قارتتار كۇنىنىڭ قارساڭىندا ارداگەرلەرگە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق تۇرعىدان كومەك كورسەتۋ داستۇرگە ەنىپ وتىر. 8 وبلىس ورتالىعىندا, 63 اۋدان مەن قالادا ارداگەرلەر ءۇيى اشىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. استانا مەن پاۆلودار قالالارىنداعى شاعىن اۋدانداردا ارداگەرلەرگە ارنالعان شاعىن ورتالىقتار قىزمەتى ۇيىمداستىرىلعان. قارت ادامدارعا قامقورلىق كورسەتۋدە سولتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, قوستاناي, اتىراۋ وبلىستارىندا جانە استانا قالاسىندا جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
وكىنىشكە قاراي, ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وبلىستارىندا قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ارداگەرلەر ءۇيىن سالۋ جونىندەگى شەشىمى ورىندالماي قالعان ەكەن. 20 اۋداندا جانە باستاۋىش ۇيىمداردىڭ 90 پايىزىندا ارداگەرلەرگە ارنالعان ورىن-جاي قاراستىرىلماي وتىر. مۇنداي وبلىستارعا جىلىنا ەكى رەت قارتتار مەن ارداگەرلەرگە ارناپ قايىرىمدىلىق سەنبىلىكتەرىن وتكىزەتىن, ءار جىل سايىن ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ ەسەبىنە 80 ميلليون تەڭگەنىڭ اۋدارىلۋىنا ىقپال ەتەتىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسى ۇلگى ەتىپ كورسەتىلدى. مۇندا, ارينە, اتالعان وبلىستا ارداگەرلەر ۇيىمىنا جەتەكشىلىك جاساپ وتىرعان ەسكەندىر يسماق ۇلىنىڭ دا ۇلەسى بار.
ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن قارىم-قاتىناسى جاقسى جولعا قويىلعان. ولاردا ارداگەرلەر تاقىرىبىنا ارنالعان ماتەريالدار سانى ارتىپ كەلەدى. جەڭىس مەرەكەسىن كورسەتۋگە بارلىق باق-تار اتسالىسادى. بايانداماشى وسى رەتتە جاڭادان قۇرىلعان ەلەكتروندى اقپارات قۇرالدارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەندىگىن اشىپ ايتتى.
سوڭعى بەس جىلدا ورتالىق كەڭەس وبلىستىق ۇيىمدارمەن بىرلەسە وتىرىپ, 4 وڭىرارالىق جانە 3 رەسپۋبليكالىق سەمينار مەن جينالىستار ۇيىمداستىردى. وسى باسقوسۋلاردىڭ بارلىعىندا ارداگەرلەر ۇيىمدارىنىڭ جۇمىستارىن ودان ءارى جاقسارتۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلىپ, تاجىريبەلەر الماسىلدى. ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ كادرلىق ساياساتى كۇشەيتىلىپ, 7 مىڭنان استام وقىپ-ۇيرەنۋ شارالارى وتكىزىلدى. بۇل شارالارعا 100 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى.
ارداگەرلەر ەل ومىرىندە وتەتىن ساياسي, مادەني شارالارعا بەلسەندىلىكپەن قاتىسىپ كەلەدى. جەكەلەگەن ارداگەرلەر ۇستىمىزدەگى جىلى وتكەن پارلامەنت ءماجىلىسى مەن جەرگىلىكتى ءماسليحاتتار سايلاۋىندا دەپۋتاتتىق مانداتقا يە بولدى.
جاستار ۇيىمدارىمەن قارىم-قاتىناس, حالىق اراسىنداعى پاتريوتتىق جۇمىستار ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قىزمەتىندە ەرەكشە ورىن الادى. بۇل رەتتە ۇيىم مۇشەلەرى ەلباسىنىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋعا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. ەلىمىزدە جەڭىستىڭ 70 جىلدىعىنىڭ تويلانۋى ءپاتريوتيزمنىڭ وزىندىك ءبىر ۇلگىسى بولسا, ارداگەرلەر وسى ءىستىڭ بەلورتاسىندا ءجۇردى. 50 مىڭنان استام ارداگەر قاتىسقان «قايران ەرلەر, قاھارمان ارداگەرلەر!» تاقىرىبىمەن وتكەن ارداگەرلەر فەستيۆالى ەل ىشىندە ۇلكەن ىنتا تۋدىردى. فەستيۆال قورىتىندىسىندا 41 ارداگەر لاۋرەات اتاعىنا يە بولسا, 103 ادام ارداگەرلەردىڭ ورتالىق كەڭەسى مەن مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ العىس حاتتارىمەن ماراپاتتالدى.
بايانداماشى مەملەكەت, قوعام تاراپىنان ارداگەرلەر مەن قارتتارعا, زەينەتكەرلەرگە ءتۇرلى قامقورلىقتاردىڭ جاسالىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. ءماسەلەن, ەسەپتى كەزەڭ ىشىندە زەينەتاقى كولەمى 45 پايىزعا, جاردەماقى كولەمى 35 پايىزعا وسكەن. ەلىمىزدە تولەنەتىن زەينەتاقى كولەمى كورشى مەملەكەتتەرمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر ارتىق. مۇنىڭ سىرتىندا جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار ارداگەرلەر ءۇشىن قوسىمشا جەڭىلدىكتەر ۇسىنىپ وتىرادى. ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالعان ەمەس. ماسەلەن, سوڭعى بەس جىلدا ەلىمىزدە 1 ميلليوننان استام قارت ادامعا 8,8 ميلليارد تەڭگەنىڭ كومەگى كورسەتىلگەن ەكەن. بۇل ورايدا استانا, الماتى قالالارى, اقمولا, شىعىس قازاقستان, قاراعاندى, پاۆلودار, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا تياناقتى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ كەلەدى. دەگەنمەن, الەمدى كەرنەگەن داعدارىس, تەڭگە باعامىنىڭ قۇلدىراۋى ارداگەرلەر جاعدايىنا ەداۋىر اسەر ەتكەندىگىن دە جاسىرۋعا بولمايدى. وسىعان وراي, قارت ادامداردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەگەندىگى بايقالادى. مۇنداي جاعداي, اسىرەسە, تومەنگى زەينەتاقى الاتىن زەينەتكەرلەردىڭ جاعدايىنا اسەر ەتىپ وتىر. بايانداماشى وسى جاعدايعا بايلانىستى ارداگەرلەر ۇيىمى ورتالىق كەڭەسىنىڭ ۇكىمەت الدىنا ماسەلە قويعاندىعىن ايتىپ ءوتتى. مۇندايدا زەينەتكەرلەرگە كورسەتىلەتىن اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكتىڭ ەداۋىر پايداسى بارىن جەتكىزدى. سونداي-اق, تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا دا توقتالىپ ءوتتى.
دەگەنمەن, جالپىلاي العاندا, جاعداي جامان ەمەس. «كوپپەن كورگەن ۇلى توي» دەگەندەي, ارداگەرلەر قاۋىمداستىعى الەمدىك داعدارىستىڭ اۋىرتپالىقتارىن ەلمەن بىرگە كوتەرەتىندىكتەرىن ايتىپ وتىر. ولاردىڭ الداعى جارقىن كۇندەرگە دەگەن سەنىمى زور. وسى رەتتە, بايانداماشى ءوز ءسوزىن «تورتكۇل دۇنيە قىزىعىپ قارايتىن ەلىمىزدىڭ باعا جەتپەس بايلىعى – ۇلتتار دوستىعى, ياعني تامىرى تەرەڭگە كەتكەن تاتۋلىق. بيىلعى جىلعى العىس كۇنىنىڭ ومىرگە كەلۋى وسى تاتۋلىقتىڭ سيمۆولىنا ارنالعان ەرەكشە كۇن ىسپەتتەس. تاتۋلىق پەن بىرلىكتىڭ, ىنتىماق پەن ىرىستىڭ, بەرەكە مەن مەرەكەنىڭ اق بەسىگىنە بولەنگەن سۇيىكتى قازاق ەلىنىڭ بارىن باعالاپ, جوعىن جوقتاپ كەلە جاتقان سىزدەر – ارداگەرلەر قاۋىمى, ەلىمىزدىڭ سەنىمدى تىرەگىسىزدەر. سىزدەردىڭ قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىڭىز, شىققان بيىكتەرىڭىز, سىي-قۇرمەتتەرىڭىز حالقىمىزدىڭ كوز الدىندا. سوندىقتان, حالىق سىزدەردىڭ ءۋاجدى اڭگىمەلەرىڭىزدەن جاقسى ءۇمىت كۇتەدى», دەپ اياقتادى.
سەزد بارىسىندا وعان قاتىسۋشىلاردىڭ بىرقاتارىن اڭگىمەگە تارتتىق. استانا قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى سانسىزباي ەسىلوۆ قالادا ءومىر ءسۇرىپ جاتقان ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى مەملەكەت تاراپىنان پاتەرلەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەندىگىن, ولاردىڭ وتىنىشتەرى بويىنشا 910 ءۇي مەن پاتەردىڭ جوندەلگەندىگىن, 11 مىڭ سوعىس ارداگەرى مەن تىل ەڭبەككەرلەرىنىڭ كوممۋنالدىق تولەمدەردەن بوساتىلعاندىعىن, 200 مىڭعا جۋىق زەينەتكەردىڭ قوعامدىق كولىكتى تەگىن پايدالاناتىندىعىن ايتىپ ءوتتى.
جالپى, ەلىمىزدە 3 مىڭعا تارتا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى بار ەكەن. ال ارداگەرلەردىڭ جالپى سانى 1,7 ميلليون ادامدى قۇراپ وتىر. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان ءتۇرلى كومەك كورسەتىلىپ وتىرادى. قوعام, اسىرەسە, جاستار ارداگەرلەرىمىزگە ۇلكەن قۇرمەت كوزىمەن قارايدى.
وسىنشاما ارداگەردىڭ باسىن قۇرايتىن ۇلكەن ۇيىمنىڭ 16 وڭىرلىك, 216 قالالىق جانە اۋداندىق, 9960 باستاۋىش بولىمشەسى بار. بۇلاردا 40 مىڭعا جۋىق بەلسەندى ارداگەرلەر قوعامىمىزعا لايىقتى قىزمەت كورسەتىپ, جاس ۇرپاقتىڭ ءتاربيەسىنە اتسالىسىپ كەلەدى.
سەزد قورىتىندىسىندا رەسپۋبليكالىق ارداگەرلەر ۇيىمى كەڭەسىنىڭ جاڭا قۇرامى سايلاندى. ۇيىم جەتەكشىسى بولىپ ومىرزاق وزعانباەۆ قايتا سايلاندى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلوداردا سالىنىپ جاتقان ەرتىس كوپىرىندە ەكىنشى رەت ءورت شىقتى
ايماقتار • كەشە
كادردىڭ قادىرىن كەتىرمەسەك يگى...
قوعام • كەشە
مەملەكەت باسشىسى تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمونمەن كەزدەستى
پرەزيدەنت • كەشە
قازاقستان موڭعوليانى بيدايمەن قامتاماسىز ەتەدى
قازاقستان • كەشە
اقتاۋداعى ساۋدا ورتالىعىندا بومبا قويىلعانى راس پا؟
ايماقتار • كەشە
مەملەكەت باسشىسى بىرقاتار ماڭىزدى زاڭعا قول قويدى
پرەزيدەنت • كەشە
كەنشىلەرگە بەرىلەتىن وتەماقى قالاي وزگەرەدى؟
قوعام • كەشە